Specjalista mówił o tym z okazji Europejskiego Tygodnia Szczepień, który w tym roku obchodzony jest w dniach 19-25 kwietnia pod hasłem „Szczepienia chronią wszystkie pokolenia”. Jego inicjatorem od 20 lat jest Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), przekonująca, że wszelkie dostępne szczepienia to najskuteczniejsza ochrona przed chorobami zakaźnymi.

Dobrym tego przykładem jest sezon grypowy 2025/26, którego szczyt przypadł na luty 2026 r. Od jego początku, czyli od jesieni 2025 r., dominował szczep wirusa grypy A(H3N2), w tym głównie nowy subwariant K(J.2.4.1.). Stwarzał on większe ryzyko zakażenia grypą, mimo to infekcji tych było mniej niż w poprzednich sezonach.

Jak wyjaśnił prof. Ernest Kuchar, wirus ten nabył wiele mutacji w hemaglutyninie (HA), w tym kluczowe zmiany w domenie wiążącej receptor K189R, T135K, oraz N158D, N145S i I160K. – Mutacje te w krytycznych miejscach antygenowych spowodowały znaczące różnice antygenowe ze szczepem szczepionkowym A/Districkt of Columbia/27/2023 – zaznaczył.

Prezes Polskiego Towarzystwa Wakcynologii powiedział, że wariant K nie wykazuje zwiększonej zjadliwości, ale charakteryzuje się wysoką zdolnością rozprzestrzeniania się w populacji ze względu na zdolność do unikania istniejącej odporności. Dlatego po szczepieniach przeciwko grypie w poprzednich sezonach oraz po wcześniejszych infekcjach ochrona przed tym zakażeniem była w społeczeństwie słabsza.

– Historycznie sezony z dominacją wirusa grypy A(H3N2) wiążą się z większą liczbą hospitalizacji i zgonów w dwóch najbardziej zagrożonych grupach wiekowych, czyli wśród osób w wieku co najmniej 65 lat oraz dzieci do piątego roku życia, a szczególnie do ukończenia dwóch lat – zwrócił uwagę specjalista.

Zaznaczył, że pomimo niedopasowania szczepionki przeciwko grypie, wczesne dane z Wielkiej Brytanii wskazują na jej skuteczność na poziomie 70-75 proc. w zapobieganiu hospitalizacji u dzieci i 30-40 proc. u dorosłych. – Z kolei dane z Kanady pokazują około 40 proc. skuteczność przeciwko wariantowi K – dodał prezes Polskiego Towarzystwa Wakcynologii.

Z danych Centrum e-Zdrowia wynika, że od sierpnia 2025 r. do marca 2026 r. na grypę zachorowało 998 689 Polaków, mniej niż w poprzednim sezonie grypowym 2024/25, kiedy stwierdzono 1,13 mln zachorowań. Jednocześnie w obecnym sezonie grypowym zaszczepiło się 2,3 mln osób, o 0,5 mln więcej niż w sezonie poprzednim 2024/25 i 0,7 mln więcej niż w sezonie 2023/24.

– Odsetki zaszczepionych wzrosły we wszystkich grupach wiekowych – stwierdził prof. Kuchar, szczególnie wśród seniorów, którzy od lat szczepią się najchętniej. O ile przeciwko grypie w całej populacji zaszczepiło się prawie 6 proc. naszych rodaków, to wśród seniorów – około 16 proc.

Zbigniew Wojtasiński (PAP)

zbw/ agt/