Malowidło konia z jaskini Santimamiñe. Źródło: Wikipedia: ETOR Entziklopedia, CC BY 3.0

Jaskiniowi twórcy malowali zwierzęta zgodnie z określonym kanonem

Twórcy sztuki naskalnych korzystali z wzorców kompozycyjnych, według których malowali. Najczęściej w centralnym miejscu umieszczali zwrócone w lewo bizony, skierowane w prawo konie i kozły – pokazała analiza 500 motywów graficznych z dziewięciu jaskini Kraju Basków.

  • Inny gatunek świerszcza jaskiniowego Dolichopoda (D. steriotisi), endemiczny dla greckiej wyspy Korfu, fot. Adobe Stock
    Świat

    Balrog, świerszcz z mrocznych tuneli

    Na greckiej wyspie Kastellorizo odkryto nowy gatunek świerszcza jaskiniowego. Został on nazwany na cześć Balroga, demona ognia z powieści J.R.R. Tolkiena „Władca Pierścieni” - czytamy na łamach „Journal of Orthoptera Research”.

  • Stalagmity kolumnowe w Jaskini Lechuguilla, Nowy Meksyk (USA) – źródło: Dave Bunnell/Under Earth Images (licencja CC BY-SA 2.5)
    Ziemia

    Z jaskini (platońskiej) do równania – fizycy wyprowadzili wzór na kształt stalagmitu

    Kształty stalagmitów - narastających w górę nacieków skalnych w jaskini - zależą od warunków, w jakich powstawały. A kształt ten można opisać jednym wzorem matematycznym – pokazał zespół prof. Piotra Szymczaka z UW. Wiedza ta posłuży geologom i klimatologom.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Jadowity skorupiak z podwodnych jaskiń Majów wytwarza potencjalne leki

    Toksyny wytwarzane przez skorupiaka Xibalbanus tulumensis, żyjącego w zalanych wodą jaskiniach Półwyspu Jukatan, mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób neurologicznych – informuje pismo „BMC Biology”.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Portugalia/ Przed 6 tys. lat ludzie zamieszkiwali jaskinie

    Portugalscy naukowcy badający życie ludzi zamieszkujących zachodnią część Półwyspu Iberyjskiego przed 6 tys. lat odkryli pozostałości po ludzkich społecznościach, zamieszkujących głębokie jaskinie.

  • 12.05.2024. Jaskinia Mroźna w Tatrach Zachodnich. PAP/Grzegorz Momot
    Ziemia

    Nawet w znanych jaskiniach odkrywane są nowe korytarze

    Jaskinie, nawet te znane od dawna, wciąż zaskakują. Z roku na rok odkrywane są kolejne korytarze i przejścia - mówi PAP Barbara Zasadowska, przewodniczka po Jaskini Raj.

  • Zdjęcie ilustracyjne - prekolumbijskie artefakty. Źródło: Adobe Stock
    Świat

    Meksyk/ Odkryto broń myśliwską sprzed ok. 1900 lat

    Grupa speleologów z Meksyku odnalazła w jednej z jaskiń narzędzia wykorzystywane do polowań. Broń myśliwska ma około 1900 lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Dane o zmianach klimatu zapisane w stalagmitach

    Analiza stalagmitów pozwala odtworzyć historyczne zmiany klimatyczne dokładniej niż badanie słojów drzew – wynika z najnowszych badań. Nacieki jaskiniowe „zapisują" m.in. informacje o deszczowych latach i łagodnych zimach z tysięcy lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Zmiana klimatu zagraża lodowym jaskiniom w Austrii

    Zmiana klimatu zagraża jaskiniom lodowym w Austrii, dotyczy to przede wszystkim mniejszych jaskiń – informują naukowcy w piśmie „Scientific Reports”.

  • Scena konfliktu między lampartem a górnoplejstoceńskim konkurentem, wilkiem jaskiniowym. Rysunek W. Gornig (fragm.)
    Życie

    Szczątki lamparta z Jaskini Radochowskiej mają ponad 40 tys. lat

    Szczątki kopalnego lamparta, znalezione w Jaskini Radochowskiej (Dolny Śląsk), mają 43-42 tys. lat - ustalili naukowcy z Polski i Włoch. Sugerują, że w czasach występowania tego drapieżnika klimat regionu był względnie ciepły i wilgotny.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy zbadali międzygwiezdną kometę 3I/ATLAS

  • Wielkość źrenicy może sygnalizować, jak skutecznie działa nasza pamięć

  • Sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim stały się ostoją rzadkich ptaków

  • Laureatka Ig Nobla: współczesne badania nad węchem są zupełnie jak z science-fiction

  • Raport: Polacy są przewlekle zmęczeni, co czwarty śpi maksymalnie 6 godz. na dobę

  • Fot. Adobe Stock

    Migotanie przedsionków można przewidzieć zaglądając w oczy

  • Nowotwory rozpraszają inaczej

  • Naukowcy coraz lepiej rozumieją mechanizm przerzutów raka

  • Martwicze zapalenie jelit zaburza rozwój mózgu

  • Wolniejsze starzenie i lepszy sen dzięki terapii poznawczo-behawioralnej

Toruń, 24.07.2026. Dyrektor MIChA PAN prof. dr hab. Bogusław Buszewski podczas inauguracji działalności MIChA PAN.  Fot. PAP/Agnieszka Bielecka

MIChA PAN jako centrum doskonałości zbuduje sieć naukowo-badawczą w Polsce

Badaniem zanieczyszczeń środowiska, diagnostyką nowotworów, kontrolą jakości surowców czy metrologią zajmie się nowy Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN (MIChA). Placówka z centralą w Toruniu oficjalnie rozpoczyna pracę 1 października – poinformował PAP dyrektor jednostki prof. Bogusław Buszewski.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera