Japońscy naukowcy wykazali, że w utracie wody przez Marsa istotne znaczenie odegrały nieduże, lokalne burze pyłowe. Zasilały one transport wody w górne warstwy atmosfery.
Obecny obraz Marsa jako jałowej i nieprzyjaznej pustyni ostro kontrastuje z historią, jaką odsłania jego powierzchnia – zwracają uwagę specjaliści z Uniwersytetu Tohoku i Uniwersytetu Tokijskiego, autorzy publikacji, która ukazała się w piśmie „Communications Earth & Environment”.
Jak zauważają, koryta rzeczne, minerały przeobrażone pod wpływem wody oraz inne ślady geologiczne wskazują na to, że we wczesnym okresie swojego istnienia Mars był światem znacznie wilgotniejszym i bardziej dynamicznym. Odkrycie sposobów utraty tej wody to jedno z większych wyzwań dzisiejszej planetologii.
Japońska grupa wykazała, że podczas lata na półkuli północnej Marsa nietypowe, intensywne, ale lokalne burze pyłowe były w stanie napędzić transport wody do górnych warstw atmosfery.
Dotąd proces ten był uważany za nieistotny. Uważano, że tylko duże, globalne burze pyłowe przyczyniły się do ucieczki wody z powierzchni planety.
„Wyniki te ujawniają wpływ tego typu burz na ewolucję klimatu planety i otwierają nową drogę do zrozumienia, w jaki sposób Mars z biegiem czasu utracił znaczną część swoich zasobów wody” – mówi Adrián Brines, główny współautor badania.
Naukowcy swoje wnioski oparli na obserwacjach nietypowego wzrostu ilości pary wodnej w środkowych warstwach atmosfery Marsa, spowodowanego właśnie nietypową pyłową burzą. Jak podają, ilość wody wzrosła dziesięciokrotnie.
Wkrótce potem ilość wodoru w rejonie, w którym atmosfera łączy się z przestrzenią kosmiczną, osiągnęła poziom 2,5-krotnie wyższy niż w poprzednich latach w tym samym sezonie.
Jednym z kluczowych elementów pozwalających zrozumieć, ile wody utracił Mars, jest właśnie pomiar ilości wodoru uciekającego w przestrzeń kosmiczną - pierwiastek ten jest łatwo uwalniany podczas rozkładu wody w atmosferze.
„Wyniki te stanowią kolejny, kluczowy element niepełnej wciąż układanki dotyczącej tego, jak Mars na przestrzeni miliardów lat tracił swoje zasoby wody. Pokazują one, że krótkotrwałe, lecz intensywne epizody mogą odgrywać istotną rolę w ewolucji klimatycznej Czerwonej Planety” – podsumowuje Shohei Aoki, jeden z naukowców.
Marek Matacz (PAP)
mat/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
