Trójstronnej współpracy poświęcone było piątkowe spotkanie, zorganizowane w Polskiej Akademii Nauk, podczas którego eksperci z Polski, Niemiec i Ukrainy rozmawiali o reformie i odbudowie ukraińskiej nauki. W jego ramach wiceminister Andrzej Szeptycki rozmawiał z sekretarzem stanu w Ministerstwie Badań, Technologii i Kosmosu RFN dr. Marcusem Pleyerem i wiceministrem w Ministerstwie Nauki i Edukacji Ukrainy dr. Denysem Kurbatowem.

- Po wybuchu wojny w lutym 2022 r. udzielaliśmy pomocy doraźnej ukraińskim naukowcom i studentom. W drugim etapie w istotnym stopniu z budżetu państwa finansowane były projekty międzyinstytucjonalne angażujące Polskę i Ukrainę. Teraz przyszedł czas na kolejny etap, jakim jest próba podjęcia szerszej współpracy naukowej na rzecz nauki ukraińskiej, w szczególności z Niemcami - powiedział PAP wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Andrzej Szeptycki.

Wyraził nadzieję, że współpraca naukowa i partnerstwo w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego między trzema krajami nasilą się w najbliższym czasie.

- Pomysłów i zdiagnozowanych potrzeb mamy dosyć dużo. Ich lista już zresztą została sformułowana podczas konferencji Ukraine Recovery Conference, która w lipcu odbyła się w Rzymie. Obecnie jest to raczej kwestia ich dopracowania - stwierdził wiceminister Szeptycki.

Jak powiedział, do głównych zadań należy reforma ukraińskiej nauki. Jednym z głównych celów jest też silniejsze włączenie Ukrainy w mechanizmy europejskie i programy takie jak Erasmus+ czy Horyzont Europa. Kolejnym jest zwiększenie mobilności studentów i wykładowców ukraińskich. Wreszcie wykorzystanie ukraińskiej nauki do odbudowy Ukrainy. - To są cztery główne priorytety, które wydaje mi się, że z perspektywy Ukrainy są najistotniejsze - wskazał Andrzej Szeptycki.

- Polska i Niemcy mają duże doświadczenie w obszarze współpracy dwustronnej. Udało nam się wypracować szereg mechanizmów bilateralnych, które dobrze działają. Myślę tutaj o Centrach Doskonałości Naukowej Dioscuri, o Polsko-Niemieckiej Fundacji na rzecz Nauki; i chociażby tego typu rozwiązania można byłoby zaproponować też stronie ukraińskiej. Są też ośrodki niemieckie czy polsko-niemieckie, które już w tej chwili zajmują się Ukrainą. Na przykład na Uniwersytecie Europejskim Viadrina działa Centrum Studiów Polskich i Ukraińskich. Są rozmaite możliwości, które można wykorzystać - podkreślił rozmówca PAP.

Zaznaczył, że zarówno Polska, jak i Niemcy kładą nacisk na projekty międzyinstytucjonalne, angażujące również tych naukowców, którzy zostali w Ukrainie i placówki, w których oni pracują. - Ukraina bardzo docenia, że zamiast „brain drain” (drenaż mózgów - PAP) stawiamy na „brain circulation” (w tym kontekście: wymiana myśli - PAP), czyli na rozwój współpracy. Nieco przerysowując: jeżeli wszyscy naukowcy wyjechaliby z Ukrainy, to tam nie byłoby ani kim, ani czego robić. My tego nie chcemy - podkreślił wiceminister nauki.

Przypomniał, że również ukraińska nauka ma dużo do zaoferowania, zwłaszcza w sferze nauk technicznych, a po kilku latach wojny - nauk związanych z obronnością.

- To są rzeczy, którymi Ukraińcy mogą się dzielić i na których polscy czy niemieccy naukowcy też mogą skorzystać. Nawet jeżeli mamy odmienne atuty i odmienne problemy, to jest to współpraca obustronnie korzystna - zaznaczył.

Podczas spotkania w PAN eksperci przypominali, że włączanie ukraińskiej nauki w międzynarodowe struktury już trwa. W lipcu w Rzymie przedstawiciele Ukrainy, Włoch, Niemiec, Polski, Komisji Europejskiej i UNESCO podpisali deklarację na rzecz nauki, badań i innowacji w Ukrainie. Inicjatywa ta łączy podmioty publiczne i prywatne, które mają pomóc w odbudowaniu oraz wzmocnieniu ukraińskiej nauki i innowacji.

Ewelina Krajczyńska-Wujec (PAP)

ekr/ bar/