Wspólny dokument na ten temat przygotowały delegacje Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP) oraz Związku Rektorów Uczelni Ukrainy (ZRUU) 15 października br. podczas Polsko-Ukraińskiego Dnia Wspólnego Rektorów w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. O ustaleniach poinformowała w poniedziałek KRASP w przesłanym PAP komunikacie.

Polscy i ukraińscy akademicy podkreślają w przyjętym stanowisku konieczność prowadzenia działań mimo trwającej wojny. „Niezależnie od losów wojny, potrzebą chwili jest kontynuowanie już rozpoczętych działań w procesie odbudowy Ukrainy. Ważną częścią tego procesu jest przywrócenie możliwości niezakłóconego działania uczelniom i instytucjom naukowym” – czytamy w stanowisku.

Polsko-Ukraiński Sojusz Uczelni ma umożliwić prowadzenie wspólnych projektów badawczo-rozwojowych, przygotowywanie kadr i wdrażanie nowych technologii. Współpraca ma objąć m.in. energetykę, technologie bezpieczeństwa, zdrowie, rolnictwo, sztuczną inteligencję, cyberbezpieczeństwo oraz ochronę dziedzictwa kulturowego. Planowane jest także stworzenie cyfrowej mapy laboratoriów i sprzętu badawczego oraz zapewnienie ukraińskim naukowcom dostępu do polskiej infrastruktury badawczej, w tym na odległość.

„Sojusz powinien posiadać wspólny sekretariat, coroczny plan działań i mierzalne cele” – zapisano.

Rektorzy zaproponowali również utworzenie Polsko-Ukraińskiego Funduszu Proof of Concept, który finansowałby weryfikację technologii, budowę prototypów i pierwsze testy. Jego powstanie wymaga jednak ustaleń między rządami obu krajów.

„Nawet stosunkowo niewielki fundusz finansujący projekty rzędu 50–250 tys. euro mógłby wypełnić lukę pomiędzy wynikiem badań a technologią gotową do aplikowania o większe środki europejskie” – wskazują autorzy.

Wśród propozycji znalazł się także model „EU Innovate Together”, w którym polscy i ukraińscy naukowcy rozwiązywaliby problemy zgłaszane przez ukraińskie miasta, firmy, szpitale oraz urzędy.

Przedstawiciele uczelni postulują ponadto większy udział przedsiębiorców w tworzeniu programów studiów oraz rozwój wspólnych doktoratów przemysłowych. W takim modelu doktorant pracowałby nad realnym problemem gospodarczym pod opieką dwóch promotorów oraz partnera biznesowego lub publicznego.

„Byłby to jednocześnie instrument kształcenia kadr, transferu technologii i umiędzynarodowienia” – podkreślają autorzy.

Podczas spotkania w Krakowie zwrócono uwagę na potrzebę ochrony przed zagrożeniami informacyjnymi i dezinformacją. „Odporność na dezinformację, propagandę wroga i próby destabilizacji kraju wymaga współdziałania przedstawicieli wielu dyscyplin” – zaznaczają autorzy stanowiska.

Rekomendacje mają trafić do właściwych ministrów i narodowych konferencji rektorów. 

Propozycje obejmują też przegląd przepisów oraz opracowanie zachęt finansowych i podatkowych dla polskich firm biorących udział w odbudowie Ukrainy.

„Potrzebujemy wspólnego myślenia o nauce i edukacji jako o inwestycji” – podkreślają autorzy. (PAP)

Nauka w Polsce

lt/ agt/