Psy przewodniki pomagają osobom z niepełnosprawnością wzroku w codziennym funkcjonowaniu, jednak w opinii ekspertów obecny system ich szkolenia jest mało efektywny. Tylko ok. 60 proc. zwierząt kończy proces treningowy, co generuje wysokie koszty i wydłuża czas oczekiwania osób potrzebujących.

Przygotowanie jednego zwierzęcia do pracy może kosztować nawet 50 tys. dolarów. Z kolei nieukończenie programu oznacza stratę przekraczającą 12 tys. dolarów. Za najczęstszą przyczynę niepowodzeń uznaje się problemy behawioralne.

Zespół dr. Breno Fragomeniego z University of Connecticut sprawdził, czy na podstawie genów labradorów retrieverów można wcześniej przewidzieć, czy wystąpią u nich zachowania wpływające na przydatność do pracy przewodnika. Badacze skupili się 17 kluczowych cechach, w tym skłonności do skakania na ludzi, gryzienia oraz reaktywności na obcych i na głośne dźwięki.

Wymienione zachowania zestawili danymi genetycznymi psów, które obejmowały pełne sekwencje genomowe oraz dane rodowodowe z co najmniej trzech pokoleń.

Okazało się, że analiza genetyczna lepiej przewidywała sukces psa niż tradycyjne metody oceny.

Jak wyjaśnił Fragomeni, dotąd, aby ocenić predyspozycje zwierzęcia, trzeba było sprawdzać, jak podczas szkolenia radzi sobie jego potomstwo. Dzięki danym genomowym można przewidzieć to wcześniej, jeszcze zanim pies doczeka się szczeniąt.

Zdaniem naukowca uzyskane wyniki mogą pomóc w doskonaleniu tzw. wartości hodowlanych. Teraz Fragomeni planuje rozszerzyć badania na inne rasy często wykorzystywane jako przewodniki, m.in. owczarki niemieckie i golden retrievery. Chce także sprawdzić, jak selekcja jednej cechy behawioralnej wpływa na inne właściwości zwierząt.

Jego zdaniem zastosowana w badaniu analiza genów mogłaby w przyszłości pomagać także w przewidywaniu ryzyka chorób, np. nowotworów, u psów. Taka wiedza mogłaby ułatwić planowanie opieki nad zwierzęciem oraz podejmowanie decyzji hodowlanych.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ agt/