Stalagmity kolumnowe w Jaskini Lechuguilla, Nowy Meksyk (USA) – źródło: Dave Bunnell/Under Earth Images (licencja CC BY-SA 2.5)

Z jaskini (platońskiej) do równania – fizycy wyprowadzili wzór na kształt stalagmitu

Kształty stalagmitów - narastających w górę nacieków skalnych w jaskini - zależą od warunków, w jakich powstawały. A kształt ten można opisać jednym wzorem matematycznym – pokazał zespół prof. Piotra Szymczaka z UW. Wiedza ta posłuży geologom i klimatologom.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Jadowity skorupiak z podwodnych jaskiń Majów wytwarza potencjalne leki

    Toksyny wytwarzane przez skorupiaka Xibalbanus tulumensis, żyjącego w zalanych wodą jaskiniach Półwyspu Jukatan, mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób neurologicznych – informuje pismo „BMC Biology”.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Portugalia/ Przed 6 tys. lat ludzie zamieszkiwali jaskinie

    Portugalscy naukowcy badający życie ludzi zamieszkujących zachodnią część Półwyspu Iberyjskiego przed 6 tys. lat odkryli pozostałości po ludzkich społecznościach, zamieszkujących głębokie jaskinie.

  • 12.05.2024. Jaskinia Mroźna w Tatrach Zachodnich. PAP/Grzegorz Momot
    Ziemia

    Nawet w znanych jaskiniach odkrywane są nowe korytarze

    Jaskinie, nawet te znane od dawna, wciąż zaskakują. Z roku na rok odkrywane są kolejne korytarze i przejścia - mówi PAP Barbara Zasadowska, przewodniczka po Jaskini Raj.

  • Zdjęcie ilustracyjne - prekolumbijskie artefakty. Źródło: Adobe Stock
    Świat

    Meksyk/ Odkryto broń myśliwską sprzed ok. 1900 lat

    Grupa speleologów z Meksyku odnalazła w jednej z jaskiń narzędzia wykorzystywane do polowań. Broń myśliwska ma około 1900 lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Dane o zmianach klimatu zapisane w stalagmitach

    Analiza stalagmitów pozwala odtworzyć historyczne zmiany klimatyczne dokładniej niż badanie słojów drzew – wynika z najnowszych badań. Nacieki jaskiniowe „zapisują" m.in. informacje o deszczowych latach i łagodnych zimach z tysięcy lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Zmiana klimatu zagraża lodowym jaskiniom w Austrii

    Zmiana klimatu zagraża jaskiniom lodowym w Austrii, dotyczy to przede wszystkim mniejszych jaskiń – informują naukowcy w piśmie „Scientific Reports”.

  • Scena konfliktu między lampartem a górnoplejstoceńskim konkurentem, wilkiem jaskiniowym. Rysunek W. Gornig (fragm.)
    Życie

    Szczątki lamparta z Jaskini Radochowskiej mają ponad 40 tys. lat

    Szczątki kopalnego lamparta, znalezione w Jaskini Radochowskiej (Dolny Śląsk), mają 43-42 tys. lat - ustalili naukowcy z Polski i Włoch. Sugerują, że w czasach występowania tego drapieżnika klimat regionu był względnie ciepły i wilgotny.

  • geolog przy pracy w jaskini Sel'ungur w Kirgistanie, źródło: dr hab. Maciej Krajcarz

    W poszukiwaniu geologicznego kontekstu znalezisk archeologicznych w Azji Środkowej

    Bardzo rzadko się zdarza, by osady jaskiniowe, kryjące w sobie cenne znaleziska archeologiczne, przetrwały tysiące lat w niezmienionym kształcie. Tak właśnie jest w Jaskini Chagyrskaya w Górach Ałtaju, gdzie odkryto m.in. szczątki neandertalczyków. Geologiczny kontekst tych odkryć bada dr hab. Maciej Krajcarz z PAN.

  • Źródło: Adobe Stock
    Życie

    Prof. Gradziński: Jaskinie są świetnym repozytorium danych o przeszłości

    W jaskiniach świetnie zachowują się szczątki zwierząt, dzięki czemu badać można tam kopalne DNA, a z nacieków w jaskiniach wyczytać można, jak zmieniał się klimat w przeszłości - mówi speleolog prof. Michał Gradziński z UJ przy okazji Międzynarodowego Roku Jaskiń i Krasu.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Popularny znacznik biologiczny może wprowadzać w błąd

  • Badanie: skład i budowa ciała wpływają na parametry ludzkiego głosu

  • Prof. Tambor o wecie prezydenta ws. j. śląskiego: powtarzanie nieaktualnych argumentów - absurdalne

  • Psychiatra: nie każdy zbieracz jest chory, ale każdy chory zbiera coś więcej niż rzeczy

  • Absolwenci polskich uczelni zarabiali średnio prawie 6 tys. zł miesięcznie

  • Fot. Adobe Stock

    Namiętna miłość nieczęsto się zdarza

  • Badania: autyzm jest równie częsty u kobiet i mężczyzn

  • U kobiet maltretowanych w dzieciństwie niektóre geny sprzyjają depresji

  • Odpowiedni trening mózgu może zmniejszyć ryzyko demencji o jedną czwartą

  • Finlandia/ Służby meteorologiczne: na Bałtyku największa pokrywa lodowa od ponad 15 lat

Poznań, 11.02.2026. Targi Arena Zawodów w Poznań Congress Center. PAP/Jakub Kaczmarczyk

Prof. Jemielniak: nauka w Polsce jest lepsza niż jej finansowanie

Radykalne niedofinansowanie, ciągłe zmiany systemu i wynoszenie ilości ponad jakość – takie trzy główne problemy polskiej nauki zdiagnozował wiceprezes PAN prof. Dariusz Jemielniak, który był gościem czwartkowego Studia PAP. 19 lutego jest obchodzony Dzień Nauki Polskiej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera