W ramach badania „Impact of Isoquinoline Alkaloids on the Intestinal Barrier in a Colonic Model of Campylobacter jejuni Infection" zespół z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (UMW), Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Wrocławskiego przeanalizował, w jaki sposób infekcja Campylobacter jejuni wpływa na strukturę jelita grubego oraz czy berberyna jako związek czyniący dobro w jelitach, może ten proces modyfikować.

W przesłanym w czwartek przez UMW komunikacie napisano, że wbrew potocznemu myśleniu zakażenie jelitowe nie polega wyłącznie na obecności bakterii w świetle przewodu pokarmowego. Campylobacter jejuni produkuje szereg czynników, które oddziałują bezpośrednio na komórki nabłonka jelitowego, prowadząc do destabilizacji połączeń między nimi. To właśnie te połączenia odpowiadają za szczelność bariery jelitowej i kontrolę tego, co może przedostać się dalej do organizmu.

„Zakażenia jelitowe, w tym inwazyjne, te najbardziej niebezpieczne, są związane nie tylko z obecnością chorobotwórczych bakterii, ale również z uszkodzeniem delikatnej wyściółki jelit, kluczowej w prawidłowym funkcjonowaniu jelit” - powiedziała cytowana w komunikacie autorka badania dr n. med. inż. Anna Duda-Madej z Katedry i Zakładu Mikrobiologii UMW.

Jak wyjaśniła, gdy ta wyściółka zostaje uszkodzona, jelito traci funkcję bariery ochronnej, a zwiększona przepuszczalność sprzyja przenikaniu antygenów bakteryjnych i mediatorów stanu zapalnego, co może podtrzymywać reakcję zapalną nawet po eliminacji patogenu.

W modelu zastosowanym przez badaczy berberyna wyróżniała się tym, że jej działanie nie ograniczało się do jednego poziomu. Z jednej strony ograniczała namnażanie Campylobacter jejuni oraz znacząco redukowała zdolność bakterii do tworzenia biofilmu – struktury sprzyjającej przetrwaniu i długotrwałemu kontaktowi z nabłonkiem. Z drugiej strony wykazywała wyraźny efekt ochronny wobec komórek jelitowych, stabilizując ich połączenia i ograniczając wzrost przepuszczalności bariery.

„W przeprowadzonych przez nas badaniach wykazaliśmy, że berberyna pokonuje obie te sytuacje problemowe jednocześnie. To dwutorowe działanie jest szczególnie istotne, bowiem nawet po ustaniu infekcji sama bariera może pozostać osłabiona, co sprzyja przedłużającym się objawom” - podkreśliła dr Duda-Madej.

Ta obserwacja ma istotne implikacje kliniczne. Skuteczna odpowiedź organizmu na infekcję nie kończy się bowiem na eliminacji drobnoustroju, lecz obejmuje również odbudowę integralności jelita. Skąd biorą się przewlekłe dolegliwości. Badanie dobrze tłumaczy, dlaczego część pacjentów długo po kampylobakteriozie nie wraca do pełnego komfortu trawiennego. Nawet przy braku aktywnej infekcji jelito może pozostawać w stanie funkcjonalnego uszkodzenia.

„Jednym z powodów utrzymujących się dolegliwości może być tzw. rozszczelnienie bariery jelitowej, czyli stan sprzyjający przepuszczalności antygenów bakteryjnych oraz mediatorów stanu zapalnego” - wyjaśniła badaczka.

W tym kontekście berberyna, poprzez stabilizację połączeń międzykomórkowych, może sprzyjać stopniowej odbudowie szczelnej warstwy nabłonka. Mechanizm ten nie oznacza „leczenia” infekcji w sensie farmakologicznym, ale wskazuje na potencjał wspierania procesu regeneracji jelit i ograniczania przewlekłych następstw choroby.

„Badanie nie przesądza o zastosowaniu klinicznym berberyny, ale jasno pokazuje, że bariera jelitowa powinna być traktowana jako jeden z kluczowych elementów zdrowienia po zakażeniach jelitowych, a nie jedynie bierna ofiara infekcji” – napisano w komunikacie.(PAP)

Nauka w Polsce

ros/ zan/