MAESTRO to program przeznaczony dla badaczek i badaczy ze znaczącym dorobkiem naukowym, posiadających stopień doktora oraz doświadczenie w kierowaniu dużymi projektami. W konkursie finansowane są pionierskie badania podstawowe, często o charakterze interdyscyplinarnym, które mogą prowadzić do przełomowych odkryć naukowych. Czas ich trwania powinien wynosić od 3 do 5 lat, a ich kierownicy mają obowiązek zatrudnienia doktorantów lub stażystów typu post-doc na łączny okres co najmniej 72 miesięcy.

Jak poinformowało NCN w przesłanym PAP komunikacie, w rozstrzygniętej właśnie, 17. edycji konkursu MAESTRO złożono 83 wnioski o łącznej wartości ponad 323 mln zł. Finansowanie w wysokości niemal 26,6 mln zł przyznano siedmiu projektom. Wskaźnik sukcesu wyniósł 8,43 proc.

Z kolei konkurs SONATA BIS skierowany jest do badaczek i badaczy, którzy stopień doktora uzyskali 5-12 lat temu, i chcą stworzyć własną, niezależną grupę badawczą, realizującą projekty z zakresu badań podstawowych. Granty mogą obejmować m.in. wynagrodzenia zespołu, zakup aparatury naukowo-badawczej, oprogramowania i materiałów, a także koszty usług czy wyjazdów związanych z realizacją projektu.

W 15. edycji SONATA BIS do NCN wpłynęło 481 wniosków, z których 70 otrzymało finansowanie. Wskaźnik sukcesu wyniósł 14,55 proc., a łączna wartość przyznanych grantów to ponad 223,7 mln zł.

Przedstawiciele NCN podkreślili, że w tej edycji obu konkursów liczba złożonych wniosków była najwyższa od pięciu lat. Według instytucji świadczy to o tym, że badaczki i badacze pracujący w polskich jednostkach są aktywni, mają świetne pomysły i ambitne zamierzenia. Wiele projektów jest bardzo wysoko ocenianych przez ekspertów.

Jednocześnie NCN zaznaczyło, że nie zawsze wysoka ocena przekłada się na zdobycie finansowania. Jak podali przedstawiciele instytucji, w idealnym scenariuszu wskaźnik sukcesu w konkursach grantowych powinien wynosić około 25-30 proc., co jest standardem w agencjach grantowych na całym świecie. Tymczasem w ostatnich latach udało się to osiągnąć zaledwie kilka razy, wyłącznie z powodu ograniczonego budżetu.

„Wskaźniki sukcesu w konkursach NCN wciąż jednak pozostają na zbyt niskim poziomie, żeby móc efektywnie działać” - napisano na stronie NCN.

Wybór laureatów w obu konkursach przebiegał dwuetapowo. Najpierw wnioski analizowały zespoły ekspertów (w większości zagranicznych), które przyznawały im oceny punktowe. W drugim etapie projekty opiniowali zewnętrzni recenzenci, a kierownicy projektów odbywali rozmowy kwalifikacyjne w siedzibie NCN w języku angielskim. Ostateczną listę projektów rekomendowanych do finansowania ustalali eksperci podczas posiedzenia panelowego.

Narodowe Centrum Nauki wraz z międzynarodowymi partnerami ogłosiło także nowy konkurs LUKE - Linking Ukraine to the European Research Area. Jego celem jest wsparcie projektów badawczych realizowanych w ramach współpracy międzynarodowej, z Ukrainą jako kluczowym partnerem. Jest zorientowany na wzmocnienie integracji ukraińskiego systemu badań i innowacji z Europejskim Obszarem Badawczym (ERA).

Konkurs obejmuje cztery obszary tematyczne: energię, w tym odnawialne źródła i bezpieczeństwo energetyczne; cyberbezpieczeństwo infrastruktury krytycznej; badania medyczne i nauki o zdrowiu, m.in. rozwój telemedycyny i badań biomedycznych; oraz nauki społeczne i humanistyczne, w tym zagadnienia pojednania społecznego i odbudowy kapitału ludzkiego.

O finansowanie mogą ubiegać się międzynarodowe konsorcja składające się z co najmniej trzech podmiotów z różnych państw uczestniczących w programie, przy czym jednym z partnerów musi być instytucja z Ukrainy. Poza Polską w konkursie uczestniczą: Austria, Czechy, Estonia, Finlandia, Niemcy, Łotwa, Mołdawia, Rumunia i Turcja.

Termin składania wspólnych wniosków upływa w drugiej połowie maja br. Wyniki zostaną ogłoszone w listopadzie. Na finansowanie projektów z udziałem polskich zespołów NCN przeznaczyło 750 tys. euro.

Katarzyna Czechowicz

kap/ zan/