Instytut Badawczy Ideas jest placówką naukowo-badawczą, podlegającą dwóm ministrom - cyfryzacji i obrony narodowej, działającą w dziedzinie sztucznej inteligencji. Prowadzi działalność w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych w obszarze sztucznej inteligencji, integracji i wsparcia grup badawczych oraz inicjatyw naukowych, a także współpracy z biznesem. W pierwszym roku funkcjonowania instytut zatrudnił 123 pracowników, w tym 90 pracowników naukowych, powołał 16 grup i zespołów badawczych.

- To, nad czym teraz ambitnie pracujemy, to utworzenie ELLIS Institute w Polsce, w ramach (współpracy) Instytutu Badawczego Ideas oraz naszych partnerów. Utworzenie takiego sztandarowego instytutu w Polsce zarysowałoby nas na mapie Europy jako zweryfikowanego partnera - powiedział w środę podczas spotkania prasowego Borys Woś z Instytutu Badawczego Ideas.

ELLIS to międzynarodowa sieć doskonałości w dziedzinie sztucznej inteligencji. Założona w 2018 roku organizacja obejmuje ponad 41 jednostek działających przy światowej klasy instytucjach w ponad 16 krajach. W Polsce utworzono dotąd ELLIS Unit Warsaw, jednostkę odgrywającą kluczową rolę w kształtowaniu nowych pokoleń specjalistów AI poprzez specjalistyczne szkolenia i inicjatywy edukacyjne. Oprócz Instytutu Ideas, współtworzą ją Politechnika Warszawska i Uniwersytet Warszawski.

Dotychczas w Europie powstały dwa ELLIS Institute: w Niemczech i Finlandii. - Dołączenie do grona instytutów ELLIS jest wyzwaniem. Nie wystarczy płacić składkę, by być przyjętym. To proces aplikacji recenzowany przez sieć. Proces, w którym trzeba pokazać, gdzie się jest jako instytucja, gdzie się chce być, zaprezentować sposób nadzoru nad instytucją. To jedna z niewielu sieci, która w ten sposób działa - wyjaśnił szef Instytutu Ideas prof. Piotr Sankowski.

Obecnie działanie Instytutu Badawczego Ideas opiera się na finansowaniu z dotacji celowych, które przeznaczane są na realizację konkretnych projektów. Rocznie z obu resortów - Ministerstwa Cyfryzacji i Ministerstwa Obrony Narodowej - otrzymuje on około 40 mln złotych rocznie. O środki te trzeba regularnie występować. Jak mówili przedstawiciele Ideas, to wyzwanie, bo przez brak stałych pieniędzy trudniej jest planować badania i przyciągnąć największe talenty.

Jednostka, która chce dołączyć do grona instytutów ELLIS, powinna dysponować budżetem sięgającym około 10 mln euro rocznie. - Ten budżet powinien być jednak w pełni w naszych kompetencjach zarządczych, byśmy mieli wolność decydowania o wydatkowaniu środków. Dotacje celowe jednak tego nie spełniają, niezależnie od tego jak są wysokie - wskazał prof. Sankowski.

- Dotacje celowe przeznaczamy na ciekawe projekty, o ogromnym znaczeniu, np. dla MON rozwijamy algorytmy sztucznej inteligencji do analizy danych satelitarnych. To ważne projekty, które chcemy rozwijać, natomiast brakuje drugiego źródła, które pozwoliłoby nam na niezależność, na dawanie swobody badawczej naukowcom. Walczymy o większą niezależność naukową, która mogłaby wynikać z trwalszych środków finansowych. Żeby przyciągnąć uznanego naukowca z zagranicy, trzeba mu powiedzieć, że przez kilka lat będzie miał zagwarantowane finansowanie na badania, które zaplanuje. W tej obecnej konfiguracji nie jesteśmy w stanie tego zrobić - opisał szef Instytutu Ideas.

Jak wskazał, instytut rozmawia obecnie na temat przyznawania dotacji podmiotowej na działanie tej jednostki, a nie realizację konkretnych projektów z obydwoma ministerstwami. Liczy, że decyzja dotycząca utworzenia ELLIS Institute zapadnie w przyszłym roku. (PAP)

Nauka w Polsce

ekr/ bar/