- Tak jak w poprzednich edycjach mamy do czynienia z dużym zróżnicowaniem książek. Tematy rozciągają się od psychologii, historii i archeologii po fizykę i astronomię. Jednak w tegorocznych nominacjach widoczne jest większe skupienie na problemach, z którymi mierzy się obecnie świat; zarówno globalnymi, jak i bardziej lokalnymi - skomentował dla PAP juror konkursu, archeolog dr Kamil Kopij.

Jak zauważył, pojawiły się pozycje dotyczących tego, w jaki sposób wielkie korporacje, np. producenci żywności czy platformy cyfrowe, wykorzystują wiedzę o mózgu, by zwiększać swoje zyski i swoją widoczność. Jedna z nominowanych książek, autorstwa Dawida Myśliwca, szeroko omawia zjawisko kłamstwa, co jest istotne w kontekście powszechnej obecności fake newsów w przestrzeni internetowej.

- Kolejna grupa to tytuły nawiązujące do naszych lęków i obaw związanych ze światem, w którym żyjemy. Np. „Co to będzie? Krótki przewodnik po końcach świata” prezentuje różne scenariusze potencjalnego końca świata, a „Utracone cywilizacje. Jak rozkwitały i upadały imperia” pokazuje końce światów w wymiarze historycznym i archeologicznym - powiedział ekspert.

Konkurs Mądra Książka Roku jest organizowany od 2016 r. przez Uniwersytet Jagielloński oraz portal Mądre Książki, w partnerstwie z Copernicus Festival. Jego patronem medialnym jest serwis Nauka w Polsce.

Celem wydarzenia jest promowanie literatury popularyzującej naukę. Jury analizuje setki tytułów wydanych w danym roku, aby wyłonić najbardziej wartościowe pod względem merytorycznym i popularyzatorskim.

- To już jedenaście lat, odkąd wyróżniamy książki, które nie tylko poszerzają wiedzę, lecz także zapalają w czytelnikach iskrę ciekawości - publikacje napisane przystępnie, inspirujące, skłaniające do myślenia i dalszych poszukiwań - podkreślili na stronie internetowej organizatorzy konkursu.

Na tegorocznej liście nominowanych znalazły się zarówno książki polskich autorów, jak i tłumaczenia z języka angielskiego, m.in. z USA, Wlk. Brytanii i Danii. - Proporcje są dość wyrównane, co bardzo nas cieszy, bo chcielibyśmy promować polskie książki popularnonaukowej i pokazywać, że mogą z powodzeniem rywalizować z najlepszymi autorami ze świata - stwierdził dr Kopij.

Nagrody w konkursie zostaną przyznane w czterech kategoriach: książka roku dla dorosłych, książka roku dla dzieci, nagroda społeczności akademickiej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz nagroda internautów i czytelników „Dziennika Polskiego”.

W kategorii książek dla dorosłych nominacje otrzymały: „(Super) stymulowani. Jak nauka i przemysł manipulują naszymi instynktami” Nicklasa Brendborga (tłum. Alicja Głuszak, wydawnictwo Copernicus Center Press), „Utracone cywilizacje. Jak rozkwitały i upadały imperia” Paula Coopera (tłum. Arkadiusz Bugaj, wyd. Znak Horyzont), „Mózg na autopilocie. Jak nie dać się oszukać schematom myślenia” Crawforda Hollingwortha i Cathy Tomlinson (tłum. Magda Witkowska, wyd. Prószyński i S-ka), „Co to będzie? Krótki przewodnik po końcach świata” autorstwa Agaty Kaźmierskiej i Wojciecha Brzezińskiego (wyd. Port), „Homo (nie tylko) sapiens. Inna opowieść o naszych przodkach” Agnieszki Krzemińskiej (Wydawnictwo Literackie), „Wszyscy TO robimy, czyli krótka opowieść o mijaniu się z prawdą” Dawida Myśliwca (wyd. Altenberg), „Mapomatyka. Jak mapy prowadzą nas i zwodzą” Pauliny Rowińskiej (tłum. Michał Rogalski, wyd. RN), „Miasto na Marsie. Czy możemy skolonizować kosmos, czy powinniśmy to robić i czy naprawdę mamy to dobrze przemyślane?” Kelly Weinersmith i Zacha Weinersmitha (tłum. Dorota Konowrocka-Sawa, wyd. Insignis), „Mała księga egzoplanet” Joshuy Winna,(tłum. Tomasz Lanczewski, wyd. Helion) oraz „Czego się boją ptaki?” Adama Zbyryta (Wydawnictwo Poznańskie).

Wśród książek dla dzieci i młodzieży nominowano: „Czy Krzyżacy to fajni chłopacy?” Bogusia Janiszewskiego i Agnieszki Jankowiak-Maik, z ilustracjami Maxa Skorwidera (wyd. Agora dla dzieci), „Co głowie wyjdzie na zdrowie? Mózg wie i o tym opowie” autorstwa Róży Hajkuś z ilustracjami Paweła Gierlińskiego (wyd. Sensus), „Coś tu śmierdzi. Nauka, która wrze, bulgocze i wybucha” Adama Mirka z ilustracjami Artura Ernesta (wyd. Znak Emotikon), „Co mówią zwierzęta?” Jolanty Richter-Magnuszewskiej (wyd. Kropka) oraz „Bibuła w tapczanie. O Solidarności dla dzieci” Michała Rusinka z ilustracjami Joanny Rusinek (wyd. Agora dla dzieci).

W wyborze nominowanych tytułów uczestniczył zespół ekspertów i popularyzatorów nauki reprezentujących różne dziedziny i instytucje akademickie: prof. Przemysław Bąbel, prof. Krzysztof Ciesielski, dr Agnieszka Defus, dr Michał Faszcza, dr Agnieszka Jankowiak-Maik, Agnieszka Karp-Szymańska, dr Piotr Kołodziejczyk, dr Kamil Kopij, Agnieszka Krzemińska, dr Tomasz Miller, Rafał Siemko, Marta Alicja Trzeciak, Adam Zbyryt, dr hab. Max Skorwider, Boguś Janiszewski oraz redakcja popularnonaukowa Studenckiego Radia Luz.

Laureatów konkursu poznamy w maju.

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej konkursu.

Nauka w Polsce, Katarzyna Czechowicz

kap/ agt/