Wilki częściej ziewają po zobaczeniu ziewania innego osobnika niż wilki z domieszką psiego pochodzenia – wynika z badań międzynarodowego zespołu naukowców. Zaraźliwe ziewanie było też częstsze, gdy ziewał osobnik dobrze zintegrowany z grupą. Zdaniem badaczy różnice te mogą mieć związek z udomowieniem psów.
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Animal Cognition”. Autorami pracy są naukowcy związani m.in. z Uniwersytetem w Lipsku, Instytutem Antropologii Ewolucyjnej Maxa Plancka i Uniwersytetem Sapienza w Rzymie.
Ziewanie może być zaraźliwe nie tylko u ludzi. Zjawisko to obserwowano również u innych naczelnych, a także m.in. u wilków, świń, owiec i słoni. Naukowcy określają je jako przykład zarażania behawioralnego, czyli sytuacji, w której zachowanie jednego osobnika zwiększa prawdopodobieństwo podobnej reakcji u drugiego.
Zaraźliwe ziewanie bywa wiązane z empatią, ale badacze wskazują również inne możliwe wyjaśnienie: zwierzęta mogą po prostu zwracać większą uwagę na niektórych członków grupy. Samo naśladowanie ziewania nie jest więc dowodem empatii.
Międzynarodowy zespół postanowił sprawdzić, czy zaraźliwość ziewania różni się między wilkami a wilkami, w których materiale genetycznym stwierdzono domieszkę psiego pochodzenia. Naukowców interesowało również, czy znaczenie mają relacje między zwierzętami oraz ich pozycja w grupie.
Badanie objęło 33 dorosłe zwierzęta żyjące w pięciu grupach w ogrodach zoologicznych i ośrodkach zajmujących się dzikimi zwierzętami w Niemczech i we Włoszech. Dwie grupy tworzyło 20 wilków bez wykrytej domieszki psiego pochodzenia, a trzy pozostałe – 13 wilków, u których wcześniejsze analizy genetyczne potwierdziły taką domieszkę. Nie były to bezpośrednie mieszańce wilka i psa, lecz zwierzęta, których przodkowie krzyżowali się z psami, a ich potomkowie w kolejnych pokoleniach ponownie krzyżowali się z wilkami.
Obserwacje prowadzono od lipca 2023 r. do września 2025 r. Naukowcy rejestrowali spontaniczne ziewnięcia i sprawdzali, czy zwierzęta, które je widziały, również ziewały w ciągu dwóch minut. Dla porównania uwzględniali osobniki, które nie obserwowały ziewania innego wilka.
Badacze oceniali także pozycję zwierząt w hierarchii oraz ich relacje społeczne, m.in. na podstawie czasu spędzanego w pobliżu innych członków grupy. Łącznie przeanalizowali 775 obserwacji dotyczących ziewnięć i możliwych reakcji innych osobników.
Wśród wilków bez domieszki psiego pochodzenia w 41 proc. przypadków, gdy jeden osobnik widział ziewnięcie drugiego, sam również ziewał w ciągu dwóch minut. W grupach wilków z domieszką psiego pochodzenia odsetek ten wynosił 24 proc.
Gdy zwierzę nie widziało ziewnięcia innego osobnika, późniejsze ziewanie występowało w obu rodzajach grup w około 6 proc. przypadków.
Analiza statystyczna potwierdziła, że w obu rodzajach grup zobaczenie ziewania zwiększało prawdopodobieństwo podobnej reakcji. Efekt ten był jednak silniejszy u wilków bez wykrytej domieszki psiego pochodzenia.
Znaczenie miało również to, jak silnie ziewający wilk był związany z resztą grupy. Ziewanie okazywało się bardziej zaraźliwe, gdy ziewał osobnik utrzymujący częste kontakty z innymi członkami stada.
Nie stwierdzono natomiast istotnego wpływu pozycji ziewającego osobnika w hierarchii dominacji ani siły relacji łączącej konkretną parę zwierząt. Większe znaczenie miało więc to, jak silnie dany osobnik był powiązany z całą grupą.
Autorzy przypuszczają, że różnice w zaraźliwości ziewania mogą mieć związek z procesem udomowienia psów. W jego trakcie psy mogły stać się bardziej wrażliwe na sygnały społeczne wysyłane przez ludzi niż przez przedstawicieli własnego gatunku.
Jeśli część takich cech jest dziedziczna, domieszka psiego pochodzenia mogłaby wpływać również na sposób reagowania wilków na zachowania innych członków grupy.
Jest to jednak hipoteza wymagająca dalszych badań. Naukowcy nie ustalili, jakie konkretnie zmiany genetyczne mogłyby odpowiadać za zaobserwowane różnice. Nie sprawdzali też bezpośrednio, czy badane zwierzęta inaczej reagują na ziewanie ludzi.
Zdaniem autorów wyniki mogą mieć znaczenie również dla ochrony wilków. Krzyżowanie się tych zwierząt z psami może bowiem prowadzić do zmian nie tylko w ich wyglądzie czy materiale genetycznym, ale także w subtelnych zachowaniach społecznych.
Naukowcy zwracają uwagę, że zmiany w sposobie kierowania uwagi i reagowania na sygnały innych osobników mogłyby wpływać na współpracę i spójność watah, opiekę nad młodymi czy przemieszczanie się wilków na nowe obszary.
Nie wiadomo jednak, czy różnice zaobserwowane w badaniu rzeczywiście prowadzą do takich konsekwencji. Autorzy podkreślają, że ich wyników nie należy traktować jako dowodu na szerokie zaburzenia zachowania wilków z domieszką psiego pochodzenia.
Badanie miało też ograniczenia. Objęło niewielką liczbę zwierząt, a wszystkie obserwowano w niewoli. Poszczególne grupy różniły się wielkością, warunkami wychowania i porą roku, w której prowadzono obserwacje. Czynniki te również mogły wpływać na zachowanie wilków.
Dlatego naukowcy wskazują na potrzebę dalszych badań, obejmujących większą liczbę grup, najlepiej także zwierzęta żyjące na wolności. Ważne będzie również połączenie obserwacji zachowania z analizami genetycznymi i danymi dotyczącymi funkcjonowania watah.
Pozwoli to ustalić, czy domieszka psiego pochodzenia rzeczywiście wpływa na sposób współpracy wilków, spójność ich grup i rolę, jaką odgrywają w ekosystemach.
Badanie opublikowano w „Animal Cognition” pod tytułem „Contagious yawning is stronger in wolves than in dog-admixed wolves” (https://doi.org/10.1007/s10071-026-02086-w). (PAP)
wl/ bar/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.