AstroNET – Polski Portal Astronomiczny znalazł się w gronie finalistów konkursu Popularyzator Nauki w kategorii Media.

To jeden z najstarszych i największych w Polsce portali internetowych poświęcony astronomii i astronautyce, który od 2000 roku, czyli już 25 lat konsekwentnie popularyzuje naukę wśród szerokiego grona odbiorców.

Powstał z inicjatywy grupy uczestników obozów i członków Klubu Astronomicznego Almukantarat, przede wszystkim Marcina Marszałka, założyciela i pierwszego redaktora naczelnego. Redakcję od początku tworzą wolontariusze – uczniowie, studenci i doktoranci, którzy w praktyce uczą się rzetelnego dziennikarstwa naukowego.

Miesięcznie portal odwiedza kilkadziesiąt tysięcy czytelników, to zarówno uczniowie i studenci, jak i nauczyciele szukający materiałów edukacyjnych, a także szerokie grono pasjonatów nauki w różnym wieku.

Alex Rymarski, redaktor naczelny AstroNETu podkreśla, że z biegiem lat widać coraz większe zainteresowanie “tematami kosmicznymi”. - Niestety astronomia od wielu lat nie jest już obecna w programie szkolnym, a sama dziedzina znajduje się obecnie w okresie oczekiwania na kolejny wielki przełom. Tematy kosmiczne to jednak nie tylko czysta astronomia, ale także prężnie rozwijająca się astronautyka oraz amatorskie obserwacje nieba, które przeżywają prawdziwy renesans zainteresowania - zaznacza.

Działalność AstroNET-u koncentruje się na kilku filarach. Najważniejszym z nich jest codzienne informowanie o odkryciach astronomicznych, misjach kosmicznych, nowych teoriach i przełomach technologicznych. Na portalu rocznie publikowane są setki artykułów zarówno o wydarzeniach globalnych, takich jak starty rakiet NASA czy SpaceX. W związku z lotem w kosmos Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego szczególną popularnością zaczęły się cieszyć także teksty poświęcone badaniom polskim i prowadzonych przez Polaków, co skłoniło redakcję do utworzenia kategorii artykułów o takiej tematyce oraz serii wywiadów z polskimi naukowcami.

Drugim filarem jest popularyzacja poprzez kalendarz astronomiczny, w którym każdego dnia prezentowane są rocznice ważnych wydarzeń z historii nauki, nadchodzące loty kosmiczne oraz zjawiska widoczne na niebie. Kalendarz łączy wymiar edukacyjny z praktycznym, pozwalając miłośnikom astronomii lepiej zaplanować własne obserwacje i przy okazji poznawać dorobek uczonych od Galileusza po współczesnych astrofizyków.

AstroNET pełni również funkcję archiwum i bazy wiedzy. Na jego łamach znaleźć można ponad dziesięć tysięcy tekstów – od krótkich newsów, przez obszerne analizy, po recenzje książek i filmów popularyzujących naukę. Szczególną popularnością cieszą się relacje z obserwacji zjawisk niebieskich: zaćmień, koniunkcji planet czy deszczy meteorów. Niesłabnące zainteresowanie budzi też długoletnia seria “Teraz na niebie”, która co miesiąc zbiorczo przedstawia informacje o zjawiskach widocznych na nocnym niebie.

Redakcja regularnie przygotowuje też poradniki, przede wszystkim holistyczny kurs przygotowujący do Olimpiady Astronomicznej, wraz z rozwiązaniami zadań, komentarzami i materiałami uzupełniającymi. Od kilku lat stanowi on fundament działalności edukacyjnej AstroNET-u.

Ważnym aspektem działalności portalu jest kształcenie młodych popularyzatorów. AstroNET to swoista kuźnia talentów: przez redakcję przewinęły się setki osób, które zdobyte tu doświadczenie wykorzystują później w pracy naukowej, mediach czy sektorze kosmicznym. Wolontariusze uczą się pracy zespołowej, krytycznej analizy źródeł i przystępnego przedstawiania złożonych zagadnień. Jednak pozyskanie ich wcale nie jest łatwe.

- Wolontariat w młodym wieku to bardzo duża odpowiedzialność i dodatkowe godziny, które zabierają czas od studiów i szkoły. Jednak przez ostatnie 25 lat rok w rok byliśmy w stanie zdobyć nowych redaktorów, dzięki temu, że rekrutację prowadziliśmy na obozach Klubu Astronomicznego Almukantarat, gdzie co roku można znaleźć, być może, najbardziej zmotywowanych do działania młodych ludzi w Polsce. Opierała się ona na indywidualnych spotkaniach w swobodnej atmosferze obozu, za sprawą czego byliśmy w stanie pokazać drugą stronę medalu, ponieważ wolontariat potrafi także być wielką przyjemnością - opisuje Alex Rymarski.

Przez lata działalności portal przybierał wiele form. Na początku funkcjonował jako katalog linków, kilka lat temu redaktorzy AstroNET prowadzili podcast „O jeden Wszechświat za dużo”. Natomiast w tym roku ich praca ukazała się w druku, w wyjątkowym, pierwszym papierowym wydaniu portalu, które powstało z okazji jubileuszu 25-lecia jego istnienia. Nakład wyniósł 500 egzemplarzy, które trafiły do czytelników, partnerów, instytucji edukacyjnych i bibliotek. Wydanie to zawierało artykuły napisane przez dawnych redaktorów, którzy powrócili do redakcji, by uczcić jubileusz.

Obecnie głównymi obszarami rozwoju portalu są: dostępna na portalu galeria astrofotografii, która w przyszłości zostanie przekształcona w interaktywne forum wymiany doświadczeń między pasjonatami, oraz nawiązywanie współpracy międzynarodowej. Redakcja prowadzi rozmowy z podobnymi portalami w Europie i poza nią, co pozwoli stworzyć sieć wymiany artykułów i promować polskie działania w dziedzinie kosmosu na arenie międzynarodowej.

Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska-Wujec

ekr/ agt/