Globalne ocieplenie podniosło temperaturę mórz. Wysokie temperatury niszczą koralowce, powodując ich blaknięcie i obumieranie. Odbudowa martwych raf jest trudna i kosztowna, a odtworzone koralowce są narażone na kolejne fale upałów.

Jak wykazały badania naukowców z Nova Southeastern University, przypominające baldachim tymczasowe osłony umieszczone nad szczególnie wrażliwymi koralowcami są w stanie łagodzić, a nawet częściowo odwrócić spowodowane falami upałów blaknięcie.

Choć zacienianie nie może obniżyć temperatury wody, zapobiega uszkodzeniom spowodowanym promieniowaniem UV, które nasilają uszkodzenia koralowców spowodowane upałem. W ten sposób można zapewnić tymczasową ochronę na małą skalę.

Latem 2024 dr Karen Neely i jej zespół z Nova Southeastern University (USA) stworzyli 20 specjalnie zaprojektowanych osłon nad 10 różnymi koloniami dwóch gatunków tak zwanych koralowców mózgowych, które swoim wyglądem przypominają mózg lub labirynt. Były to kolonie Pseudodiploria clivosa i Colpophyllia natans w porcie Newfound Harbor we Florida Keys. Wybrali również 20 podobnych koralowców, które posłużyły jako grupa kontrolna.

„Parasolki”, wykonane z rurek z przymocowanymi nylonowymi tkaninami, zostały tymczasowo przymocowane do dna morskiego za pomocą sznura i unosiły się 30 cm nad każdym zacienionym koralowcem. W ten sposób udało się zmniejszyć ilość światła o 60 proc. Nurkowie odwiedzali koralowce co dwa tygodnie, aby śledzić zmiany koloru i pobierać próbki tkanek, monitorując żyjące w nich glony.

Korale żyją w symbiozie z glonami: koral zapewnia schronienie, a glony zaspokajają większość jego potrzeb żywieniowych. Glony nadają koralowcom kolor (szary, zielony lub brązowy), dlatego kiedy koralowce bledną pod wpływem stresu cieplnego, wiadomo, że straciły swoje glony i głodują.

Chociaż stres cieplny zmierzony w porcie Newfound Harbor w roku 2026 był drugim najwyższym w historii, zacienione koralowce straciły mniej koloru niż oczekiwano, przy czym różnice były największe w okresach największego stresu cieplnego. Zacienione koralowce odzyskały nawet część swojego koloru.

Ponieważ wiadomo, że nawet blaknięcie, które nie powoduje śmiertelności, może wpływać na przyszłą podatność koralowców na choroby i zdolność reprodukcyjną, zdaniem autorów badań warto byłoby ilościowo określić, czy i w jakim stopniu struktury zacieniające przyniosły długofalowe korzyści koralowcom.

Zdaniem autorów stres termiczny prawdopodobnie może osiągnąć punkt, w którym żadne zacienienie nie pomoże, ale ustalić te granice mogłyby tylko przyszłe eksperymenty.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/