Nowelizacja przygotowana przez resort nauki rozszerza wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach, obejmując nim kandydatów oraz uczestników studiów podyplomowych. Chodzi o fundusze przeznaczone na organizację warunków ułatwiających naukę i rekrutację. Nie są one wypłacane bezpośrednio w formie stypendium.

Dzięki środkom z tego źródła uczelnie mogą sfinansować m.in. pomoc asystenta, wsparcie tłumacza języka migowego, dostęp do komputera dla osoby z niepełnosprawnością czy dostosowanie materiałów dydaktycznych, na przykład poprzez nagrania audio lub powiększoną czcionkę. Możliwa będzie także zmiana formy egzaminu z pisemnej na ustną oraz korzystanie ze specjalistycznego oprogramowania komputerowego.

Podczas posiedzenia senackiej Komisji Nauki wiceminister nauki Karolina Zioło-Pużuk podkreśliła, że do tej pory kwestia ta nie była uregulowana. Pieniądze te otrzymywali dotąd studenci i doktoranci, jednak uczelnie nie miały podstaw prawnych, by wspierać uczestników studiów podyplomowych.

– Zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami warunków na studiach podyplomowych jest bardzo potrzebną regułą, która nie obciąża budżetu państwa – zaznaczyła przedstawicielka resortu.

Z danych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) wynika, że nowymi przepisami zostanie objętych około 270 osób. Stanowi to 0,26 proc. wszystkich osób z niepełnosprawnościami kształcących się obecnie na uczelniach. Dla porównania na studiach wyższych uczy się 23 tys. takich osób, a w szkołach doktorskich 455.

Obecny na posiedzeniu senackiej komisji dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Mnisz Jarosław Oliwa wyjaśnił, że dotacja na stwarzanie odpowiednich warunków do kształcenia dla osób niepełnosprawnych w ubiegłym roku wyniosła 68 mln zł.

Obecnie - według resortu - nauki - uczelnie nie wykorzystują wszystkich dostępnych pieniędzy z przyznawanego im funduszu wsparcia. W ostatnich latach zwroty niewykorzystanych środków wynosiły średnio od 20 do 30 proc. Oznacza to, że finansowanie pomocy dla słuchaczy studiów podyplomowych jest zapewnione w ramach obecnej puli, do której dostęp był dotąd zablokowany przepisami.

Środki z tego funduszu rozdzielane są według algorytmu – uwzględniającego kryterium i rodzaj niepełnosprawności – pomiędzy wszystkie uczelnie, na których kształcą się osoby z niepełnosprawnościami. – Na uczelniach działają komisje ds. osób niepełnosprawnych. One optymalnie decydują o sposobach rozdzielenia środków – wyjaśnił dyr. Oliwa.

Według MNiSW zwiększanie finansowania na tym etapie nie jest konieczne, resort zadeklarował jednak gotowość do reakcji, jeśli zapotrzebowanie wzrośnie.

Oliwa zapewnił, że niewykorzystane przez uczelnię środki się nie marnują, bo potem i tak wracają do placówek, np. pod koniec roku w postaci tzw. resztówek. Przypomniał, że pieniądze z tej dotacji przeznaczone są na działania bieżące, a nie na inwestycje. Oznacza to, że można z nich opłacić asystenta dla osoby niewidomej lub udział w zajęciach w trybie hybrydowym, ale np. nie można ich wydać na budowę windy.

Osobną dotację uczelnie otrzymują na stypendia dla studentów i doktorantów. Środki na fundusz stypendialny za wyniki w nauce lub niskie dochody to teraz ok. 1,6 mld zł rocznie.

Ustawa czeka teraz na podpis prezydenta. (PAP)

lt/ agt/