Artystyczna wizja walenia z Lubelszczyzny polującego na ryby ławicowe. Autor rekonstrukcji: Marcin Ambrozik.

38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

W kopalni bursztynu niedaleko Lubartowa (Lubelszczyzna) odkryto fragment żuchwy walenia sprzed ok. 38 mln lat. To pierwsze potwierdzone znalezisko eoceńskiego walenia z terenu Polski i dowód, że już wtedy obok olbrzymich drapieżników istniały małe, szybkie gatunki, trybem życia przypominające dzisiejsze delfiny.

  • Symbiotyczne bakterie zasiedlające tkanki piewika. Na obrazie z mikroskopu fluorescencyjnego trzy typy symbiontów oznaczono różnymi kolorami. Mikroorganizmy te uzupełniają dietę owada w niezbędne aminokwasy brakujące w soku roślinnym. Zdjęcie: Anna Michalik; mBio (2021), CC BY
    Życie

    Polscy naukowcy opisali najmniejsze znane genomy bakteryjne

    Polscy naukowcy odkryli i opisali najmniejsze znane genomy bakteryjne, liczące zaledwie kilkadziesiąt genów, co stanowi niewiele ponad 1 proc. typowej liczby. Bakterie, o których mowa, pozostają na granicy życia komórkowego - poinformowali badacze na łamach „Nature Communications”.

  • Adobe Stock
    Zdrowie

    Prof. Bola z Centrum Badań Mózgu: nie wierzę w teorię "zjaranej małpy"

    Nie wierzę w teorię "zjaranej małpy" - powiedział PAP prof. Michał Bola z Centrum Badań Mózgu UJ. Nie widzę możliwości, aby spożywanie halucynogenów mogło się przełożyć na proces ewolucyjny - dodał.

  • Rekonstrukcja gada: Zhixin Han. Źródło: Instytut Paleobiologii PAN
    Życie

    Nowe spojrzenie na ewolucję wodnego trybu życia u wymarłych gadów

    Polsko-chiński zespół naukowy opisał nowego gada morskiego, który żył ok. 250 mln lat temu na terenie obecnych Chin. Odkrycie rzuca nowe światło na ewolucję wodnego trybu życia u wymarłych gadów i potwierdza bliskie pokrewieństwo żółwi m.in. z dinozaurami i ich krewnymi.

  • Adobe Stock
    Życie

    Ewolucja: gdy robi się coraz cieplej, ptaki zmniejszają się i wydłużają dzioby oraz nogi

    W cieplejszych klimatach ewolucja prowadzi u ptaków do wydłużenia nóg i dziobów, a w osobnym procesie - do zmniejszania rozmiarów ciała. Współzależności między tymi mechanizmami zbadali na 99,7 proc. gatunków ptaków naukowcy z Polski i Australii.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Pokrywy chrząszczy umożliwiły im tak wielki sukces ewolucyjny

    Pokrywy skrzydeł chrząszczy (łac. elytra) są jednym z najważniejszych osiągnięć przystosowawczych tej grupy owadów, które zapewniły jej tak ogromny sukces ewolucyjny. Zespół badawczy z udziałem Polaka na łamach „Biology Letters” opublikował obszerną analizę dotyczącą ewolucji, modyfikacji i rozmaitych funkcji tych struktur.

  • Artystyczna wizja wyglądu Bellairsia gracilis. Źródło: E. Panciroli/Muzeum Narodowe Szkocji.
    Życie

    Skamieniałość ze Szkocji. Nowe światło na ewolucyjne początki jaszczurek

    Skamieniałość ze Szkocji - opisana na łamach periodyku "Nature" przez zespół pod kierunkiem Polaka - dostarczyła nowych informacji o początkach ewolucji jaszczurek w erze dinozaurów.

  • Samiec pawia; fot. Adobe Stock
    Życie

    Obecność "kosztownych cech" może pozytywnie wpływać na populację

    Obecność w populacji "kosztownych cech", służących do konkurencji rozrodczej, może mieć pozytywny wpływ na populację, oczyszczając ją ze szkodliwych mutacji lub promując warianty przystosowawcze - wynika z badań naukowców z Poznania, Krakowa i belgijskiego Ghent.

  • koniczyna biała, fot. Adobe Stock
    Życie

    Urbanizacja wpływa na ewolucję życia podobnie na całym świecie

    Urbanizacja powoduje m.in. zmiany ewolucyjne u roślin. Międzynarodowy zespół badaczy wykazał to na przykładzie koniczyny białej, która w podobny sposób przystosowuje się do środowiska miejskiego w różnych miastach na świecie. Współautorką publikacji jest prof. Marta Szulkin z Centrum Nowych Technologii UW.

Najpopularniejsze

  • 10.09.2026. Niski stan wody w Wiśle w Warszawie. PAP/Leszek Szymański

    Badacze: w Warszawie stan wody w Wiśle spada, bo dno rzeki ulega erozji

  • Minister nauki: nie chcemy wprowadzać obostrzeń na uczelniach, ale musimy zadbać o bezpieczeństwo

  • Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

  • "Pająkopodobny" koniec ogona żmii rogatej - ze strukturami niepodobnymi do niczego

  • Pierwsze w Polsce operacje jaskry nową bezinwazyjną metodą - w warszawskim szpitalu 

  • Fot. Adobe Stock

    Uciskanie kości pomaga regenerować mózg

  • Małpie wszczepiono wyhodowaną w laboratorium tkankę przysadki

  • Holandia/ Archeolodzy odkryli ślady z czasów prehistorycznych pod kompleksem parlamentarnym w Hadze

  • Odkryto komórki, które wspierają regenerację serca

  • Mózg ma centrum sterowania, które pomaga organizmowi reagować na zimno

Warszawa, 09.10.2026. Na zdjęciu z 7 bm. menedżer misji kosmicznych NASA Artur B. Chmielewski i dziennikarka Agnieszka Kliks-Pudlik w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie. Artur B. Chmielewski był gościem Studia PAP. (ad) PAP/Leszek Szymański

A. Chmielewski z NASA: polecimy na Księżyc nie na dzień-dwa, ale żeby zostać na dłużej

Oczy inżynierów kosmicznych znów są skierowane w stronę Księżyca. Menedżer misji kosmicznych Artur Chmielewski z NASA podkreślił w Studiu PAP, że kolejnym krokiem nie jest podróż na dzień lub dwa, ale pozostanie tam na dłużej. A z tym związane są liczne wyzwania, np. przygotowanie robotów do budowy bazy.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera