Tegoroczna konferencja klimatyczna ONZ - COP31 - odbywa się w Antalyi w Turcji; rozpoczęła się 9 listopada i potrwa do 20 listopada 2026 r.

- Wiemy, dokąd zmierzamy, wiemy, czego wymaga porozumienie paryskie. Musimy po prostu zacząć to realizować - powiedział Hoekstra w rozmowie w Brukseli.

Jak podkreślił, świat zmaga się obecnie z dużymi problemami we wdrażaniu uzgodnionych działań klimatycznych, a nie z brakiem strategii.

- Ten COP powinien być poświęcony wdrażaniu, wdrażaniu i jeszcze raz wdrażaniu - zaznaczył komisarz.

Hoekstra przyznał jednocześnie, że międzynarodowe negocjacje klimatyczne stają się coraz trudniejsze ze względu na skomplikowaną sytuację geopolityczną. Ocenił też, że rezultaty ostatnich szczytów klimatycznych były często rozczarowujące. Pozytywnym wyjątkiem była - jego zdaniem - konferencja w Dubaju, jednak większość spotkań z ostatnich lat nie przyniosła wystarczających rezultatów.

Komisarz zakwestionował również skuteczność obecnego modelu organizowania COP, wskazując na zasadę jednomyślności oraz ogromną liczbę uczestników, sięgającą dziesiątek tysięcy osób.

- Są poważne pytania o to, czy ten system nadal odpowiada naszym potrzebom - ocenił.

Według Hoekstry najważniejszym konkretnym rezultatem tegorocznego szczytu powinno być porozumienie dotyczące przyspieszenia elektryfikacji. Chodzi o zastępowanie technologii wykorzystujących paliwa kopalne rozwiązaniami wykorzystującymi energię elektryczną. Bruksela od dawna promuje ten kierunek.

Komisarz zaznaczył, że postulat ten jest łatwiejszy do zaakceptowania przez różne państwa niż wezwanie do odejścia od paliw kopalnych.

- Elektryfikacja jest politycznie i dyplomatycznie znacznie mniej kontrowersyjna niż transformacja polegająca na odchodzeniu od paliw kopalnych - powiedział. Jak dodał, oba podejścia są dwiema stronami tego samego medalu.

Hoekstra odniósł się również do problemów z przeciążeniem sieci energetycznych, które występują w części państw UE. Jego zdaniem nie powinny one hamować elektryfikacji, ponieważ istnieje jeszcze duży potencjał poprawy zarządzania popytem i podażą energii, rozwoju magazynowania oraz wykorzystania połączeń międzysystemowych między państwami członkowskimi.

- Jestem przekonany, że nawet w państwach, które mają problemy z przeciążeniem sieci, nie wykorzystaliśmy jeszcze pełnych możliwości inteligentnego zarządzania systemem - ocenił.

Komisarz zwrócił także uwagę na rosnące zapotrzebowanie na energię, związane z rozwojem sztucznej inteligencji. Według niego nawet ostrożne prognozy wskazują, że AI może przyczynić się do wzrostu elektryfikacji w UE o co najmniej 30 proc. w ciągu najbliższych pięciu lat.

Hoekstra podkreślił jednak, że rozwój centrów danych nie może odbywać się kosztem bezpieczeństwa energetycznego obywateli.

-  Nie pozwolimy na niedobory energii dla naszych obywateli tylko dlatego, że obok nich znajduje się centrum danych - powiedział.

Odnosząc się do polityki klimatycznej Stanów Zjednoczonych, Hoekstra ocenił, że w ostatnich dwóch latach Amerykanie praktycznie wycofali się z międzynarodowej współpracy klimatycznej.

- Największa gospodarka świata, drugi co do wielkości emitent i jeden z największych emitentów w przeliczeniu na mieszkańca zasadniczo komunikuje, że nie uczestniczy w tym procesie - powiedział.

Według niego wycofanie się USA ma poważne konsekwencje zarówno dla finansowania działań klimatycznych, jak i ograniczania emisji. Komisarz przyznał, że nie spodziewa się jednak, by wyniki niedawnych wyborów do Kongresu w połowie kadencji prezydenta doprowadziły do zasadniczej zmiany amerykańskiego stanowiska.

Hoekstra podkreślił też, że UE chce rozwijać współpracę klimatyczną zarówno z Indiami, jak i Chinami, choć relacje z Pekinem - jak zauważył - pozostają bardziej skomplikowane.

W stosunkach z Chinami problemem pozostają - jak zaznaczył - nieuczciwe praktyki handlowe, kradzież własności intelektualnej i działania chińskich podmiotów na europejskim rynku.

Komisarz przyznał jednak, że Chiny osiągnęły znaczące rezultaty w elektryfikacji swojej gospodarki.

- Dyplomacja nie polega wyłącznie na rozmowach z tymi, z którymi już się zgadzamy. Chodzi również o budowanie mostów z tymi, z którymi nie mamy jeszcze wspólnego stanowiska - powiedział.

Komisarz odniósł się także do zarzutów dotyczących opóźnień niektórych państw członkowskich w realizacji unijnych celów klimatycznych. Przyznał, że w poszczególnych obszarach część krajów pozostaje w tyle, jednak jego zdaniem ogólny obraz działań UE jest znacznie bardziej ambitny niż w większości innych regionów świata.

Według Hoekstry Unia jest blisko osiągnięcia celu redukcji emisji na 2030 rok w ramach pakietu „Fit for 55”. UE zobowiązała się również do redukcji emisji o 90 proc. do 2040 roku i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Hoekstra zaznaczył, że jego zadaniem podczas COP jest doprowadzenie do możliwie najlepszego wykorzystania drugiego tygodnia negocjacji, niezależnie od tego, ilu przywódców państw zdecyduje się osobiście uczestniczyć w szczycie.

Porozumienie paryskie to umowa klimatyczna przyjęta w grudniu 2015 r. podczas szczytu COP21 w Paryżu. Zobowiązało ono praktycznie wszystkie państwa świata do wspólnego działania na rzecz ograniczenia zmian klimatu. Jego głównym celem jest utrzymanie wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2 st. C w porównaniu z poziomem przedindustrialnym oraz podejmowanie wysiłków na rzecz ograniczenia go do 1,5 st. C.

Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)

luo/ mal/