Historia i kultura

Sudan/ Archeolodzy sprawdzają, jak mieszkańcy dawnych domostw korzystali z przestrzeni

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Pracujący na terenie Starej Dongoli (Sudan) archeolodzy z UW analizują ślady pierwiastków zachowane na podłogach dawnych domostw, by ustalić, w jaki sposób dawni mieszkańcy korzystali z przestrzeni, np. gdzie i jak gotowali.

"Archeolodzy, badając domy, bardzo często natrafiają na problem, który wiąże się z tym, że ludzka aktywność, taka jak gotowanie, trzymanie zwierząt, rozcieranie ziarna, nie pozostawiają widocznych gołym okiem śladów - tzn. pozostawionych narzędzi, wbudowanych instalacji" - mówił dr Maciej Wyżgoł z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.

Wychodząc z założenia, że każda domowa aktywność pozostawia możliwy do identyfikacji ślad pierwiastkowy - naukowcy przeprowadzili analizę próbek pobieranych z podłóg dawnych domostw, by zidentyfikować tzw. strefy aktywności: wskazać miejsca, w których wykonywano codzienne czynności.

"Wyznaczanie stref aktywności na podstawie koncentracji pierwiastków jest istotne dla określenia relacji, które zachodzą w obrębie domu m.in. podziału pracy na przedstawicieli różnych płci" - mówił archeolog.

Naukowcy porównują też, jak przestrzeń mieszkalną wykorzystywano w różnych okresach. To pozwala im wnioskować szerzej na temat zmian, do jakich dochodziło: tożsamości czy religii mieszkańców miasta: Starej Dongoli, czyli dawnej stolicy królestwa Makurii (obecnie - na terytorium Sudanu).

Wnioski z interdyscyplinarnych badań podsumowano na łamach "Journal of Archaeological Science: Reports". Współautorką publikacji jest dr hab. Barbara Woronko z Wydziału Geologii, prof. UW. Badania te związane są z większym projektem "UMMA – Urban Metamorphosis of the community of a Medieval African capital city”, realizowanym w Sudanie pod kierownictwem dr. hab. Artura Obłuskiego, dyrektora Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.

W ramach projektu badacze analizują proces transformacji Dongoli - stolicy średniowiecznego królestwa Makurii, ważnego ośrodka chrześcijańskiego - w miasto muzułmańskie, w okresie między XIV a XIX w. Proces ten postępował wiele lat, często nie pozostawiając w materiale archeologicznym śladów widocznych gołym okiem. Pomocne okazało się zastosowanie metod geochemicznych.

Wnioski z badań w ramach projektu „UMMA” przedstawiane są m.in. podczas konferencji "Polacy nad Nilem", odbywającej się 19-21 czerwca w budynku Wydziału Archeologii na Uniwersytecie Warszawskim. (PAP)

zan/ amac/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 31.03.2025. Znaleziony w bryle gliny oderwanej od klifu na wybrzeżu Bałtyku sztylet z wczesnej epoki żelaza prezentowany w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, 31 bm. Bogato zdobiony sztylet pochodzi prawdopodobnie sprzed ok. 2800 lat, z okresu halsztackiego. Zabytek został odnaleziony przez członków Stowarzyszenia na rzecz ratowania zabytków im. Św. Korduli. PAP/Marcin Bielecki

    Zachodniopomorskie/ Wstępne badania sztyletu znalezionego na plaży potwierdziły jego historyczność

  • Pelplin, 28.03.2025. Pelplińska Biblia Gutenberga na ekspozycji stałej „Wokół Pelplińskiej Biblii Gutenberga”, 28 bm. w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie. Jest to jedyna Biblia Gutenberga w Polsce i jedna z nielicznych, której oba tomy przetrwały w oryginalnych, integralnych oprawach z XV wieku. Po zakończonej konserwacji będzie prezentowana na wystawie stałej, a nie okazjonalnie jak do tej pory. PAP/Andrzej Jackowski

    Prof. J. Raczkowski: po badaniach nad Biblią Gutenberga wiemy o niej prawie wszystko

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera