Fot. Marta Osypińska, UWr

Tanzania / Polska misja archeologiczna rozpoczęła regularne badania w Serengeti

Archeolodzy Uniwersytetu Wrocławskiego i PAN rozpoczęli regularne badania w Tanzanii, na terenie Parku Narodowego Serengeti. Przez dwa miesiące, na terenach uznawanych za kolebkę ludzkości, poszukają m.in. śladów osadnictwa pierwszych ludzi i ich relacji ze światem zwierząt.

  • Źródło: Piotr Piwowarczyk/ Muzeum Obrony Wybrzeża w Świnoujściu

    Zachodniopomorskie/ Części alianckiego samolotu znalezione w lesie pod Świnoujściem

    W nadmorskim lesie niedaleko Fortu Gerharda w Świnoujściu znaleziono kilkadziesiąt elementów aluminiowej konstrukcji samolotu z czasów II wojny światowej. Może to być rozbity brytyjski Lancaster, którego fragment skrzydła z Bałtyku wyciągnęli w 2009 r. rybacy.

  • Struny w owijce metalowej. Pierwsza i druga od lewej - to struny o owijce zamkniętej – takie, które zdaniem Emilly Peppers mogłyby być wynalazkiem Olbrychta Góreckiego.  Struny trzecia i czwarta - struny o owijce otwartej, czyli te, które póxniej Stradivari preferował dla instrumentów smyczkowych. Fot. Emily Peppers

    Muzykologiczne odkrycie: Polsko-litewski szlachcic wynalazcą strun z metalowym oplotem

    Od skrzypiec Vivaldiego przez fortepian Chopina po gitary Metalliki – struny oplecione metalowym drutem od ponad 300 lat zapewniają niskie brzmienia instrumentom strunowym. Naukowe śledztwo dr Emily Peppers z UW wykazało, że wynalazcą takich strun jest Olbrycht Górecki – polsko-litewski szlachcic związany z dworem Bogusława Radziwiłła.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Naturalny krajobraz Europy nie był gęstym lasem? Badacze podważają wieloletni paradygmat

    Naturalnym, dominującym krajobrazem Europy Środkowej przez ostatnie około 23 mln lat nie były zwarte lasy liściaste, lecz mozaika leśno-łąkowa, określana jako „lasopastwiska” – wynika z analizy opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie „Biological Conservation”.

  • 12.07.2025. Inscenizacja bitwy pod Grunwaldem na polach grunwaldzkich pod Stębarkiem. PAP/Andrzej Jackowski

    Ekspert: Pola Grunwaldu są miejscem, gdzie rzeczywiście doszło do bitwy w 1410 roku

    Pola znane dziś jako Pola Grunwaldu rzeczywiście są tym miejscem, w którym w 1410 roku doszło do wielkiej bitwy między Polską, Litwą i jej sprzymierzeńcami, a Zakonem Krzyżackim i jego sojusznikami. Dowodem na to są badania archeologiczne - powiedział PAP kierownik działu naukowo-promocyjnego Muzeum Bitwy pod Grunwaldem Jarosław Malecki.

  • Fot. Adobe Stock

    Archeolog: kamienne wały w Górach Izerskich znikają, choć są unikatowym świadectwem historii

    Przez lata przypisywano je Celtom, joannitom i Walończykom. Dziś wiadomo, że kamienne wały w Górach Izerskich są śladem wielowiekowej pracy osadników. Ale gdy naukowcy rozwiązali zagadkę ich pochodzenia, unikatowy krajobraz kulturowy znika. Dr Paweł Duma z Uniwersytetu Wrocławskiego opowiedział o tym PAP.

  • 12.07.2025. Inscenizacja bitwy pod Grunwaldem na polach grunwaldzkich pod Stębarkiem. PAP/Andrzej Jackowski

    Nie było wilczych dołów ani piechoty - mity o bitwie pod Grunwaldem

    Bitwa pod Grunwaldem była jedną z największych i najważniejszych w średniowiecznej Europie. Wokół niej narosło wiele mitów i mylnych przekonań, choćby to, że wojska krzyżackie wykopały wilcze doły, w które mieli wpadać Polacy i Litwini.

  • Wolin, 15.07.2026. Zespół archeologów z Polski i Danii prowadzi drugi sezon prace na Srebrnym Wzgórzu w Wolinie, 15 bm. To kontynuacja rozpoczętego w zeszłym roku trzyletniego projektu badawczego prowadzonego przez naukowców Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu w Aarhus. Wykopaliska mają służyć lepszemu poznaniu historii tutejszego portu, który we wczesnym średniowieczu był ważnym ośrodkiem handlowym na Bałtyku i centrum relacji między Słowianami a Skandynawami. Badania prowadzone na obecnym poziomie obejmują okres X wieku, lecz najbardziej interesującymi są warstwy leżące poniżej z IX i VIII w. W ubiegłym roku udało się odkryć cztery chaty oddzielone rowami odwadniającymi. Znaleziono też paciorki bursztynowe, ozdoby metalowe i liczne przedmioty codziennego użytku w tym naczynia gliniane w różnych formach, gliniane przęśliki czy osełki z kamieniołomów znajdujących się w Norwegii. (dw) PAP/Marcin Bielecki

    Zachodniopomorskie/ Trwają badania archeologiczne na Srebrnym Wzgórzu w Wolinie

    Zespół archeologów z Polski i Danii prowadzi badania na Srebrnym Wzgórzu w Wolinie (pow. kamieński). Naukowcy chcą się dowiedzieć m.in. jaką rolę odegrali wikingowie w powstaniu miasta i gdzie dokładnie znajdowały się porty wczesnośredniowiecznego Wolina.

  • 28.04.2023. Zamek w Kórniku - siedziba muzeum i Biblioteki Kórnickiej PAN. PAP/Jakub Kaczmarczyk

    Dyrektorka Biblioteki Kórnickiej: cyfrowy asystent podpowie użytkownikom, od czego zacząć poszukiwania

    Do 2029 roku cyfrowa kolekcja PAN Biblioteki Kórnickiej powiększy się o ponad 29 tys. unikalnych obiektów. Udostępniony zostanie także asystent czytelnika oparty na sztucznej inteligencji (AI). Dyrektorka Biblioteki prof. Magdalena Biniaś-Szkopek wyjaśniła, że pomoże on osobom, które nie wiedzą dokładnie, czego szukają w cyfrowych zbiorach biblioteki.

  • 13.07.2022. PAP/Andrzej Lange

    Warszawa/ Motyka i siekiera wykonane z poroża jelenia - neolityczne znaleziska w Wiśle

    Niski poziom Wisły pozwala eksploratorom odnajdywać ciekawe artefakty. Kilka dni temu ekipa Milion Explorers Team znalazła na warszawskim odcinku rzeki neolityczną motykę, a w czerwcu siekierę. Oba narzędzia wykonane z poroża jelenia datowane są na okres neolityczny.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Polacy wyliczyli, gdzie i w jakiej temperaturze może wyrosnąć pierwsze drzewo na Marsie

  • Wielkopolskie/ Tłumy na Wielkim dniu otwartym w Arboretum Kórnickim

  • Phubbing partnera wiąże się z większym ryzykiem depresji poporodowej u kobiety

  • Muzykologiczne odkrycie: Polsko-litewski szlachcic wynalazcą strun z metalowym oplotem

  • Polski statek kosmiczny będzie bezzałogowym urządzeniem do trudnych manewrów

  • Fot. Adobe Stock

    Dieta ketogenna sprzyjała u myszy rakowi jelita cienkiego

  • Zapach królowej golców zniechęca do rozmnażania

  • USA/ Na aukcji w Nowym Jorku sprzedano szkielet tyranozaura za rekordową kwotę 50 mln dolarów

  • Demokratyczna Republika Konga/ Odkryto nowy gatunek małpy

  • Picie do pięciu filiżanek kawy dziennie jest bezpieczne dla większości dorosłych

Fot. Adobe Stock

Białko związane z powstawaniem komórek rozrodczych pomaga rakowi przetrwać leczenie

Białko występujące normalnie podczas powstawania plemników i komórek jajowych może zostać ponownie uruchomione w komórkach raka piersi. Pomaga im wówczas naprawiać DNA uszkodzone przez leki i przetrwać terapię - odkrył międzynarodowy zespół z udziałem naukowców z Instytutu Biologii Medycznej PAN.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera