Zbliża się rocznica wylotu polskiego astronauty na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ang. International Space Station – ISS) - 25 czerwca 2025 r. wystartowała polska misja kosmiczna IGNIS, będąca częścią komercyjnej załogowej wyprawy Ax-4, realizowanej przez firmę Axiom Space. Podczas dwutygodniowej misji astronauci prowadzili badania naukowe w warunkach mikrograwitacji oraz angażowali się w działania edukacyjne.

Przy okazji rocznicy PAP zapytała Polską Agencję Kosmiczną (POLSA), jakimi oficjalnymi pamiątkami z pobytu astronauty na ISS dysponuje Polska.

W odpowiedzi zespołu komunikacji POLSA czytamy, że są to flagi (w różnych rozmiarach – od kilku centymetrów długości boku aż po ponad metr), patche misji IGNIS (naszywki będące zarazem symbolem misji) oraz polskie literki. Wszystkie te przedmioty są w dyspozycji Ministerstwa Rozwoju i Technologii, sprawującego formalny nadzór nad POLSA.

Jak czytamy, przekazywanie tych pamiątek „jest w trakcie realizacji”. „Pamiątki były m.in. przekazywane uczelniom, które odwiedził Sławosz Uznański-Wiśniewski podczas Post-flight Tour” – czytamy. Chodzi o ogólnopolską trasę „IGNIS – Polska sięga gwiazd”, w trakcie której – jesienią ub.r. – astronauta wziął udział w spotkaniach na 17 uczelniach w 16 miastach, promując polski sektor kosmiczny oraz zachęcając studentów i uczniów do wyboru kariery w obszarze nauki.

Ponadto, na ISS Uznański-Wiśniewski miał ze sobą również inne przedmioty kojarzone z Polską. Były to m.in. dwa wiersze Wisławy Szymborskiej, diagram z „De revolutionibus” Mikołaja Kopernika, pamiątki po Marii Skłodowskiej-Curie, rękopis Mazurka As-dur op. 7 nr 4 Fryderyka Chopina, bursztyn, oryginalna naszywka z misji Sojuz 30, którą nosił gen. Mirosław Hermaszewski czy bryłka soli z Wieliczki.

„Po zakończeniu misji większość przedmiotów została uroczyście zwrócona instytucjom, które je udostępniły. Trafiły one do zbiorów muzealnych i stały się częścią dokumentacji tej wyjątkowej, historycznej wyprawy” – czytamy.

PAP zapytała też o plany zakupu skafandra, w którym Uznański-Wiśniewski poleciał na ISS. POLSA przekazała, że rozmowy o zakupie skafandra są prowadzone, ale decyzje jeszcze nie zapadły.

Dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski jest - po Mirosławie Hermaszewskim - drugim Polakiem w historii w kosmosie i pierwszym, który przebywał na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. W dniach 25 czerwca – 15 lipca ub.r. uczestniczył w misji Ax-4 jako członek czteroosobowej załogi, pełniąc w niej rolę astronauty-specjalisty wraz z dowódczynią misji Peggy Whitson z USA, kapitanem i pilotem misji Shubhanshu Shuklą z Indii oraz inżynierem mechanikiem Tiborem Kapu z Węgier.

Oficjalna nazwa polskiej misji kosmicznej to IGNIS, czyli po łacinie „ogień”. W jej ramach Uznański-Wiśniewski przeprowadził na ISS 13 eksperymentów przygotowanych przez polskich naukowców.

Nauka w Polsce, Agnieszka Kliks-Pudlik

akp/ bar/