Szef resortu nauki był gościem Studia PAP podczas 18. Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który rozpoczął się w środę w Katowicach.

Jednym z wątków rozmowy była ubiegłotygodniowa wizyta przedstawicieli polskiego środowiska akademickiego w Uzbekistanie, gdzie zorganizowano III Forum Rektorów z Polski i Uzbekistanu. Przy tej okazji minister zapowiedział wzmocnienie współpracy akademickiej i naukowej pomiędzy Polską a Turcją, Wietnamem, Koreą Południową czy właśnie Uzbekistanem.

Jego zdaniem zawieranie tego typu umów o współpracy jest odpowiedzią na nadchodzący niż demograficzny i niewystarczającą liczbę studentów na polskich uczelniach.

Minister podkreślił przy tym, że polskie uczelnie są postrzegane za granicą jako oferujące wysoki poziom kształcenia. Dodatkowym atutem, zaznaczył, są relatywnie niższe koszty studiów w porównaniu z krajami Europy Zachodniej, co przekłada się na duże zainteresowanie zagranicznych kandydatów.

Obecnie w Polsce studiuje około 1,2 mln osób, z czego ponad 100 tys. to studenci zagraniczni. Szef resortu nauki powiedział, że zwiększanie ich liczby ma kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej uczelni i ich zdolności do funkcjonowania w warunkach konkurencyjnego rynku edukacyjnego.

Minister pytany o tegoroczną rekrutację przekazał, że nie odnotowano sygnałów świadczących o problemach, co oznacza, że sytuacja się ustabilizowała. Podkreślił, że osiągnięto konsensus i uporządkowano kwestie, które budziły wątpliwości.

W poprzednim roku rekrutację studentów zagranicznych skomplikowało bowiem wejście w życie tzw. specustawy wizowej, która zaczęła obowiązywać w połowie 2025 r., czyli w trakcie procesu rekrutacyjnego. Zgodnie z wprowadzonymi wówczas przepisami zagraniczni kandydaci na studia w Polsce musieli posiadać świadectwo ukończenia szkoły średniej oraz potwierdzenie znajomości języka wykładowego na poziomie co najmniej B2, choć przewidziano od tego wyjątki.

Odnosząc się do kwestii akademików, minister przypomniał o uruchomieniu programu z Funduszu Dopłat, który umożliwia remonty oraz budowę nowych domów studenckich. Pierwsza edycja programu spotkała się z dużym zainteresowaniem – Bank Gospodarstwa Krajowego wybrał ostatecznie 14 uczelni, a łączna pula środków w tym rozdaniu przekracza 460 mln zł.

Jak wyjaśnił Marcin Kulasek, według wyliczeń resortu w tym roku powstanie 3200 nowych bądź wyremontowanych miejsc w akademikach.

PAP zapytała też ministra o nabór do II edycji programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza. W programie tym wybieranych jest 10 najlepszych uczelni, które przez kilka lat otrzymują subwencję zwiększoną o 10 proc.

Minister pytany o możliwe rozszerzenie programu – np. o kolejne dwie uczelnie – odpowiedział, że wiązałoby się to ze zmianą ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, dlatego na razie zasady zostają bez zmian. Jednocześnie ocenił, że to „bardzo pożądany program”. - Widzimy ogromne zainteresowanie uczelni, intensywnie konkurują o możliwość skorzystania z tego program - powiedział.

Z kolei zapytany o ewaluację, czyli zasady oceny jakości działalności naukowej w uczelniach czy instytutach naukowych, ocenił, że jest to „instrument polityki naukowej państwa”, który „musiał być zreformowany”. Dodał, że prace nad ewaluacją są obecnie na finiszu, a ostateczne rozstrzygnięcia mają być znane w połowie roku. Nowe zasady mają uwzględniać m.in. popularyzację nauki oraz wydłużenie okresu oceny z czterech do pięciu lat.

PAP zapytała ministra Kulaska także o bieżącą sprawę cyberataku i wycieku danych z infrastruktury Uniwersytetu Warszawskiego. Minister dopytywany, co resort może zrobić, aby systemowo wzmocnić cyberbezpieczeństwo na polskich uczelniach, odpowiedział, że to już się dzieje m.in. dzięki podpisanej niedawno ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.

- Diagnoza okazała się trafna, bo rzeczywiście to zagrożenie jest realne – czego przykładem jest incydent na Uniwersytecie Warszawskim. Będziemy systemowo wprowadzać rozwiązania, które zabezpieczą również polskie uczelnie, polskie instytuty badawcze przed wyciekiem danych – podkreślił.

Polska Agencja Prasowa jest patronem medialnym EKG.

Agnieszka Kliks-Pudlik (PAP)

akp/ agt/