Fragment akceleratora, fot. Adobe Stock

Intrygujące szczegóły zderzeń przy ekstremalnych energiach

Narzędzia do badania zderzeń ciężkich jonów, zachodzących przy maksymalnych energiach w akceleratorze LHC, udoskonalili teoretycy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Okazało się, że żaden z modeli używanych do opisu tych zjawisk nie odtwarza zachowania zmiennej sigma.

  • Protony rozpędzone prawie do prędkości światła mogą zderzać się podobnie jak kule bilardowe. Ale ponieważ protony to cząstki kwantowe, z pomiaru takich zderzeń możemy dowiedzieć się nieoczywistych rzeczy o oddziaływaniach silnych. (Źródło: IFJ PAN)

    Kwantowy bilard protonowy

    Czy można "grać w bilard" z dokładnością do tysięcznej części stopnia, dlaczego protony puchną przy przyśpieszaniu i co mają z tym wspólnego rzymskie garnki? - wyjaśniają fizycy jądrowi z PAN. Polacy należą do międzynarodowej grupy naukowej, która opisała pomiar fundamentalnych własności oddziaływań silnych przy ultrawysokich energiach.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Prof. Korgul: Mamy wybitnych specjalistów w dziedzinie fizyki jądrowej

    Nie mam wątpliwości, że w ciągu maksimum dwóch lat pojawią się nowe kierunki "jądrowe" na wyższych uczelniach, gdyż młodzież jest zainteresowana tą tematyką. Ale już mamy wielu wybitnych specjalistów w tej dziedzinie – powiedziała PAP dr hab. Agnieszka Korgul, prof. UW z Zakładu Fizyki Jądrowej na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Fot. Fotolia
    Technologia

    NCBJ proponuje zmiany w ofercie szkół zawodowych

    Propozycję zmian nauczania przedmiotów ścisłych w technikach przygotowali naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Chcą, by szkoły zawodowe przygotowywały do zawodu technika nukleonika, technika chemika jądrowego oraz technika elektronika jądrowego.

  •  Pomiary z użyciem najnowszego spektrometru promieniowania gamma AGATA wyjaśniają, jak wyglądają wspólne oscylacje neutronów w jądrach atomowych i ile neutronów na powierzchni jądra uczestniczy w wibracjach znanych jako rezonanse pigmejskie....
    Życie

    Ołów może "oddychać" trafiony tlenem

    Jądro ciężkiego atomu po zderzeniu z rozpędzonym jonem może wpaść w specyficzne drgania, które wyglądają tak, jakby atom oddychał. Drgania neutronów w jądrze ołowiu ostrzelanego tlenem zbadał z niespotykaną wcześniej dokładnością międzynarodowy zespół fizyków, w tym Polacy.

Najpopularniejsze

  • APOD NASA, 3 września 2026. Autor zdjęcia: Włodzimierz Bubak

    Fotografia Włodzimierza Bubaka zdjęciem dnia NASA

  • 1 września maksimum roju Aurygidów

  • Antropolog: znaleziony pod Wrocławiem naszyjnik z zębów pochodzi sprzed około 5 tys. lat

  • Ig Noble 2026 przyznane. Wśród laureatów Polacy

  • Naukowiec: miedze znikają z polskiego krajobrazu; warto je chronić

  • Fot. Adobe Stock

    Domowy test moczu z ponad 90 proc. dokładnością wykrywa raka pęcherza moczowego

  • Stary chiński lek zapobiega udarowi niedokrwiennemu działając na jelita

  • Własna grawitacja Drogi Mlecznej może udawać efekty ciemnej materii

  • Czyżby galaktyka Cloud 9 nie miała gwiazd?

  • Wczesna menopauza związana z rozstrzeniami oskrzeli

30.08.2026 EPA/NASA/JOEL KOWSKY

Astronom: teleskop Nancy Grace Roman może odkryć coś, czego dziś nie potrafimy sobie wyobrazić

Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman może znaleźć 100 tys. planet pozasłonecznych, w tym planety swobodne oraz dostarczyć nowych danych o ciemnej energii. Najciekawsze byłoby jednak odkrycie czegoś zupełnie nieoczekiwanego - powiedział PAP dr hab. Przemysław Mróz z UW, który uczestniczył w przygotowaniu misji.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera