Wyniki wielu badań i doświadczenia właścicieli psów dowodzą, że psy doskonale potrafią interpretować ludzki uśmiech, zmarszczone brwi albo łzy. Badacze długo zastanawiali się, jakie są biologiczne podstawy tych umiejętności.

Żeby to sprawdzić, naukowcy zbadali za pomocą funkcjonalnego obrazowania metodą rezonansu magnetycznego (fMRI) mózgi psów, które podczas badania oglądały zdjęcia nieznanych sobie osób. Wyniki pracy badaczy z Zakładu Neuroobrazowania Porównawczego Psów w Katedrze Poznania, Emocji i Metod Psychologii Uniwersytetu Wiedeńskiego ukazały się w serwisie otwartego dostępu iScience wydawnictwa Cell Press.

„Ludzie są świetni w wychwytywaniu niuansów wyrazu twarzy. Psy podobnie. Badając ich mózgi, możemy zrozumieć, jak przystosowały się do niezwykłego społecznego i emocjonalnego rozumienia ludzi” – powiedział pierwszy autor badania dr Raul Hernandez-Perez.

Naukowcy najpierw skupili się na wesołym wyrazie twarzy, który – jak sugerują wcześniejsze badania – ma szczególne znaczenie dla psów. Przeprowadzili skanowanie fMRI ośmiu psów, a podczas badania pokazywali im zdjęcia nieznajomych osób o radosnym lub neutralnym wyrazie twarzy. Fotografie wesołych osób aktywowały w mózgach psów płat skroniowy i jądro ogoniaste.

Jądro ogoniaste to region mózgu związany z podejmowaniem emocjonalnych decyzji oraz planowaniem i kontrolą ruchów. Z kolei płat skroniowy odpowiada za słuch, rozumienie mowy, pamięć oraz rozpoznawanie twarzy i przedmiotów.

„Aktywność w jądrze ogoniastym sugeruje, że szczęśliwe twarze ludzi mogą mieć dla psów znaczenie emocjonalne” – stwierdziła główna autorka pracy dr Laura Cuaya.

Naukowcy sprawdzili też, czy te same obszary mózgu uaktywniają się wobec innych emocji człowieka. Pokazali 12 psom w trakcie skanowania zdjęcia ludzkich twarzy wyrażających radość, gniew, strach i smutek, a następnie przeanalizowali aktywność ich mózgów za pomocą AI. Okazało się, że psy nie reagowały w ten sam sposób na negatywne emocje, sieć neuronowa łącząca korę skroniową z jądrem ogoniastym aktywowała się wyłącznie na oznaki radości u ludzi. Badacze mogli więc z łatwością rozróżnić reakcje psiego mózgu na uśmiech od tych na negatywne wyrazy twarzy.

Analiza wykazała również, że psy odróżniały strach od gniewu i smutku. To pierwsze takie odkrycie. Autorzy badania uważają, że ta zdolność nie oznacza, iż psy doświadczają emocji tak samo jak ludzie, a tylko że dobrze je rozpoznają. Zdjęcie ludzkiej twarzy nie oddaje też pełnego obrazu sytuacji: zwykle psy obserwują jednocześnie ludzką mowę ciała, wsłuchują się w ton głosu i wyłapują informacje na podstawie zapachu.

„Porównując ludzi z naczelnymi, przyglądamy się zdolnościom, które mogliśmy odziedziczyć po wspólnym przodku. W przypadku psów sytuacja wygląda inaczej. Podążały one zupełnie inną ścieżką ewolucyjną, jednak dzięki udomowieniu rozwinęły zdolności społeczne niezbędne do rozumienia ludzi” – podkreśliła dr Cuaya.

Dodała, że wszystkie biorące udział w badaniu psy były zwierzętami domowymi. Jak podkreśliła, czworonogi żyjące na wolności, na przykład bezdomne albo zdziczałe, poruszają się w innym świecie społecznym i mogą inaczej przetwarzać sygnały wysyłane przez ludzi.

Naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego chcą teraz dowiedzieć się, jak psy integrują sygnały mózgowe, by nadać sens zachowaniom ludzi oraz w jaki sposób mózgi ludzi i psów przetwarzają te same sygnały emocjonalne.

„Chciałabym, aby ludzie postrzegali psy jako istoty zdolne do odczuwania emocji. Ewolucyjnie rozwijały się one razem z nami, aby rozumieć naszą mimikę i współpracować z człowiekiem. Uświadomienie sobie tego może zmienić sposób, w jaki się z nimi komunikujemy i jak się nimi opiekujemy” – podsumowała dr Cuaya. (PAP)

abu/ agt/