Pomniki megalityczne stawiane na terenie starożytnej Portugalii i Hiszpanii spełniały nie tylko funkcje związane z pochówkami, ale też służyły jako punkty orientacyjne w terenie - wynika z badań archeologicznych, prowadzonych w północno-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego.
Za pomniki megalityczne uznawane są tam menhiry, kopce, dolmeny, a także kromlechy, czyli kręgi zbudowane z ustawionych pionowo kamieni.
W rejonie współczesnego północnego pogranicza Portugalii i Hiszpanii występuje szczególnie duże nagromadzenie nagrobków megalitycznych. Powstawały one w okresie od 3000 do 7000 lat temu - zwrócił uwagę na łamach najnowszego wydania pisma „Journal of Archaeological Science” zespół archeologów, m.in. z uniwersytetów w Coimbrze, Oviedo oraz Santiago de Composteli.
Dzięki zastosowaniu technologii teledetekcyjnej LiDAR natrafili oni na 178 struktur megalitycznych, które koncentrowały się głównie w rejonie masywu górskiego Laboreiro. Wspomniana metoda pozwala tworzyć dokładne trójwymiarowe modele otoczenia.
Zdaniem naukowców zdecydowana większość pomników megalitycznych tworzona była na wysokich, płaskich terenach, położonych powyżej 800 m n.p.m. Oznacza to - jak twierdzą naukowcy - że budowle te miały być przede wszystkim widoczne z dużej odległości.
W trakcie prac archeologicznych ustalono, że budowane często w sąsiedztwie wystających skał pomniki dla zmarłych pełniły zarówno funkcje miejsca spoczynku, jak też stanowiły naturalne punkty orientacyjne w terenie. Podczas wybierania lokalizacji nagrobków ich twórcy kierowali się kilkoma czynnikami, w tym m.in.: wysokością terenu, jego nachyleniem oraz ekspozycją topograficzną.
„Pomniki megalityczne w tym regionie mogły służyć jako dobrze widoczne, strategiczne lokalizacje. Służyły celom związanym z komunikacją, kontrolą terytorium lub celami symbolicznymi” – napisali badacze. Z biegiem czasu funkcja strategicznego położenia mogła być mniej ważna, a zaczęła przeważać funkcja symboliczna. Dowodzi tego fakt, że przy wielu pomnikach megalitycznych tworzono nowe miejsca pochówku dla zmarłych.
Naukowcy zbadali obecne rejonie pomników megalitycznych ślady węgla drzewnego i popiołu. W ramach przygotowania miejsc pod budowlę teren był oczyszczany poprzez wycinkę i spalanie roślin - wnioskują.
Zdaniem badaczy nieopodal pomników megalitycznych znajdowały się osady stawiającej je ludności.
Z Lizbony Marcin Zatyka (PAP)
zat/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
