Eksperci publikują rekomendacje ws. ochrony i restytucji mokradeł

Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.
Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.

Polska jest w grupie 10 największych światowych emitentów CO2 z powierzchni zdegradowanych torfowisk - zwracają uwagę badacze w publikacji “Jak chronić torfowiska w lasach?”. I publikują listę rekomendacji, jak zajmować się takimi terenami.

W dostępnej bezpłatnie online publikacji “Jak chronić torfowiska w lasach?” pod redakcją prof. Mariusza Lamentowicza oraz nadleśniczego Stefana Konczala specjaliści zebrali badania dotyczące polskich torfowisk, ich przeszłości, zawartości węgla i gazów cieplarnianych, a także wskazali dobre praktyki w zakresie restytucji takich obszarów.

“Ekosystemy torfowisk występujących na obszarach leśnych stanowią integralny zbiornik i pochłaniacz netto CO2 z atmosfery” - czytamy w publikacji. Badacze oszacowali tam, że polskie zasoby węgla pierwiastkowego zgromadzonego w torfie wynoszą aż 2,1 gigaton (gigatona to miliard ton). To oszacowanie opiera się na przybliżeniu, że w 1 m sześciennym torfu znajduje się około 75 kg węgla pierwiastkowego. Problemem jest to, że torfowiska zdegradowane, - np. osuszone - zamiast gromadzić węgiel, zaczynają go uwalniać do atmosfery w postaci dwutlenku węgla.

Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.
Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.

“Szacuje się, iż roczna emisja CO2 ze wszystkich zdegradowanych torfowisk w Polsce wynosi 34,6 Mt ekw. CO2 (Kotowski 2021). Stawia to Polskę w grupie 10 największych światowych emiterów CO2 z powierzchni zdegradowanych torfowisk” - alarmują badacze. Dlatego autorzy publikacji przygotowali listę rekomendacji z zakresu ochrony i restytucji mokradeł.

Po pierwsze ich zdaniem niezbędne jest w skali całej Polski przeanalizowanie powierzchni i rodzaju torfowisk w lasach i szczegółowe oszacowanie zasobów zgromadzonego tam węgla.

Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.
Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.

Kolejnym krokiem powinno być opracowanie planu odtwarzania torfowisk i przywracania siedlisk torfowiskowych w lasach. Badacze zwracają też uwagę na konieczność uproszczenia procedur i zmniejszenie biurokracji w działaniach chroniących lasy bagienne i torfowiska, a także w działaniach zmierzających do restytucji takich obszarów. Naukowcy apelują też o wprowadzenie zakazu pozyskiwania torfu i kopania zbiorników wodnych na torfowiskach (np. w ramach lokalnych programów małej retencji w lasach czy prac utrzymaniowych na rowach meliorujących torfowiska). W ich ocenie nadrzędnym celem powinno być pozostawienie torfowisk w nienaruszonym stanie.

Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.
Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.

Specjaliści wychodzą z założenia, że planowanie ochrony mokradeł powinno być uzależnione od różnych wskaźników dotyczących roślinności na danym terenie.

Pod uwagę wziąć należy choćby typ mokradeł, skład warstwy mszystej czy obecność gatunków inwazyjnych.

Kolejna z rekomendacji zakłada wytypowanie i inwentaryzację przyrodniczą obszarów stanowiących potencjał retencji naturalnej (obszary podmokłe, naturalne niecki retencyjne, mokradła itp.). Autorzy polecają w tym wykorzystanie technik teledetekcji.

Warto też - czytamy w opracowaniu - wypracować ogólnopolski system obserwacji torfowisk w lasach.

Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.
Fot. prof. Mariusz Lamentowicz, UAM.

Niezbędna jest też m.in. edukacja pracowników Lasów Państwowych (szczególnie personelu terenowego) z zakresu geologii, znaczenia, ochrony i odtwarzania obszarów torfowiskowych (w tym przygotowanie poradnika). A także zwracanie uwagi na znaczenie terenów podmokłych w szkołach średnich i na uczelniach przygotowujących do pracy leśnika.

Kolejne z rekomendacji dotyczą m.in. zmniejszenia wykorzystania torfu w szkółkarstwie i rozbudowy systemu rolnictwa bagiennego – tzw. paludikultury - w celu produkcji materii organicznej będącej zamiennikiem torfu.

Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

lt/ agt/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 29.08.2013 PAP/Tomasz Waszczuk

    Naukowcy zbierają dane dot. jakości wód w rzekach i jeziorach

  • ©︎ Izabela Kuzyszyn, Ogrod Botaniczny UW

    Nowa odmiana rośliny ozdobnej w Ogrodzie Botanicznym UW

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera