Udostępniona uczelniom w systemie OPI ankieta została przygotowana z inicjatywy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego we współpracy z Zespołem Doradczym ds. Popularyzacji Nauki.

Celem ankiety jest zebranie kluczowych informacji o tym, jak uczelnie realizują popularyzację nauki, jakie mają doświadczenia, potrzeby, i przed jakimi wyzwaniami stają. Wyniki posłużą do opracowania raportu diagnostycznego, który pokaże zbiorczy obraz sytuacji w kraju (bez identyfikacji konkretnych uczelni). Zgromadzone dane pomogą ministerstwu zbudować rzetelny obraz stanu popularyzacji nauki w Polsce, wypracować rekomendacje, rozwiązania i narzędzia systemowe kluczowe dla działań strategicznych uczelni, budować skuteczny model komunikacji między uczelniami, instytucjami, centrami popularyzacji i mediami, a także usprawnić bieżącą współpracę poprzez stworzenie ogólnokrajowej bazy kontaktów.

Wypełniając ankietę, uczelnie informują m.in., czy w ich strukturze funkcjonuje jednostka zajmująca się popularyzacją nauki, czy popularyzacja nauki jest wpisana w dokumenty strategiczne, jak (i na jakim szczeblu) koordynowane są działania popularnonaukowe i w jaki sposób prowadzona jest analiza potrzeb w zakresie popularyzacji. Ankieta pozwala też określić, do jakich grup odbiorców kierowane są najczęściej działania popularnonaukowe organizowane przez uczelnie, jakie dziedziny nauki reprezentowane były stosunkowo najczęściej w działaniach popularnonaukowych, czy uczelnia posiada określony celowo budżet na działania związane z popularyzacją. Ankieta pozwoli też stwierdzić, jakie są ograniczenia i trudności związane z prowadzeniem działań popularnonaukowych w uczelni i jakie rozwiązania systemowe mogłyby najbardziej pomóc w rozwijaniu takiej działalności.

Obecnie w resorcie nauki we współpracy ze środowiskiem naukowym trwają prace nad włączeniem popularyzacji do formalnej oceny działalności jednostek naukowych. W ankiecie uczelnie mogą odpowiedzieć, w jakim zakresie i jakie formy działalności popularnonaukowej powinny być uwzględnione w nowym modelu ewaluacji działalności naukowej polskich uczelni, a także jakie procedury oceny mogłyby być skuteczne, a których powinno się unikać.

Ankieta stanowi pierwszy etap ogólnopolskiej diagnozy działań popularnonaukowych, planowany jest kolejny.

Rok 2026 będzie rokiem popularyzacji nauki, co ogłosiła w październiku wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk.

- Bardzo nam zależało, żeby na poziomie instytucjonalnym popularyzacja była dostrzeżona – powiedziała Zioło-Pużuk podczas październikowej konferencji pt. „Razem budujemy przyszłość nauki!”, na której przedstawiono Zespół Doradczy ds. Popularyzacji Nauki. Głównym celem zespołu ma być usystematyzowanie wielu wątków i aspektów związanych z popularyzacją nauki, wypracowanie współpracy między jednostkami naukowymi a otoczeniem, np. samorządem czy szkołami, a także opracowanie diagnoz i dobrych praktyk.

Nauka w Polsce

zan/ agt/