Mykotoksyny to naturalnie występujące związki trujące wytwarzane przez grzyby. Narażenie na mykotoksyny może prowadzić do problemów zdrowotnych.

Związki te są szczególnie powszechne w żywności pochodzenia roślinnego, ponieważ produkty takie jak zboża, rośliny strączkowe czy nasiona mogą być narażone na działanie pleśni podczas uprawy i przechowywania.

Naukowcy z University of Parma (Włochy) oraz Cranfield University (Wielka Brytania) przeprowadzili badania produktów wegetariańskich i wegańskich - 212 roślinnych alternatyw dla mięsa (PMBA) i napojów roślinnych (PBB) dostępnych na brytyjskich półkach. Były to na przykład burgery, wegetariańskie kawałki kurczaka, wegańskie kiełbaski, mleko owsiane, migdałowe i sojowe.

Jak się okazało, wszystkie analizowane produkty zawierały co najmniej jedną z 19 mykotoksyn, a w wielu przypadkach była to więcej niż jedna mykotoksyna (http://dx.doi.org/10.1016/j.foodcont.2025.111910).

Poziom mykotoksyn w testowanej żywności kupionej w Wielkiej Brytanii był niższy niż zalecane poziomy dla UE, co odzwierciedla wysokie standardy jakości brytyjskiego przemysłu spożywczego - zauważono w badaniu.

Jednak wcześniejsze badania wykazały, że nawet niskie poziomy, jeśli są spożywane często, mogą stopniowo zwiększać kontakt organizmu z daną substancją i w efekcie prowadzić do potencjalnych problemów zdrowotnych.

Tak więc chociaż spożywanie tych produktów w izolacji prawdopodobnie nie będzie stanowić problemu, dieta oparta wyłącznie na żywności pochodzenia roślinnego może prowadzić do kumulacji mykotoksyn w organizmie. W bardzo poważnych przypadkach narażenie na mykotoksyny może powodować na przykład uszkodzenie wątroby i nerek, osłabienie układu odpornościowego i nowotwory.

Eksperci twierdzą, że należy rozszerzyć monitoring surowców stosowanych do produkcji żywności wegetariańskiej i wegańskiej.

„Mykotoksyny występują naturalnie w żywności i nie da się ich całkowicie uniknąć. Jako konsumenci nie powinniśmy się obawiać ani zniechęcać do korzystania z różnorodnych produktów” – podkreśliła Andrea Patriarca, wykładowczyni mikologii na Cranfield University.

„Jednakże, pojawienie się na rynku nowych produktów spożywczych budzi poważne obawy, ponieważ obecnie nie ma ustalonych przepisów dotyczących monitorowania mykotoksyn. Ściśle współpracujemy z różnymi sektorami przemysłu spożywczego, od rolników po firmy spożywcze, aby pomóc we wdrożeniu skutecznego zarządzania mykotoksynami, zintegrowanego z normami bezpieczeństwa żywności” – dodała Patriarca.

Paweł Wernicki(PAP)

pmw/ bar/