Paleontolodzy opisali szczątki ichtiozaura wielkości orki, znalezione w kopalni fosforytów w Annopolu nad Wisłą, we wschodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich. Wiek skamieniałości szacują na ok. 95 mln lat, co oznacza, że był to osobnik żyjący u schyłku epoki tych morskich gadów.
Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Acta Geologica Polonica”. Autorami są: dr Daniel Tyborowski z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, dr Grzegorz Gajek z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Artur Komorowski ze Speleoklubu Beskidzkiego.
Ichtiozaury (zwane rybojaszczurami) były jednymi z najsłynniejszych mezozoicznych gadów morskich. Żyły w okresie około 250-93 mln lat temu.
Opisane szczątki ichtiozaura – przekrój poprzeczny przez czaszkę zwierzęcia – zostały odkryte przez Artura Komorowskiego w kopalni fosforytów w Annopolu nad Wisłą we wschodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich – przekazał PAP pierwszy autor publikacji dr Daniel Tyborowski.
„Mamy tu zatem do czynienia z okazem, który doskonale prezentuje szczegóły anatomiczne struktur czaszkowych ichtiozaurów. Skały, w których okaz został znaleziony datowane są na początek późnej kredy (piętro zwane cenomanem) i liczą około 95 milionów lat. Jest to bardzo ważna informacja geologiczna, ponieważ ichtiozaury wymarły pod koniec cenomanu – 93 miliony lat temu. Polskie skamieniałości stanowią zatem zapis kopalny jednego z ostatnich ichtiozaurów, jakie żyły na Ziemi” – podał Tyborowski w przesłanej informacji.
Po analizie anatomicznej i porównawczej z innymi ichtiozaurami znanymi z całego świata badacze określili znalezione kości czaszki jako należące do ichtiozaura z grupy platypterygów.
„Były to duże i dosyć masywne ichtiozaury, które na przełomie wczesnej i późnej kredy stały na szczycie morskiego łańcucha pokarmowego. Ich szczęki były grube, a płetwy szerokie jak na ichtiozaury, co pozwalało im na niemalże „szybowanie” pod wodą. Polski ichtiozaur z Annopola mierzył między 6 a 9 metrów długości, co stanowi rozmiary odpowiadające dzisiejszym orkom. Wielkie platypterygi były kredowymi odpowiednikami ekologicznymi tych waleni. Duże i masywne zęby znalezione w kopalni świadczą o tym, że polski ichtiozaur był doskonale przystosowany do polowania na spore ofiary, takie jak morskie żółwie, rekiny, ryby promieniopłetwe czy mniejsze ichtiozaury” – wyjaśnił Tyborowski.
W jego ocenie „odkrycie z Annopola pokazuje, że pod sam koniec swojej ewolucji ichtiozaury miały się całkiem dobrze i zajmowały nisze ekologiczne, które dziś zajmują wielkie drapieżne walenie”.
Nauka w Polsce
akp/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
