„Living Lab” to miejsce, w którym nowe technologie są prezentowane i testowane w realnych warunkach operacyjnych. Ośrodek ma umożliwiać współpracę między nauką, startupami i wojskiem oraz przyspieszać rozwój i wdrażanie innowacji zarówno dla zastosowań cywilnych, jak i wojskowych.

Siedziba laboratorium została ulokowana na kampusie Politechniki Gdańskiej. W trakcie uroczystości odczytano list prezydenta RP Karola Nawrockiego, w którym podkreślił, że „właśnie tutaj, a nie w gabinetach ani w salach seminaryjnych, rozstrzyga się bezpieczna przyszłość państw Sojuszu”.

Prezydent wskazał, że na współczesnym polu walki wygrywa ten, kto szybciej myśli, adaptuje się i wdraża nowe rozwiązania. Podkreślił znaczenie przewagi technologicznej obok przewagi ogniowej, wskazując m.in. drony, systemy walki elektronicznej oraz technologie dowodzenia, rozpoznania i obserwacji. „Niestandardowe myślenie inżynierskie pomaga ratować życie żołnierzy i decyduje o powodzeniu operacji” – dodał.

W liście prezydent przypomniał także swoje spotkanie z członkami Konwentu Morskiego, podczas którego podkreślił, że Bałtyk ma strategiczne znaczenie w kontekście zdolności odstraszania. „Morze Bałtyckie jest areną, na której technologie przełomowe będą decydować o odstraszaniu na wschodniej flance Sojuszu” – wskazał.

Podkreślił, że uruchomienie pierwszego na świecie NATO DIANA „Living Lab” na Politechnice Gdańskiej „nie jest decyzją administracyjną, lecz strategiczną”. Prezydent zaznaczył, że laboratorium wypełnia lukę między badaniami a realnymi zastosowaniami wojskowymi i umożliwia testowanie nowych rozwiązań w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, zanim trafią one w ręce żołnierzy.

„Living Lab” opiera się na trzech filarach: zapleczu akademickim Politechniki Gdańskiej, potencjale przemysłowym Polskiej Grupy Zbrojeniowej oraz koordynacji przez Ministerstwo Obrony Narodowej. „To trójkąt, którego prawidłowe funkcjonowanie pozwala skracać dystans między laboratorium a linią frontu” – napisał w liście prezydent.

Laboratorium będzie dostępne przez cały rok dla innowatorów z całej wspólnoty NATO, z pierwszeństwem dla Sił Zbrojnych RP i integratorów systemów obronnych. Jak podkreślił prezydent, Polska jest jedynym państwem wschodniej flanki dysponującym kompletną infrastrukturą innowacji NATO – obejmującą akcelerator FORT Kraków DIANA, 10 centrów testowych, biuro NATO Innovation Fund oraz Living Lab.

Prezydent wskazał również, że polska armia i krajowy przemysł obronny adaptują przełomowe rozwiązania technologiczne jako jedni z pierwszych w Sojuszu, zanim trafią one do seryjnej produkcji.„Geopolityka nie poczeka na zakończenie procedur administracyjnych. Na flance wschodniej NATO czas ma wartość strategiczną. Każdy skrócony cykl od innowacji do wdrożenia daje realną przewagę, mierzoną nie w punktach procentowych, lecz w zdolności do odstraszania i obrony” – podkreślił.

W liście wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz napisał, że projekt jest jasnym, strategicznym sygnałem, iż bezpieczeństwo Polski jest nierozerwalnie związane z bezpieczeństwem całego Sojuszu Północnoatlantyckiego.

„To także wyraźny znak, że współczesne zdolności odstraszania i obrony nie są definiowane wyłącznie przez liczbę sprzętu czy żołnierzy, lecz także przez technologię, odporność społeczną, innowacje i wspólną odpowiedzialność” – zaznaczył.

Podczas inauguracji zaprezentowano rozwiązania rozwijane przez firmy IS-Wireless, ResQuant, Goldilock i Revobeam – należące do grona NATO DIANA Innovators. Prezentacje obejmowały systemy łączności nowej generacji, technologie kryptograficzne, narzędzia cyberbezpieczeństwa oraz systemy wykrywania i identyfikacji bezzałogowców. Jednym z bardziej obrazowych punktów wydarzenia była demonstracja systemu wykrywania dronów na kampusie PG.

Docelowo NATO DIANA „Living Lab” ma być otwarte dla wszystkich innowatorów programu, a pierwsze wizyty odbiorców końcowych planowane są w drugiej połowie 2026 roku.

Program NATO DIANA, utworzony w 2023 r., łączy naukowców i zespoły startupów zajmujących się tzw. deep tech z jednostkami sektora cywilnego i obronnego. W programie uczestniczą 32 kraje NATO, w tym Polska, której udział w akceleratorze koordynuje Departament Innowacji MON.

Efektem kilkunastu miesięcy działania programu jest wyłonienie i akceleracja 44 startupów na świecie, w tym polskiego Revobeam, stworzonego przez naukowców PG.(PAP)

Nauka w Polsce

pm/ bar/