Dzięki tej metodzie z jednej próbki można uzyskać więcej informacji niż dotychczas, co ma usprawnić pracę laboratoriów i organów ścigania.

Obecnie w kryminalistyce dominują dwie podstawowe metody identyfikacji: analiza daktyloskopijna i badanie materiału genetycznego. Zdaniem prof. Lewkowicz stosowane procedury często pozwalają na ocenę tylko jednego rodzaju śladu lub są częściowo destrukcyjne.

- Stosowanie proszków daktyloskopijnych nanoszonych specjalnymi pędzlami może prowadzić do transferu materiału genetycznego z jednego śladu na drugi. Zastosowanie roztworu do wizualizacji odcisków pozwala w dużym stopniu ograniczyć to ryzyko – wyjaśniła.

Nowa metoda, nad która pracował zespół pod kierownictwem prof. Lewkowicz, łączy analizę daktyloskopijną z analizą DNA oraz innych biomolekuł obecnych w substancji potowo-tłuszczowej. Dzięki temu jeden protokół postępowania pozwala pozyskać większą liczbę informacji z jednego śladu.

- Połączenie tych dwóch podejść w jeden spójny protokół może znacząco zwiększyć wartość dowodową uzyskanego materiału. Może także usprawnić pracę organów prowadzących postępowanie oraz osób bezpośrednio pracujących ze śladami – powiedziała.

Projekt zrealizowano we współpracy międzynarodowej z dr Emiliano Laudadio z Universita Politecnica delle Marche, a także w ścisłym partnerstwie z dr Marceliną Malinowską z Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego oraz dr Joanną Koczur z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Badaczka podkreśliła znaczenie podejścia interdyscyplinarnego. Biologia koncentruje się na materiale genetycznym, fizyka na charakterystyce spektroskopowej barwników stosowanych w analizie, a chemia na środowisku reakcji i oddziaływaniach zachodzących w roztworze.

- Dopiero połączenie tych perspektyw pozwala stworzyć pełny, spójny metodologicznie i interpretacyjnie protokół postępowania z materiałem badawczym – oceniła.

Nowa metoda daje także dodatkowe możliwości analizy materiału biologicznego. Oprócz identyfikacji osoby pozostawiającej ślad, w przypadku materiału pochodzącego od osoby zmarłej może pozwolić na pozyskanie informacji, m.in. o czasie zgonu. Roztwór opracowany przez zespół nie niszczy materiału genetycznego ani innych biomolekuł, co zwiększa efektywność i wiarygodność analiz.

- Dążymy do takiego połączenia wszystkich elementów procedury, aby – mimo trudnych warunków na miejscu zdarzenia – możliwe było uzyskanie wiarygodnych i powtarzalnych wyników – podkreśliła.

Choć prace mają charakter badań podstawowych, naukowcy już teraz myślą o ich praktycznym zastosowaniu. Wskazują, że metoda może zostać wykorzystana rutynowo w pracy laboratoriów kryminalistycznych, zarówno w Polsce, jak i w szerszym kontekście międzynarodowym.

- Jesteśmy otwarci na współpracę oraz na potencjalną komercjalizację wyników badań. Wierzymy, że w przyszłości mogą one przełożyć się na praktykę kryminalistyczną – zaznaczyła.

Uczelnia podała, że zrealizowane prace mają istotne znaczenie zarówno dla rozwoju nauk sądowych, jak i badań na styku chemii, biologii oraz fizyki. Badania zespołu zostały zgłoszone w Urzędzie Patentowym RP.

Piotr Mirowicz (PAP)

pm/ agt/