Wyniki opublikowano w piśmie Journal of Human Evolution.

Naukowcy pod kierownictwem prof. Zhangyanga Li z Uniwersytetu Shandong w Chinach, przez ponad dekadę badali stanowisko archeologiczne Lingjing w środkowych Chinach. Miejsce to zamieszkiwali wcześni ludzie określani jako Homo juluensis, krewni Homo sapiens. Homo juluensis wykazują interesującą mozaikę cech, w tym bardzo dużą objętość mózgu oraz cechy spotykane zarówno u archaicznych ludzi Azji Wschodniej, jak i u neandertalczyków z Europy. Na stanowisku tym pradawni ludzie rozbierali na części upolowane zwierzęta np. jelenie. Wśród zwierzęcych kości archeolodzy znaleźli też narzędzia kamienne, których wykonanie wymagało wysokiego poziomu inteligencji i kreatywności.

Do niedawna archeolodzy sądzili, że ludzie żyjący w Azji Wschodniej w późnym środkowym plejstocenie (300 tys. – 120 tys. lat temu) nie osiągnęli wielu znaczących postępów technologicznych w porównaniu z populacjami z Europy i Afryki. Jednak narzędzia z Lingjing pokazują inny obraz. Nowa analiza wykazała, że stanowisko pochodzi z epoki lodowcowej sprzed około 146 tys. lat, co podważa długo utrzymywane przekonania, że kreatywność ludzi w tym miejscu rozwinęła się dzięki cieplejszym, bardziej sprzyjającym czasom.

Przypominające krążki rdzenie kamienne powstawały w wyniku starannie zaplanowanego i zorganizowanego procesu. Homo juluensis tworzyli te narzędzia, uderzając mniejsze kamienie o większe rdzenie. Niektóre obrabiano równomiernie po obu stronach. Inne były bardziej złożone: jedna strona służyła głównie jako powierzchnia uderzeniowa, podczas gdy drugą formowano tak, by uzyskiwać ostre odłupki. Te asymetryczne rdzenie są szczególnie istotne, ponieważ pokazują, że pradawni ludzie nie odłupywali kawałków kamienia przypadkowo. Zarządzali nim, przypisując różnym powierzchniom konkretne funkcje i utrzymując odpowiednie kąty, aby nadal uzyskiwać użyteczne fragmenty.

„Nie była to przypadkowa produkcja odłupków, lecz technologia wymagająca planowania, precyzji i głębokiego zrozumienia właściwości kamienia oraz mechaniki jego pękania — powiedział Yuchao Zhao, zastępca kuratora archeologii Azji Wschodniej w Field Museum w Chicago i główny autor artykułu. - Logika tego systemu wykazuje istotne podobieństwa do technologii środkowego paleolitu, często kojarzonych z neandertalczykami w Europie i przodkami ludzi w Afryce. Sugeruje to, że zaawansowane myślenie technologiczne nie było ograniczone do zachodniej Eurazji”.

Jedna ze znalezionych kości, żebro zwierzęcia podobnego do jelenia, zawierała błyszczące kryształy kalcytu. Zawierają one śladowe ilości uranu, który z czasem rozpada się do toru. Mierząc stosunek uranu do toru, naukowcy mogą określić wiek kryształu. „Kryształy kalcytu w kości działały jak naturalny zegar, pozwalając nam dokładniej określić wiek stanowiska” — wyjaśnił Yuchao Zhao.

Wcześniej sądzono, że narzędzia z Lingjing mają najwyżej około 126 tys. lat, ale nowe dane wskazują, że są o około 20 tys. lat starsze. Choć różnica wydaje się niewielką, ma duże znaczenie. „Choć te narzędzia są tylko trochę starsze niż szacowano, rysują inny przebieg historii — powiedział Zhao. - W plejstocenie Ziemia wielokrotnie przechodziła między zimnymi okresami lodowcowymi a cieplejszymi interglacjałami. Sądziliśmy, że narzędzia powstały w ciepłym okresie, ale nowe datowanie wskazuje, że część z nich powstała w surowym, zimnym okresie lodowcowym”.

„Ludzie często wyobrażają sobie kreatywność jako coś, co rozkwita w dobrych, sprzyjających czasach — wskazał Yuchao Zhao. - Nasze odkrycie pokazuje, że to trudne warunki mogą zmuszać nas do adaptacji”. (PAP)

ekr/ agt/