Fot. Adobe Stock

Kryształy inspirowane biologią odzyskują wodę z powietrza

Wzorując się na budowie pustynnych organizmów, naukowcy opracowali kryształy, które wyjątkowo skutecznie odzyskują wilgoć z powietrza. Zastosowane na dużą skalę, zdaniem badaczy, mogłyby pomóc w poradzeniu sobie z wodnym kryzysem, który dotyka wiele miejsc na świecie.

  • Kryształ cukru pod mikroskopem; Adobe Stock
    Popularyzacja

    Rozpoczął się Tydzień Kryształów w ramach Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024

    Trwający od poniedziałku Tydzień Kryształów jest kolejnym spośród "50 tygodni w Mieście Nauki” organizowanych w Katowicach i okolicznych miastach. Tygodnie tematyczne, poświęcone istotnym społecznie zagadnieniom, są częścią obchodów Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024.

  • Obraz tomograficzny trójwymiarowych dendrytów manganowych (źródło: Wydział Geologii Uniwersytetu Wiedeńskiego)

    Kiedy kryształ wygląda jak organizm: jak wzrastają dendryty mineralne

    Czasami kryształy przypominają nieco wyglądem żywe organizmy. Międzynarodowy zespół badawczy z udziałem Polaków opisał proces wzrostu trójwymiarowych dendrytów manganowych w skałach wulkanicznych.

  • Fot. Adobe Stock

    Dziurawy kryształ traci wodę na mrozie

    Niezwykłe kryształy złożone z pierścieniowatych cząsteczek nie tylko szybko pochłaniają, ale i oddają wodę w temperaturze nawet minus 70 stopni Celsjusza - informuje „Nature”. W badaniach wzięli udział polscy naukowcy.

  • Ichiro Inoue w sterowni japońskiego lasera na swobodnych elektronach  SACLA, gdzie kontroluje parametry podwójnych impulsów promieniowania  rentgenowskiego. W ręce trzyma element optyczny służący do ogniskowania wiązki promieniowania rentgenowskiego w obszarze o rozmiarach mikrona (Żródło: SACLA / IFJ PAN)

    Zbawienne opóźnienie w reakcji atomów kryształu na lawinę fotonów z lasera

    Dzięki rentgenowskim impulsom lasera można byłoby badać strukturę materii z wielką dokładnością, tylko że… niszczą one próbkę. Używając jednak dostatecznie krótkich impulsów laserowych będzie można oglądać niezaburzoną strukturę materii - uważają naukowcy z polsko-japońskiego zespołu. Pokazali oni, że atomy pewnego kryształu reagują na lawinę fotonów z lasera z pewnym opóźnieniem.

  • Model kryształu węglika krzemu z dyslokacjami krawędziowymi  wprowadzonymi w miejscach zaznaczonych na czerwono. Na dole wygląd  pojedynczej płaszczyzny krystalograficznej. Na żółto wyróżniono miejsca,  przez które ładunki elektryczne mogą „wyciekać” do sąsiednich warstw.  (Źródło: IFJ PAN)

    Teoria ujawnia naturę niedoskonałości kryształów (węglika krzemu)

    Defekty w kryształach wpływają na strukturę całego materiału. Fizycy na przykładzie kryształu węglika krzemu pokazali, że nawet tak wymagające obliczeniowo defekty można z powodzeniem badać z dokładnością atomową za pomocą umiejętnie skonstruowanego modelu.

  • Życie

    Dyskretny urok kryształów czasu zbadał także Polak

    W marcu świat obiegła wiadomość, że amerykańskim naukowcom udało się wytworzyć kryształy czasu. Również i Polacy mają swój udział w badaniach tego nowego stanu materii. Swój przepis na takie tzw. dyskretne kryształy czasowe zaproponował wcześniej prof. Krzysztof Sacha z UJ.

  • Technologia

    Kryształy z IF PAN dla kwantowej elektroniki przyszłości

    Nowe materiały - topologiczne izolatory krystaliczne - wytworzono i zbadano w Instytucie Fizyki PAN w Warszawie. Dzięki nim uzyskiwane są niezwykłe zjawiska, które mogą kiedyś znaleźć zastosowanie w urządzeniach elektronicznych czy w spintronice.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Popularny znacznik biologiczny może wprowadzać w błąd

  • Prof. Tambor o wecie prezydenta ws. j. śląskiego: powtarzanie nieaktualnych argumentów - absurdalne

  • Naukowcy: 30 minut biegu nie „spali” pączka

  • Wiceministra nauki: chcemy przeciwdziałać niedocenianiu polskich czasopism

  • Ewolucja miłości: dlaczego monogamia jest w nas zakorzeniona i jak utrzymać związek

  • Fot. Adobe Stock

    Namiętna miłość nieczęsto się zdarza

  • Małpy też mają wyobraźnię

  • Wieloletnie picie alkoholu znacząco zwiększa ryzyko raka odbytnicy

  • Naukowcy: statyny nie są takie straszne

  • U kobiet maltretowanych w dzieciństwie niektóre geny sprzyjają depresji

17.02.2026. Na zdjęciu z 11 bm. dr Bartłomiej Luks z Zakładu Badań Polarnych i Morskich Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk przed siedzibą Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie. Barłomiej Luks był gościem Studia PAP. (ad) PAP/Radek Pietruszka

Dr Luks: tempo topnienia lodowców powinno niepokoić nie tylko naukowców

Lodowce, będące naturalnymi magazynami wody słodkiej, wpływają na ekosystem i klimat na całym globie. Stąd też tempo ich topnienia powinno niepokoić wszystkich, nie tylko naukowców – powiedział gość wtorkowego Studia PAP dr Bartłomiej Luks z Instytutu Geofizyki PAN.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera