Fot. Adobe Stock

Jak z kwarków powstają cząstki?

Choć kwarki należą do podstawowych składników materii, nigdy nie udało się zaobserwować żadnego z nich w pojedynkę. Zawsze pozostają związane w większe cząstki. Fizycy z międzynarodowego eksperymentu ALICE w CERN, wśród nich naukowcy z Polski, zbadali, jak przebiega proces, w którym kwarki i gluony tworzą cząstki możliwe do zarejestrowania w detektorach.

  • Fot. Adobe Stock

    Nawet w próżni krótkotrwale pojawiają się i znikają wirtualne pary cząstek i antycząstek

    W eksperymencie STAR w zderzeniach protonów zaobserwowano, że pary cząstek - zwanych hiperonami lambda - potrafią wychodzić ze zderzenia z wyraźnie skorelowanymi spinami. Sugeruje to, że część tej korelacji została odziedziczona po parach kwark–antykwark obecnych w próżni kwantowej, zanim jeszcze zderzenie w ogóle zaszło.

  • Fot. Adobe Stock

    Anihilacja w smartfonie. Matryca telefonu jako detektor cząstek dla CERN

    Przerobiona światłoczuła matryca CMOS, element aparatu fotograficznego w smartfonach, świetnie spisuje się jako detektor cząstek, np. do wykrywania anihilacji antymaterii. To dobra wiadomość - detektory cząstek mogą być mniejsze, dokładniejsze i tańsze - pokazał zespół z CERN z udziałem Polaków.

  • LHC, Adobe Stock

    Bozonem o bozon: a gdyby tak zderzyć ze sobą dwie boskie cząstki?

    Model Standardowy tłumaczący oddziaływania między cząstkami trzyma się mocno. A szkoda! Fizycy tak bardzo chcieliby dojrzeć w nim dziury… Tym razem liczyli na to, że dziurę tę zrobią w modelu zderzenia dwóch bozonów Higgsa. A tu znowu nic.

  • Wizualizacja strumieni cząstek wtórnych zarejestrowanych przez detektor LHCb w kilku zderzeniach proton-proton. Źródło: LHCb Collaboration /  IFJ PAN

    LHCb bada niuanse procesu narodzin cząstek

    Wysokoenergetyczne kolizje jonów w Wielkim Zderzaczu Hadronów są zdolne oderwać od siebie kwarki i gluony. Jak z takiej plazmy kwarkowo-gluonowej rodzą się później cząstki wtórne? Kolejne informacje na ten temat niesie najnowsza analiza zderzeń protonów z protonami lub jonami, zaobserwowanych w ramach eksperymentu LHCb.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Akceleratorek cząstek

    Najmniejszy z dotychczas zbudowanych akcelerator o długości tylko 0,2 mm wykorzystuje światło lasera do przyspieszania elektronów do prędkości stu tysięcy kilometrów na sekundę – informuje „Nature”.

  • Adobe Stock

    Neutrina mogą być kluczem do zrozumienia ciemnej materii

    Zespół badaczy z Francji, Polski i Wielkiej Brytanii zaproponował nową hipotezę sugerującą, że oddziaływania ciemnej materii z neutrinami mogą wyjaśnić pewne nieprawidłowości w rozkładzie mikrofalowego promieniowania tła.

  • Trajektoria punktów wyjątkowych na części rzeczywistej spektrum. Fot. Mateusz Król

    Sterowanie punktami wyjątkowymi ulepszy urządzenia optyczne

    Po raz pierwszy na świecie polscy naukowcy zaobserwowali anihilację punktów wyjątkowych pochodzących z różnych punktów degeneracji. Odkrycie może przyczynić się do powstania nowoczesnych urządzeń optycznych, których właściwościami będzie można sterować za pomocą napięcia.

  • Grafika obrazująca mechanizm ściśnięcia w ultra-zimnych gazach atomów fermionowych umieszczo-nych w periodycznych sieciach optycznych została wykonana przez dr Mazenę Mackoit Sinkevičienė z Uniwersytetu Wileńskiego.

    Przechytrzyć Heisenberga i Pauliego, by dokładniej mierzyć upływ czasu? Tak! Dzięki stanom ściśniętym

    Czy da się obejść zasadę nieoznaczoności Heisenberga i ominąć zakaz Pauliego, aby jeszcze precyzyjniej mierzyć czas w zegarach optycznych? Z tym zagadnieniem zmierzyła się polsko-litewska grupa fizyków. Pokazują oni, jak wytworzyć w ultrazimnym gazie fermionowym tzw. stany ściśnięte.

  • Adobe Stock

    LHCb: kolejna różnica między antymaterią a materią znaleziona

    Oto naukowy odpowiednik zabawy w "znajdź 10 różnic między obrazkami": szukanie różnic między materią i antymaterią. Stawka w tym zadaniu jest duża: to odpowiedź na pytanie, dlaczego istniejemy. Teraz w eksperymencie LHCb w CERN badacze znaleźli kolejną (choć jeszcze nie ostatnią) różnicę.

Najpopularniejsze

  • Łódź, 31.05.2022. Prof. Piotr Szukalski podczas III Kongresu Demograficznego na Uniwersytecie Łódzkim. PAP/Grzegorz Michałowski

    Prof. Szukalski: będzie coraz więcej zmarłych, a coraz mniej bliskich, którzy zadbają o ich groby

  • Ekspert: na cmentarzach wytwarzamy tony odpadów, które zostaną dla przyszłych pokoleń

  • Badanie: mózg nie ma jednego ośrodka odpowiedzialnego za poczucie własności

  • Dziesięć uczelni laureatami II edycji programu Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Lofoty, Norwegia, 18.07.2026. PAP/Marcin Bielecki

    Norwegia/ Archeolodzy: znaleźliśmy norweski skarb narodowy

  • Hiszpania/ Węże inwazyjne stopniowo zadomowiają się na wyspach Balearów

  • Uzbekistan/ W górach nieopodal Samarkandy odkryto prehistoryczne malowidła naskalne oraz osadę z epoki brązu

  • Genetykom udało się opisać przeciętność

  • Badanie: lekarze przyjmujący pieniądze i prezenty od firm farmaceutycznych częściej przepisują leki

Fot. materiały prasowe MNiSW

Dziesięć uczelni laureatami II edycji programu Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza

10 uczelni uzyskało tytuł laureata II edycji programu Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza - poinformował resort nauki. Subwencja przyznawana laureatom zwiększy się o 10 proc. m.in. na rozwój potencjału badawczego i kształcenie. Roczny budżet programu od 2027 r. wyniesie ponad 930 mln zł.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera