Do tegorocznej edycji konkursu zakwalifikowała się rekordowa liczba zgłoszeń - niemal 170. Zgłoszenia oceniane są w pięciu kategoriach: animator (gdzie zakwalifikowano 24 kandydatów), zespół (26 regulaminowych zgłoszeń), instytucja (19 zgłoszeń), media (24 zgłoszeń). Najwięcej kandydatów, bo aż 76, walczy o miano Popularyzatora Nauki w kategorii naukowiec.

Zgłoszenia są oceniane dwuetapowo. Po pierwszym etapie ocen Jury wyłoniło finalistów. Oto ich lista:

ANIMATOR

Damian Jabłeka (Noce Perseidów, Dotknij Nieba)

Marietta Koźlarek-Bartol (markoz_science)

Marcin Oleksiuk (Interaktywna Pracownia ANS WSZiA)

Łucja Samorajczyk (Czy rozpoznajesz swoją wieś?)

Jolanta Węgiel (Nauka & Nietoperze)

INSTYTUCJA

Centrum Popularyzacji Nauki i Innowacji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie „Kortosfera”

Fundacja Nauka. To Lubię

Fundacja Przyjaciół Planetarium i Muzeum M. Kopernika

Fundacja Terra Desolata

Krakowska Fundacja Filmowa

Polskie Towarzystwo Rakietowe

MEDIA

Adam Adamczyk (Kwantowo.pl)

AstroLife

Konrad Skotnicki (Doktor z TikToka i inne działania) 

Krzysztof Poznański (NaukowoTV)

NAUKOWIEC

Monika Aksamit-Koperska

Bogdan Chojnicki

Kamila Domińska

Monika Kaczmarczyk, Uniwersytet Zielonogórski

Katarzyna Łepeta

Tomasz Rożek 

Henryk Szydłowski

Katarzyna Węsierska

ZESPÓŁ

Marcin Danielewski/Centrum Archeologii Eksperymentalnej

Popularyzatorzy zagłębiowskiego szkła i ceramiki

Zespół popularyzatorów chemii: Elżbieta Wojaczyńska i Jacek Wojaczyński

Działania finalistów będą w najbliższych tygodniach przedstawiane w serwisie Nauka w Polsce. 

Oceniając zgłoszenia, jury bierze pod uwagę m.in. oryginalność działań i konsekwencję kandydatów. Liczy się też oddziaływanie społeczne: wpływ na otoczenie lokalne lub regionalne, w ramach którego działa kandydat. „Jurorzy zwracają też uwagę na to, na ile kandydat wspiera działania już istniejące - a na ile tworzy nową jakość i firmuje własny, rozpoznawalny projekt. Takie kryteria są często o wiele ważniejsze niż zasięgi i liczba lajków czy odsłon, które oczywiście również robią wrażenie” - mówi przedstawicielka redakcji serwisu Nauka w Polsce, Anna Ślązak.

„Bardzo cieszy mnie fakt, że nauka staje się pretekstem do aktywizacji ludzi, co jest szczególnie widoczne w tegorocznych zgłoszeniach w kategoriach: animator, zespół i naukowiec. Kategoria media to duża różnorodność sposobów docierania z wiedzą do odbiorców — obok tradycyjnej telewizji i słowa pisanego na blogach mamy podcasty, dynamiczne formy wideo - Instagram i TikTok, a także dłuższe rozmowy i pogłębione treści na YouTube. Wśród zgłoszeń mocno przebija się tematyka eksploracji kosmosu i tradycyjnie nauki ścisłe, ale mamy jednocześnie bardzo silną reprezentację nauk humanistycznych i społecznych. Znakiem czasów są zgłoszenia dotyczące cyberbezpieczeństwa i szeroko rozumianej dezinformacji” - tak tegoroczne zgłoszenia podsumował jeden członków Kapituły, Michał Szydłowski.

„Rekordowa liczba zgłoszeń w kategorii naukowiec mówi nam wiele o tym, co dzieje się dziś z popularyzacją nauki w Polsce - jest traktowana bardzo na serio, jako naturalna część pracy badaczy, a nie zajęcie po godzinach. Jestem pod wrażeniem różnorodności dyscyplin i pomysłowości w »wyprowadzaniu« nauki do ludzi. I mam wrażenie, że to dopiero zapowiedź tego, co nabierze jeszcze większego rozpędu w najbliższym czasie” - mówi jurorka Iwona Kieda.

Kapitułę konkursową tworzą przedstawiciele środowiska naukowego, popularyzatorzy nauki i dziennikarze. Obradom przewodniczy prof. Michał Kleiber - przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO, wieloletni prezes PAN, b. minister nauki i informatyzacji, jeden z inicjatorów konkursu. Zgłoszenia ocenią: Dariusz Aksamit (Marsz dla Nauki); Robert Firmhofer (Centrum Nauki Kopernik); dr Ireneusz Kaługa (Grupa EkoLogiczna); prof. Andrzej Katunin (Politechnika Śląska); Iwona Kieda (Euroregion Bałtyk); dr Anna Łosiak (Instytut Nauk Geologicznych PAN); dr Magdalena Osial (Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN); dr hab. Piotr Sułkowski (Uniwersytet Warszawski); Barbara Szelewa-Kropiwnicka (Departament Analiz Strategicznych i Popularyzacji Nauki w MNiSW); Michał Szydłowski (pokazy naukowe Pan Korek); red. Krzysztof Michalski (Polskie Radio); dr hab. Robert Mysłajek (Uniwersytet Warszawski); prof. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska (Centrum Popularyzacji Nauki Politechniki Śląskiej); a także przedstawiciel redakcji serwisu Nauka w Polsce.

W drugim etapie ocen Kapituła wybierze zwycięzców w poszczególnych kategoriach. Może też przyznać dwa wyróżnienia. Jury wybierze również laureata Nagrody Głównej, za całokształt działań na polu popularyzacji.

Zwycięzców poznamy w styczniu.

Redakcja serwisu Nauka w Polsce przyzna też wówczas pozaregulaminową Nagrodę im. red. Tomasza Trzcińskiego za wzorcową politykę informacyjną - dla biur prasowych, rzeczników prasowych, naukowców czy całych jednostek naukowych, wyróżniających się - z perspektywy redakcji - w zakresie popularyzowania nauki. W tej kategorii nie przyjmuje się zgłoszeń.

Dyplomy z tytułem Popularyzator Nauki trafiły w ręce wielu wybitnych postaci i instytucji. W gronie laureatów znajdują się m.in. prof. Maciej Geller, prof. Łukasz Turski, ks. prof. Michał Heller, prof. Jerzy Vetulani, prof. Piotr Rzymski, red. Wiktor Niedzicki, Karol Wójcicki, a także twórcy portali „Crazy Nauka”, „Nauka o klimacie” oraz flagowe instytucje, takie jak Centrum Nauki Kopernik.

Konkurs Popularyzator Nauki to najstarsza w Polsce inicjatywa, w ramach której nagradzani są naukowcy, dziennikarze, animatorzy, zespoły oraz instytucje pomagające społeczeństwu poznawać i lepiej rozumieć zjawiska zachodzące wokół człowieka. Od ponad dwudziestu lat przedsięwzięcie to promuje najwyższe standardy komunikacji naukowej, wpierając walkę z dezinformacją i pomagając budować zaufanie do nauki.

Organizatorem konkursu jest serwis Nauka w Polsce, prowadzony przez Fundację PAP, przy wsparciu Polskiej Agencji Prasowej.

Działania konkursowe (zrealizowane do końca września 2026) dofinansowane były ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki III.

Tegoroczna, 22. odsłona zbiega się z ogłoszonym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Rokiem Popularyzacji Nauki, który wprowadza komunikację naukową do grona ważnych zadań polskich uczelni.

Nauka w Polsce

zan/ agt/