Specjaliści zwracają uwagę, że nowotwory układu krwiotwórczego często rozwijają się skrycie, a pierwsze objawy bywają bagatelizowane przez pacjentów. Z okazji przypadającego 28 maja Światowego Dnia Walki z Nowotworami Krwi hematolodzy apelują o większą czujność oraz regularne wykonywanie podstawowych badań diagnostycznych.

Kierownik Kliniki Hematologii i Transplantacji Szpiku w Świętokrzyskim Centrum Onkologii prof. Marcin Pasiarski podkreślił w rozmowie z PAP, że w przypadku części chorób onkohematologicznych szczególne znaczenie mogą mieć przewlekłe stany zapalne i długo utrzymujące się infekcje. Jak wyjaśnił, przewlekła aktywacja układu odpornościowego może w perspektywie wieloletniej zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów układu chłonnego i krwiotwórczego.

Lekarz zaznaczył, że profilaktyka nowotworów hematologicznych różni się od profilaktyki części innych nowotworów, ponieważ przyczyny rozwoju wielu chorób nadal nie są dokładnie poznane. Znaczenie mają jednak zdrowy styl życia, aktywność fizyczna, ograniczenie używek, odpowiednia dieta oraz leczenie przewlekłych infekcji i stanów zapalnych.

Według danych Polskiego Rejestru Onko-Hematologicznego w 2023 roku (to najnowsze dostępne dane) w Polsce odnotowano 16 302 nowe zachorowania na nowotwory onkohematologiczne oraz 6 968 zgonów z ich powodu. W grupie nowotworów złośliwych układu chłonnego i krwiotwórczego zarejestrowano 11 434 nowe przypadki. Najliczniejszą grupę stanowiły chłoniaki i białaczki.

Dane rejestru pokazują, że zachorowalność rośnie wraz z wiekiem, a większość przypadków dotyczy osób po 65. roku życia. Nie odnotowano dużych różnic między kobietami i mężczyznami, choć nieco częściej chorowali mężczyźni. W 2023 roku nowotwory układu chłonnego i krwiotwórczego były przyczyną 5 898 zgonów, z czego największą grupę stanowiły białaczki. W porównaniu z rokiem poprzednim liczba zgonów wzrosła o około 5 proc.

Prof. Pasiarski zwrócił uwagę, że również w woj. świętokrzyskim obserwowany jest wzrost zachorowań. Jak powiedział, w ciągu ostatnich 10 lat liczba diagnozowanych przypadków zwiększyła się o około 15 proc. Jednocześnie – jak zaznaczył – mediana wieku zachorowań stopniowo się obniża, co oznacza, że choroby coraz częściej dotyczą osób młodszych niż jeszcze kilkanaście lat temu.

Specjalista zaznaczył, że podstawą wczesnego wykrywania pozostają proste badania diagnostyczne. Regularna morfologia krwi, badanie USG oraz obserwacja własnego organizmu mogą pozwolić na szybkie rozpoznanie choroby i wdrożenie leczenia na odpowiednim etapie.

Hematolog podkreślił, że niepokój powinny budzić m.in. gwałtowne osłabienie, zawroty głowy, problemy z koncentracją, łatwe siniaczenie się, nawracające infekcje czy utrzymujące się stany podgorączkowe. W przypadku części chłoniaków jedynym objawem może być powiększenie węzłów chłonnych, również tych znajdujących się wewnątrz klatki piersiowej.

Jak podkreślił prof. Pasiarski, współczesna hematologia dysponuje coraz skuteczniejszymi metodami terapii – od leków celowanych molekularnie po immunoterapię i nowoczesne terapie komórkowe CAR-T.

- Choć nowoczesne terapie są kosztochłonne, zysk społeczny i zdrowotny z ich stosowania jest niewspółmiernie większy niż jakiekolwiek nakłady finansowe – zaznaczył profesor.

Dodał, że obecnie w większości przypadków – nawet przy braku możliwości całkowitego wyleczenia – nowotwór można skutecznie kontrolować. Odpowiednia terapia pozwala przekształcić go w chorobę przewlekłą, którą leczy się z powodzeniem na równi z cukrzycą czy nadciśnieniem. (PAP)

wdz/ bar/