Podobieństwo dawnych i współczesnych koralowców

Współczesne koralowce z rodzaju Porites, płaskie w dolnej części, a gałązkowe w górnej, kształt zmienny ze względu na zmienne naświetlenie. Rafa Bougainville, Wielka Rafa Barierowa. Fot. Tom Bridge/źródło: UW, mat. pras.
Współczesne koralowce z rodzaju Porites, płaskie w dolnej części, a gałązkowe w górnej, kształt zmienny ze względu na zmienne naświetlenie. Rafa Bougainville, Wielka Rafa Barierowa. Fot. Tom Bridge/źródło: UW, mat. pras.

Koralowce z raf ery paleozoicznej w sposób zaskakująco podobny do współczesnych koralowców przystosowywały się do zmiennego oświetlenia. Zmieniały kształt swoich kolonii tak, aby jak najefektywniej pozyskiwać energię - wykazali naukowcy rozwiązujący zagadki dewońskich mórz.

Płaskie w dolnej części, a gałązkowe w górnej - tak wyglądają kolonie koralowców w pośredniej formie dostosowania do zmiennego naświetlenia. Jeśli światła jest mało, koralowce wykształcają płaskie kolonie. Gdy jest jasno - ich kolonie mają gałązkowy pokrój. Okazuje się, że "umiały" tak już prawie 400 milionów lat temu.

Zespół naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Kalifornijskiej Akademii Nauk przebadał skamieniałości koralowców Tabulata ze środkowego dewonu sprzed około 385 mln lat. Dewon był okresem rozwoju raf i wielkiego zróżnicowania koralowców. Z analiz wynika, że mimo prawie 400 mln lat dzielących dewońskie i współczesne koralowce, organizmy te wykazywały zaskakująco podobne reakcje na zmieniające się warunki środowiskowe. Przystosowanie do zmiennych warunków oświetlenia to już kolejna zagadka dewońskich mórz rozwiązana przez grupę badaczy z polskich uczelni we współpracy międzynarodowej.

Współczesne koralowce z rodzaju Porites, płaskie w dolnej części, a gałązkowe w górnej, kształt zmienny ze względu na zmienne naświetlenie. Rafa Bougainville, Wielka Rafa Barierowa. Fot. Tom Bridge/źródło: UW, matpras.
Współczesne koralowce z rodzaju Porites, płaskie w dolnej części, a gałązkowe w górnej, kształt zmienny ze względu na zmienne naświetlenie. Rafa Bougainville, Wielka Rafa Barierowa. Fot. Tom Bridge/źródło: UW, matpras.

"Duża część dzisiejszych koralowców żyje w symbiozie z fotosyntezującymi glonami (bruzdnicami), dlatego dostępność światła jest kluczowa dla ich funkcjonowania. Koralowce w zależności od ilości dostępnego światła dostosowują kształt swoich kolonii tak, by jak najefektywniej pozyskiwać z niego energię. Niezwykle barwnym przykładem tego zjawiska są przedstawiciele rodzaju Porities, którzy w warunkach słabego oświetlenia wykształcają płaskie kolonie. Natomiast gdy światła jest pod dostatkiem, ich kolonie mają gałązkowy pokrój. Co ciekawe, mogą pojawiać się również pośrednie formy z płaską podstawą kolonii i wyrastającymi z niej gałązkami. Do tej pory zjawisko to pozostawało jednak nieznane w kopalnych rafach" – mówi prof. Mikołaj Zapalski z Wydziału Geologii UW, cytowany na stronie uczelni.

Naukowcy zbadali materiał pochodzący z terenów dzisiejszego Maroka, Belgii i Polski, na który składały się dewońskie koralowce z wymarłej dziś grupy Tabulata, żyjące w okresie wielkiego rozkwitu ekosystemów rafowych, w zróżnicowanych warunkach oświetlenia. Obserwacje wykazały, że w zależności od ilości dostępnego światła przedstawiciele rodzaju Roseoporella wykształcali bliźniaczo podobne kształty kolonii jak dzisiejsze koralowce Porites.

Jak wyjaśnił badacz, plastyczność fenotypowa objawia się zdolnością danego organizmu do wykształcania odmiennych cech, takich jak budowa, fizjologia czy zachowanie, w zależności od wpływających na niego czynników środowiskowych. Zjawisko to stanowi element posiadanego „programu genetycznego” i jest wyjątkowo dobrze widoczne u koralowców.

Artykuł przedstawiający wyniki badań ukazał się w czasopiśmie „Coral Reefs”. Powstał we współpracy naukowców z Wydziału Geologii UW (doktorant Aleksander Majchrzyk i prof. Mikołaj Zapalski) z dr. hab. Michałem Jakubowiczem (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) oraz dr. Pimem Bongaertsem z Kalifornijskiej Akademii Nauk (California Academy of Sciences). Tekst źródłowy jest dostępny tutaj.

Nauka w Polsce

kol/ agt/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Fot. Adobe Stock

    Na dnie Bałtyku zalegają wraki; naukowcy z UJ wśród badaczy pracujących nad zmniejszeniem zanieczyszczenia morza

  • 29.08.2013 PAP/Tomasz Waszczuk

    Naukowcy zbierają dane dot. jakości wód w rzekach i jeziorach

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera