Mikrodawkowanie polega na przyjmowaniu bardzo małej ilości substancji psychodelicznej, czyli takiej, która zazwyczaj nie wywołuje typowych halucynacji, zaburzeń postrzegania czasu i przestrzeni czy gwałtownych zmian nastroju.

Niektóre osoby stosują niskie dawki LSD w nadziei na poprawę skupienia, koncentracji, produktywności czy nastroju; są też doniesienia o wykorzystywaniu tej metody do radzenia sobie z problemami z utrzymaniem uwagi. Ponieważ kontrolowane badania naukowe przyniosły niejednoznaczne wyniki, konieczna jest weryfikacja.

Zespół badaczy z Uniwersytetu w Maastricht (Holandia) zbadał reakcje ochotników na mikrodawkowanie. W randomizowanym badaniu kontrolowanym wzięło udział 48 zdrowych ochotników (w tym 24 kobiety) w średnim wieku 36,9 lat. Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do grup otrzymujących placebo lub cztery niskie dawki LSD (po 15 mikrogramów każda) w okresie dwóch tygodni (typowe efekty psychodeliczne pojawiają się zazwyczaj przy dawkach przekraczających 60 mikrogramów). Ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzieli, kto otrzymał LSD, a kto placebo, aż do momentu zakończenia badania.

Naukowcy przeanalizowali trzy obszary sprawności umysłowej: zdolność utrzymania uwagi, przetwarzanie informacji oraz pamięć operacyjną. Uczestnicy wykonywali testy na początku badania, po przyjęciu pierwszej dawki, po czwartej dawce oraz podczas wizyty kontrolnej. Najbardziej znaczący wynik odnotowano w teście sprawdzającym zdolność utrzymania uwagi, w którym badani musieli obserwować ekran i reagować jak najszybciej na pojawiający się sygnał.

Kobiety otrzymujące placebo charakteryzowały się zazwyczaj wolniejszym czasem reakcji i częstszymi momentami dekoncentracji niż mężczyźni wykonujący to samo zadanie. Jednakże po przyjęciu niskiej dawki LSD kobiety reagowały na bodziec o około 8 proc. szybciej niż w warunkach placebo (335 ms w porównaniu do 308 ms po LSD) i popełniały średnio 2,3 błędu wynikającego z utraty ciągłości uwagi, podczas gdy kobiety otrzymujące placebo popełniały ich 4,7. W przypadku błędów związanych z uwagą wzorzec ten utrzymywał się zarówno po pierwszej dawce, jak i po wielokrotnym dawkowaniu oraz podczas późniejszej kontroli. U mężczyzn przyjmujących mikrodawki nie zaobserwowano porównywalnej poprawy.

„Zbadaliśmy wpływ LSD na trzy różne zadania poznawcze. Kluczowym wnioskiem było to, że LSD poprawia zdolność kobiet do utrzymania uwagi w określonych zadaniach – powiedziała główna badaczka, Iva Totomanova z Uniwersytetu w Maastricht.

„W przypadku zadań dotyczących przetwarzania informacji i pamięci operacyjnej wyniki nie były już tak jednoznaczne, co mogło sprawić, że we wcześniejszych badaniach przeoczono różnice wynikające z płci. Należy podkreślić, że choć nasze badanie sugeruje, iż mikrodawki LSD poprawiają u kobiet zdolność utrzymania uwagi, nie dowodzi ono, że niskie dawki LSD ogólnie poprawiają funkcje poznawcze ani że kobiety są na nie bardziej wrażliwe niż mężczyźni. Wyniki te skłaniają raczej do ostrożniejszych wniosków: efekty mogą zależeć od konkretnej osoby, rodzaju badanego zadania poznawczego oraz okoliczności stosowania substancji. Być może właściwszym pytaniem jest: kto reaguje na mikrodawkowanie i w jakich okolicznościach?” – wskazała Totomanova.

Praca ta stanowi ponowną analizę wcześniej przeprowadzonego badania, dlatego autorzy zaznaczają, że wyniki wymagają potwierdzenia w badaniach zaprojektowanych specjalnie pod kątem analizy różnic między płciami (na przykład poprzez monitorowanie stężenia hormonów we krwi oraz uwzględnienie fazy cyklu menstruacyjnego, stosowania antykoncepcji itp.).

Totomanova podkreśliła, że jest to niewielkie badanie pilotażowe, dlatego wymaga potwierdzenia na większej grupie. „Jeśli uda nam się to zrobić, może to pomóc w zrozumieniu, dlaczego niektórzy reagują na LSD w określony sposób, a inni nie. Zaczynamy dostrzegać, że ludzie różnie reagują na psychodeliki. W przypadku farmaceutyków psychodelicznych kluczowe wydaje się podejście medycyny personalizowanej” - zwróciła uwagę.

Komentujący badania, ale nie biorący w nich udziału dr Mikkel Højlund z Uniwersytetu Południowej Danii skomentował, że mikrodawkowanie psychodelików cieszy się dużym zainteresowaniem mediów, dlatego zbadanie tego zagadnienia w odpowiednim kontekście naukowym jest istotne dla poszerzenia wiedzy na ten temat. „Choć to badanie z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną otrzymującą placebo, naukowcy zachowują ostrożność: jak sami podkreślają, to niewielkie badanie uwzględniające wiele zmiennych, jednak zasługuje ono na kontynuację na większą skalę” - zastrzegł.

Paweł Wernicki(PAP)

pmw/ zan/