Prof. Leszek Skrzypczak z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i prof. Dorothee Haroske z Uniwersytetu Friedricha Schillera w Jenie (Niemcy) otrzymali nagrodę w wysokości 200 tys. euro (po 100 tys. euro dla każdego z badaczy) – podano w komunikacie nadesłanym w czwartek z FNP do PAP.

Matematyków doceniło ośmioosobowe jury, w skład którego weszli naukowcy z Niemiec i Polski. „Najważniejszym osiągnięciem uhonorowanych naukowców jest stworzenie wspólnego języka dla różnych dziedzin zaawansowanej matematyki. Ich współpraca pozwoliła uporządkować wiedzę o tzw. przestrzeniach funkcyjnych. Można je sobie wyobrazić jako wielkie cyfrowe mapy, na których matematycy nanoszą informacje o tym, jak zmieniają się dźwięki, obrazy czy zjawiska fizyczne” – napisano w komunikacie.

Jury szczególnie doceniło sposób, w jaki badacze opisali działanie transformacji Fouriera. „To matematyczne narzędzie działa jak pryzmat: tak jak szkiełko rozbija białe światło na kolory tęczy, tak transformacja Fouriera rozkłada skomplikowane dane (np. mowę ludzką) na proste, pojedyncze tony. Dzięki odkryciu naukowców wiemy już dokładnie, kiedy to narzędzie zachowuje się w sposób przewidywalny i bezbłędny, nawet gdy pracujemy nad bardzo złożonymi problemami” – wyjaśniono w materiale.

Badania laureatów mają charakter teoretyczny, jednak – jak podkreśliło jury – mogą mieć istotny wpływ na współczesną inżynierię. Wypracowane modele mogą stanowić brakujące ogniwo w optymalizacji wielu procesów, z których korzystamy każdego dnia: od zaawansowanego przetwarzania obrazów i dźwięku (np. w technologiach kompresji i medycynie obrazowej), przez symulacje numeryczne stosowane w budownictwie, aż po modele losowe wykorzystywane w prognozowaniu rynków finansowych i zmian klimatycznych.

Jak zaznaczono w komunikacie współpraca prof. Haroske i prof. Skrzypczaka rozpoczęła się w 2006 r. i zaowocowała już ponad 30 wspólnymi publikacjami w prestiżowych czasopismach matematycznych oraz wieloma wspólnie organizowanymi naukowymi konferencjami tematycznymi. Laureaci nagrody Copernicus przyczynili się do stworzenia niemiecko-polskiej sieci akademickiej, która wykracza poza ramy ich własnych grup badawczych.

Zainteresowania badawcze prof. Dorothei Haroske koncentrują się na przestrzeniach funkcyjnych, teorii aproksymacji, analizie Fouriera i analizie funkcjonalnej. Była stypendystką programu DFG „Heisenberg-Programm”, jest liderką grupy badawczej „Przestrzenie funkcyjne” założonej ponad 60 lat temu przez jej promotora prof. Hansa Triebela.

Prof. Leszek Skrzypczak specjalizuje się w analizie funkcjonalnej, teorii operatorów i teorii przestrzeni funkcyjnych. Obecnie kieruje klastrem badawczym matematyki, fizyki i informatyki na UAM w ramach programu „Inicjatywa Doskonałości – Uniwersytet Badawczy (IDUB)” realizowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Za swoją działalność badawczą otrzymał Nagrodę im. W. Orlicza Polskiego Towarzystwa Matematycznego (PTM).

Nagroda Copernicus jest przyznawana przez DFG i FNP co dwa lata od 2006 r. parom współpracujących ze sobą naukowców z Polski i z Niemiec. Laureaci mogą wykorzystać nagrodę na dalsze badania naukowe oraz wzmacnianie współpracy polsko-niemieckiej.

Uroczystość wręczenia nagrody tegorocznym laureatom odbędzie się 2 czerwca w Warszawie. (PAP)

Nauka w Polsce

abu/ agt/