Zespół z UJ opisał ważny mechanizm komórkowy

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego, na łamach "Nature Communications", opisali kluczowe odkrycie na temat niezwykle istotnej modyfikacji powstających w komórkach białek. Chodzi o tzw. hypuzynację, która ma znaczenie m.in. w powstawaniu nowotworów, chorób neurodegeneracyjnych czy cukrzycy.

Po tym, jak komórka - na podstawie informacji genetycznej - wyprodukuje jakieś białko, na różne sposoby jeszcze je przerabia. Są to tzw. modyfikacje potranslacyjne.

Jak wyjaśniają specjaliści z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, odkryta w latach 80. hypuzynacja jest najbardziej unikalną modyfikacją tego typu, którą jak dotąd opisano tylko dla jednego białka - eIF5A.

Tak zmienione białko jest jednak kluczowe dla wielu procesów w komórkach, w tym dla ich wzrostu i podziałów. Z tego powodu zaburzenia hypuzynacji mogą mieć związek z powstawaniem niektórych nowotworów, chorób neurodegeneracyjnych czy cukrzycy.

Modyfikacja polega na tym, że tylko jeden aminokwas w tym białku jest zmieniany z lizyny właśnie w hypuzynę.

Wiadomo, że hypuzynację przeprowadzają dwa enzymy - syntaza deoksyhypuzyny (DHS) i hydroksylaza deoksyhypuzyny (DOHH), ale jej mechanizm pozostawał dotąd zagadką.

„Hypuzynacja to mało znany, ale bardzo ważny proces dla każdej żywej komórki. Podczas studiów nigdy o niej nie słyszałam i dopiero mój promotor dr Przemysław Grudnik wprowadził ten termin do mojego słownika. Bardzo się cieszę, że nasze badania umożliwiły zaproponowanie molekularnego mechanizmu hypuzynacji. Rozwiązanie struktury kompleksu eIF5A-DHS w wysokiej rozdzielczości, umożliwiło nam zrozumienie, jak DHS rozpoznaje i modyfikuje eIF5A" - mówi cytowana na stronie internetowej UJ Elżbieta Wątor, doktorantka w Małopolskim Centrum Biotechnologii UJ i główna autorka publikacji.

Odkrycie stało się możliwe dzięki użyciu całego wachlarza najnowszych metod badawczych.

„Zastosowanie krystalografii rentgenowskiej pozwoliło nam na wizualizację i analizę drobnych rearanżacji strukturalnych zachodzących podczas reakcji katalizowanej przez DHS. Jednak wykorzystując tę technikę, nie byliśmy w stanie uchwycić interakcji pomiędzy eIF5A a DHS. Na szczęście uzupełnienie pełnego obrazu reakcji było możliwe z wykorzystaniem innej techniki - kriomikroskopii elektronowej. Przy pomocy cryo-EM rozwiązaliśmy wysokorozdzielczą strukturę białka DHS ze związanym substratem - białkiem eIF5A. Nasz projekt jest doskonałym przykładem potencjału biologii strukturalnej w wyjaśnianiu istotnych pytań biologicznych” - opowiada cytowany przez UJ współautor pracy, dr Piotr Wilk.

Badacz wraz ze współpracownikami skorzystali m.in. z kriomikroskopu elektronowego Titan Krios G3i działającego w Narodowym Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS i synchrotronu BESSY II mieszczącego się w Berlinie.

Ze względu na znaczenie hypuzynacji dla komórek, odkrycie może z czasem przynieść znaczące praktyczne korzyści.

„Zrozumienie interakcji eIF5A-DHS może mieć istotny wpływ na rozwój nowych metod leczenia chorób związanych z nieprawidłową translacją białek, takich jak nowotwory i zaburzenia neurodegeneracyjne. Teraz naszym celem jest wykorzystanie zdobytej wiedzy o mechanizmie reakcji do opracowania nowych związków chemicznych” – twierdzi dr Przemysław Grudnik, autor korespondencyjny artykułu.

Badania były finansowane w ramach projektów NCN OPUS 17 oraz NCN PRELUDIUM 18.

Więcej informacji w artykule źródłowym. (PAP)

Nauka w Polsce

mat/ bar/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Fot. Adobe Stock

    Lublin/ Naukowcy z Politechniki Lubelskiej stworzyli aplikację dla najmłodszych z cukrzycą

  • 11.07.2023. PAP/Adam Warżawa

    W kąpieliskach trwa "sezon" na sinice. Naukowcy: ich toksyny mogą być groźne dla zdrowia

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera