Jak sterty piór w lesie wpływają na decyzje reprodukcyjne sikor - zbadali naukowcy

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Jak dorosłe sikory bogatki postrzegają aktywność drapieżników na podstawie stosów piór pozostających z ptasich ofiar - i jaki ma to wpływ na ich decyzje reprodukcyjne? Sprawdzili to naukowcy z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie.

Drapieżniki nie tylko zabijają swoje ofiary, ale też powodują zmiany w ich fizjologii i zachowaniu. W przypadku ptaków postrzegane ryzyko drapieżnictwa wpływa na decyzje reprodukcyjne, takie jak zmniejszenie inwestycji rodzicielskiej w potomstwo - zarówno podczas produkcji jaj, jak i odchowu piskląt - napisano na stronie internetowej IOP PAN.

W przeprowadzanych do tej pory badaniach - zwraca uwagę IOP PAN - testowane były głównie wizualne i głosowe oznaki obecności drapieżników. Rzadziej natomiast brano pod uwagę pośrednie oznaki aktywności drapieżników, takie jak martwe ptasie ofiary lub ich szczątki.

"Niektóre drapieżniki, przykładowo krogulec czy jastrząb, oskubują swoje ofiary przed spożyciem, czego efektem jest sterta piór, stanowiąca potencjalny sygnał o obecności i aktywności tych drapieżników. W prezentowanych badaniach Rafał Martyka i Piotr Skórka z naszego Instytutu eksperymentalnie sprawdzili, czy sterty piór, imitujące szczątki ptasiej ofiary, indukują zmiany w decyzjach rozrodczych dorosłych ptaków" - wyjaśnia IOP PAN.

Jak wyglądał eksperyment? Przed i w trakcie składania jaj pary lęgowe sikor bogatek były konfrontowane ze stosami jasnego puchu i piór okrywowych z gęsi domowej (grupa z tzw. zabiegiem) i wióry drzewne (grupa z tzw. kontrolą proceduralną) lub nie były poddane żadnej z tych procedur (grupa kontrolna). Autorzy stwierdzili, że eksperyment wpłynął na inwestycje matki w poszczególne jaja, ale nie miał znaczenia dla innych parametrów rozrodczych.

"Jaja były największe w grupie ptaków eksponowanych na pióra i wióry (grupy te nie różniły się istotnie), jednocześnie obie te grupy różniły się istotnie od grupy kontrolnej, w której to grupie jaja były najmniejsze (co widać na załączonym w wykresie)" - wyjaśnia PAP jeden z autorów artykułu opublikowanego w "The European Zoological Journal" (https://doi.org/10.1080/24750263.2023.2181988), dr Rafał Martyka.

Fot. materiały prasowe

Inny wzorzec naukowcy zaobserwowali, jeśli chodzi o kształt jaj. "Najbardziej asymetryczne (zaostrzone) jaja były w grupie ptaków eksponowanych na pióra i wióry (znów obie te grupy nie różniły się istotnie od siebie). Najbardziej eliptyczne (symetryczne) były w grupie kontrolnej, ale ta grupa też nie różniła się istotnie od grupy eksponowanej na wióra, przy czym różniła się ona istotnie od grupy eksponowanej na pióra" - opisuje badacz.

Jak podsumowuje, wyraźne różnice w kształcie jaj (istotne statystycznie) wystąpiły między grupą eksponowaną na pióra i grupą kontrolną. "Natomiast kształt jaj u ptaków eksponowanych na wióry mieścił się pomiędzy kształtem obserwowanym w grupie eksponowanej na pióra a kształtem obserwowanym w grupie kontrolnej (jak widać na załączonym wykresie)" - zaznaczył dr Martyka.

Fot. materiały prasowe

Wyniki te wskazują, że samice bogatki mogą postrzegać pióra i wióra drzewne jako źródła informacji o potencjalnym ryzyku drapieżnictwa lub przydatności siedliska albo traktować je jako nowe elementy w środowisku.

Co ważne, samice reagują na takie bodźce zmieniając swoją matczyną inwestycję w jaja, co może wynikać z mechanizmu przystosowawczego mającego na celu zwiększenie dostosowania potomstwa w obliczu specyficznych warunków środowiskowych doświadczanych przez samicę - podkreślają badacze. (PAP)

bar/ zan/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Zgniotek cynobrowy. Fot. Adobe Stock

    Białystok/ W mieście występuje 11 bardzo rzadkich gatunków chrząszczy

  • Ząb popielicy Glis sackdillingensis (Heller, 1930) (ZPAL M. VIII/b/G2/1) znaleziony w lokalizacji Węże 2. Wiek zęba oszacowany na 2.9–2.6 miliona lat - późny Pliocen. A. Fotografia górnej powierzchni szlifu. Żółta ramka [C] wskazuje region objęty próchnicą. B. Model 3D wykonany z użyciem mikrotomografii rentgenowskiej ze wskazaniem rejonu zmienionego chorobowo. A1/B1 schematy zęba i jego położenia. C. Obraz ze skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM) szkliwa zęba dotkniętego próchnicą. D, E, F skamieniałe bakterie ze wskazaniem miejsca ich położenia w obrębie ubytku. Autorem jest dr hab. Błażej Błażejowski.

    Znaleziono ząb małego gryzonia sprzed ponad 2,5 mln lat – ze śladami próchnicy

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera