Fot. Adobe Stock

Fizycy z UJ chcą wykorzystać defekty diamentu do podglądania pracy białek

Białka zmieniają kształt, a te zmiany decydują o ich działaniu. Czujniki ukryte tuż pod powierzchnią diamentu mają pomóc śledzić pojedyncze cząsteczki. Projekt kierowany przez fizyków z Uniwersytetu Jagiellońskiego rozwija pomysł, którego ważne elementy sprawdzono już w eksperymentach.

  • fot. materiały prasowe
    Popularyzacja

    Zapytaj fizyka, tym razem o IceCube, antarktyczny lód i odkrywanie tajemnic Wszechświata

    „IceCube: jak antarktyczny lód pomaga odkrywać tajemnice Wszechświata – Nobel 2026" to kolejny wykład z serii „Zapytaj fizyka” na FUW. Już w czwartek 5 listopada wygłosi go dr Magdalena Posiadała-Zezula.

  • Kletno, 28.05.2026. Najdłuższa jaskinia całych Sudetów, położona w Masywie Śnieżnika - Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. PAP/Maciej Kulczyński
    Ziemia

    Fizyka jaskini. Badacze sprawdzają, czemu stalagmity nie mogą być dowolnie cienkie

    Nawet smukłe stalagmity mają zwykle kilka centymetrów grubości. Fizycy z Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnili, skąd bierze się ta granica. Ich obliczenia pokazują, jak rozpływająca się kropla wody i osadzający się z niej minerał wspólnie wyznaczają szerokość jaskiniowej kolumny.

  • Fot. Martyna Szramek (Wydział Fizyki PW)
    Wydarzenia

    Ogórek na zwycięstwo — pierwsza kolejka mazowieckiej Szkolnej Ligi Inżyniersko-Fizycznej w Piastowie

    Ogórek owinięty watą i umieszczony w balonie dał drużynie z Płocka zwycięstwo w pierwszej kolejce mazowieckiej Szkolnej Ligi Inżyniersko-Fizycznej. Wspólna inicjatywa PTF, Politechniki Warszawskiej i szkół pokazuje, jak fizyka pomaga rozwiązywać rzeczywiste problemy i myśleć po inżyniersku.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Polscy fizycy stworzyli czujnik, który pamięta światło

    Reakcja czujnika światła na błysk może zależeć od wcześniejszego oświetlenia. Zespół z PWr i Instytutu Fizyki PAN wykorzystał ten efekt do naśladowania krótkotrwałej pamięci połączeń między neuronami. To krok w stronę kamer, które część informacji przetwarzałyby już podczas ich odbioru.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Nagroda Nobla z fizyki za badania neutrin w lodzie Antarktydy

    Belgijski fizyk Francisa Halzen został we wtorek laureatem Nagrody Nobla z fizyki. Komitet Noblowski docenił go za pomysł gigantycznego detektora nieuchwytnych cząstek zanurzonego w lodach Antarktydy. Co ciekawe, tę koncepcję przyszły noblista przedstawił w 1988 r. w Łodzi.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Badaczki z NCBJ: nagrodzony Noblem eksperyment pozwala śledzić cząstki z odległych części kosmosu

    Detektor IceCube, którego koncepcję stworzył tegoroczny laureat Nobla z fizyki Francis Halzen, to nieocenione źródło wiedzy dla astrofizyków. Wysokoenergetyczne cząstki, które rejestruje mogą powstawać w odległych częściach kosmosu - wskazały w rozmowie z PAP ekspertki z Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026
    Świat

    Prof. Ariel Goobar: detektor Halzena pomaga badać cząstki widma

    Detektor IceCube, którego koncepcję stworzył tegoroczny laureat Nobla z fizyki, zastępuje ogromny teleskop i pozwala badać cząstki widma, czyli neutrina – powiedział PAP prof. Ariel Goobar z Uniwersytetu Sztokholmskiego. Astrofizyk zwrócił uwagę, że urządzenie otworzyło „nowe okno” do obserwacji Wszechświata.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Eksperci z UW o Noblu z fizyki: antarktyczne obserwatorium neutrin to nowe okno do obserwacji Wszechświata

    Obserwacje wysokoenergetycznych neutrin w eksperymencie IceCube mówią nam bardzo dużo o ekstremalnych środowiskach we Wszechświecie. Łączenie tych danych z falami grawitacyjnymi i klasyczną astronomią otwiera nowe okno do obserwacji kosmosu – tłumaczą fizycy i astrofizycy z Uniwersytetu Warszawskiego znaczenie tegorocznego Nobla z fizyki.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 6.10.2026

    Prof. Kajewski o Noblu z fizyki: zasłużony, choć dość niespodziewany; za niedawne dokonania

    Chociaż nazwisko Francisa Halzena nie pojawiało się wśród kandydatów do Nobla z fizyki, to nagroda jest jak najbardziej zasłużona. Przyznano ją za dokonania stosunkowo niedawne, odnoszące się do podstaw fizyki - ocenił w rozmowie z PAP dr hab. Dariusz Kajewski, prof. Uniwersytetu Śląskiego.

Najpopularniejsze

  • Tzw. Modlitewnik królowej Bony, Sigismundo de Sigismundi (skryba), Attavanti, Attavante degli (1452-ca 1517) i warsztat (miniatury). Źródło: Zamek Królewski w Warszawie - Muzeum

    Prof. Soszyński: fragmenty średniowiecznych manuskryptów wciąż nieodkryte na bibliotecznych półkach

  • Szopy pracze zajmują budki lęgowe i zagrażają ptakom w PN Ujście Warty

  • W Słupsku przeprowadzono pierwszą w Polsce operację wspomagającą leczenie choroby Alzheimera

  • Ekspertka: zmiana czasu na zimowy chroni nasze ciało, ale źle wpływa na nastrój

  • Zlikwidowano pierwsze w Polsce gniazdo szerszenia azjatyckiego, ale wiosną będą kolejne

  • Fot. Adobe Stock

    Spożycie oliwy z oliwek przed węglowodanami może ograniczyć wzrost poziomu cukru we krwi

  • W naszych jelitach może mieszkać coś wielkiego

  • Nie tylko „zły” cholesterol ma znaczenie

  • Badanie PET w minutę

  • Naukowcy opisali prawdopodobnie pierwszego znanego historii korporacyjnego psychopatę

Fot. Adobe Stock

Ekspertka z KPK: Polska koordynuje coraz mniej projektów w programie Działania Maria Skłodowska-Curie

Liczba projektów naukowych koordynowanych przez polskie instytucje w unijnym programie Maria Skłodowska-Curie Actions (MSCA) może spaść w obecnej perspektywie finansowej nawet o 15 proc. w porównaniu z poprzednim programem ramowym – szacuje ekspertka Krajowego Punktu Kontaktowego ds. MSCA dr Aleksandra Górecka.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera