Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego negatywnie oceniło działalność Akademii Kopernikańskiej w zakresie wydatkowania dotacji celowej z 2023 r. Kontrola wykazała, że ponad 7,6 mln zł wykorzystano niezgodnie z przepisami. Akademia musi je zwrócić do budżetu państwa.
„Skontrolowaną działalność Akademii Kopernikańskiej w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji celowej (...) oraz zgodności działania organów Akademii z przepisami prawa i statutem, oceniono negatywnie” – wskazano w wystąpieniu pokontrolnym podpisanym przez ministra nauki Marcina Kulaska i opublikowanym na stronnie MNiSW. Resort stwierdził m.in. „wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem środków dotacji celowej w łącznej wysokości 7 690 841,37”.
W kontroli sprawdzano wydatkowanie dotacji celowej przyznanej w styczniu 2023 r., w ramach której Akademia otrzymała 15 mln zł.
W wystąpieniu pokontrolnym zwrócono uwagę, że prawie 4 mln zł z tej kwoty wydano bezpośrednio na działania wspierające Szkołę Główną Mikołaja Kopernika (SGMK), choć AK powinna te środki przelać na konto szkoły. Naruszono w ten sposób zasady planowania budżetowego.
Kolejne 3,3 mln zł, przeznaczone dla Ambasadorów Akademii, wydatkowano na współpracę międzynarodową oraz konferencje, co uznano za niezgodne z umową dotacji. Zwrócono uwagę, że środki powinny być przyznawane ambasadorom w ramach grantów.
Z dokumentów pokontrolnych wynika również, że były nieprawidłowości w procedurach zamówień publicznych. Ustalono, że Akademia udzieliła zamówień na remonty budynków w Toruniu i Olsztynie o wartości blisko 2,4 mln zł z wolnej ręki, mimo braku podstaw do takiego trybu. Zdaniem ministerstwa stworzono „pozory konkurencyjności”, a wykonawców traktowano nierówno.
W Toruniu stwierdzono dodatkowo, że zakres remontu budynku został zawyżony w dokumentach o 17 proc., co doprowadziło do nadpłacenia wykonawcy kwoty ok. 211 tys. zł.
Zastrzeżenia wzbudziły także wydatki na cele mieszkaniowe kadry kierowniczej.
Ministerstwo wskazało również na wady prawne przy obsadzaniu kluczowych stanowisk. Według kontrolerów konkursy na dyrektorów Biura oraz Centrum Badawczego Mikołaja Kopernika przeprowadzono z naruszeniem regulaminów, co w ocenie resortu skutkuje nieważnością czynności komisji konkursowych.
Zgodnie z przepisami o finansach publicznych, środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem muszą zostać zwrócone wraz z odsetkami w ciągu 15 dni od stwierdzenia nieprawidłowości.
Akademia Kopernikańska i Szkoła Główna Mikołaja Kopernika zostały utworzone z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy na mocy ustawy z kwietnia 2022 r.
Instytucje środowiska akademickiego – m.in. Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Polska Akademia Nauk – opowiadały się przeciwko powołaniu tzw. organizacji kopernikańskich. Podnoszono, że będą one dublować zadania istniejących instytucji. Latem 2025 r. parlament uchwalił ustawę o likwidacji Akademii Kopernikańskiej, ale zawetował ją prezydent Andrzej Duda.
W uzasadnieniu weta prezydent zwracał uwagę, że działanie Akademii Kopernikańskiej oraz SGMK jest „utrudniane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, między innymi poprzez pozbawienie w znacznej części wcześniej przyznanego finansowania – środki z ustawy budżetowej na rok 2024 r. obniżono o ponad połowę – co jak wskazywali przedstawiciele Akademii Kopernikańskiej, sparaliżowało jej działalność w zakresie przyznawania nagród, grantów i stypendiów i uniemożliwiło realizację niektórych wcześniej podpisanych umów w ramach programów grantowych”. (PAP)
Nauka w Polsce
lt/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
