Naukowcy z University of Leeds donoszą, że w wiejskich terenach leśnych zanieczyszczający powietrze mikroplastik można wykryć w większych ilościach niż w lokalizacjach miejskich. W powietrzu w lesie znajdowali dziennie 500 plastikowych mikrocząstek – dwukrotnie więcej niż w powietrzu miejskim.

Badacze podejrzewają, że to drzewa i inna roślinność wychwytują unoszące się w powietrzu cząstki z atmosfery. Wyniki te podważają założenie, jakoby zanieczyszczenie mikroplastikiem było problemem dotyczącym głównie miast. Pokazują również wpływ, jaki ukształtowanie terenu i warunki pogodowe mają na rozprzestrzenianie się tych drobin.

„Nasze badania ujawniają, że środowiska wiejskie niekoniecznie są wolne od unoszącego się w powietrzu mikroplastiku. Podkreślają, jak naturalne elementy, takie jak drzewa, wpływają na schematy zanieczyszczeń” – mówi dr Gbotemi Adediran, autor badania opisanego w magazynie „Environmental Pollution” (https://doi.org/10.1016/j.envpol.2025.127388).

„Pokazuje to, że osadzanie się mikroplastiku jest kształtowane nie tylko przez działalność człowieka, ale także przez czynniki środowiskowe, co ma istotne implikacje dla monitorowania, zarządzania i ograniczania zanieczyszczenia. Powszechna obecność mniejszych cząstek budzi obawy dotyczące potencjalnego ryzyka zdrowotnego wynikającego z ich wdychania, niezależnie od tego, czy ludzie mieszkają w mieście, czy na wsi” – dodaje.

Wcześniejsze badania wykazały, że mikroplastik może pozostawać zawieszony w powietrzu przez całe tygodnie, przy czym najmniejsze cząsteczki pokonują nawet tysiące kilometrów.

Teraz naukowcy postanowili zbadać wpływ pogody na różne rodzaje cząstek oraz to, jak wiąże się to z typami plastiku wykrytymi w różnych krajobrazach. Wybrali trzy lokalizacje w hrabstwie Oxfordshire - wiejski las Wytham Woods, podmiejskie Summertown oraz centrum miasta Oksford.

Podczas gdy w lesie cząstek było najwięcej, te zawieszone w powietrzu miejskim były najbardziej różnorodne. Jednocześnie niemal wszystkie te obecne w lesie były najmniejszych rozmiarów.

Większość cząsteczek w powietrzu z lasu była przy tym zbudowana z polietylenu używanego m.in. do produkcji opakowań czy ubrań.

Tymczasem w samym Oksfordzie większość cząsteczek była złożona z kopolimeru etylenu i alkoholu winylowego - tworzywa szeroko stosowanego w opakowaniach żywności, elementach samochodowych systemów paliwowych oraz foliach przemysłowych.

Okazało się przy tym, że warunki pogodowe miały silny wpływ na przemieszczanie się plastikowych cząsteczek.

W okresach wysokiego ciśnienia atmosferycznego, które przynosi spokojną i słoneczną pogodę, osadzało się mniej drobin, natomiast podczas wietrznej aury, zwłaszcza przy wiatrach z północnego wschodu, cząsteczki osiadały w większej liczbie.

Opady deszczu zmniejszały ogólną liczbę cząsteczek, jednak te, które udało się zebrać, były większe.

„Nasze odkrycia rzucają światło na wpływ zjawisk pogodowych na rozprzestrzenianie się i osadzanie mikroplastiku oraz na rolę, jaką odgrywają drzewa i inna roślinność w przechwytywaniu cząsteczek unoszących się w atmosferze” – zwraca uwagę dr Adediran.

Marek Matacz (PAP)

mat/ bar/