Naukowcy z Washington University School of Medicine (USA) zajęli się lekami działającymi na receptor GLP-1. Należą do nich preparaty zawierające semaglutyd, takie jak Ozempic i Wegovy, a także tirzepatyd, stosowany m.in. w Mounjaro i Zepboundzie. Stosuje się je w leczeniu cukrzycy typu 2, a część także w terapii otyłości.

Wcześniejsze badania wykazały, że leki te nie tylko pomagają obniżyć poziom glukozy i masę ciała, ale również zmniejszają ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Autorzy chcieli więc sprawdzić, czy korzyść ta utrzymuje się także po przerwaniu leczenia.

W tym celu przeanalizowali dane ponad 333 tys. amerykańskich weteranów z cukrzycą typu 2. 132,5 tys. z nich przyjmowało leki GLP-1, a 201 tys. stanowiło grupę kontrolną. Jej członkowie zażywali starsze leki przeciwcukrzycowe, czyli pochodne sulfonylomocznika.

Co sześć miesięcy badacze sprawdzali, czy pacjenci nadal stosują zaleconą terapię. Okazało się, że w czasie trzyletniej obserwacji 26 proc. osób z grupy GLP-1 całkowicie przerwało leczenie, a kolejne 23 proc. miało co najmniej półroczną przerwę, po której ponownie zaczęło przyjmować lek.

Największą korzyść zaobserwowano u osób, które kontynuowały leczenie przez pełne trzy lata. W porównaniu z pacjentami z grupy kontrolnej miały o 18 proc. niższe ryzyko zawału, udaru lub zgonu.

Im wcześniej pacjenci przerywali terapię GLP-1, tym mniejsza była ochrona. Osoby stosujące lek przez dwa lata miały o 7 proc. niższe ryzyko poważnego zdarzenia sercowo-naczyniowego niż te leczone pochodnymi sulfonylomocznika. Gdy terapia trwała dwa i pół roku, różnica ta wynosiła 15 proc. U osób, które odstawiły leki GLP-1 przed upływem 18 miesięcy, nie stwierdzono żadnych tego typu korzyści.

Dodatkowo autorzy sprawdzili, co dzieje się, gdy pacjent przerywa terapię, ale po pewnym czasie ją wznawia. W tej grupie korzyści były mniejsze niż u osób leczonych bez przerw, choć nadal ryzyko zawału, udaru lub zgonu było średnio o 12 proc. niższe w porównaniu z grupą kontrolną.

Duże znaczenie miała przy tym długość wspomnianej przerwy. Kiedy trwała rok, ryzyko wzrastało o 12 proc. w stosunku do osób leczonych przez pełne trzy lata. Przy dwuletniej przerwie różnica sięgała już 16 proc.

Zdaniem autorów oznacza to, że korzyści dla układu krążenia narastają podczas długotrwałego leczenia, ale po jego przerwaniu stosunkowo szybko słabną. Po wznowieniu terapii ochrona ponownie się zwiększa, jednak w mniejszym zakresie.

- Panuje ogromny entuzjazm związany z rozpoczynaniem terapii lekami GLP-1, ale zdecydowanie zbyt mało uwagi poświęca się temu, co dzieje się po ich odstawieniu. Wiele osób przerywa leczenie po kilku miesiącach z powodu kosztów, skutków ubocznych lub niedoborów tych środków w aptekach. Gdy przestają je przyjmować, wraca nie tylko utracona waga, ale też stany zapalne, wysoki poziom cholesterolu i nadciśnienie. Przyrost masy ciała jest widoczny gołym okiem, natomiast niekorzystne zmiany metaboliczne - nie - powiedział współautor badania dr Ziyad Al-Aly.

Jak dodał, lekarze powinni traktować utrzymanie ciągłości terapii GLP-1 jako ważny element leczenia, a nie kwestię drugorzędną. System opieki zdrowotnej powinien też pomagać pacjentom lepiej radzić sobie z działaniami niepożądanymi oraz zmniejszać bariery finansowe utrudniające kontynuację leczenia.

Z pełną treścią publikacji można zapoznać się tutaj.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ agt/