Eksperyment przeprowadzony po raz pierwszy na innej planecie pokazuje, że powierzchnia Marsa potrafi zachować rodzaje cząsteczek, które mogłyby wskazywać na dawne życie. Badacze przyznają, że na razie nie potrafią stwierdzić, czy są to substancje faktycznie związane z życiem, czy powstały w wyniku procesów geologicznych lub zostały dostarczone przez meteoryty.

Jednoznaczne potwierdzenie śladów dawnego życia wymaga – zdaniem naukowców – sprowadzenia próbek marsjańskich skał na Ziemię.

Badaniem kieruje prof. Amy Williams, geolog zaangażowana w misje łazików Curiosity i Perseverance. Ekspertka przypomina, że Curiosity wylądował na Marsie w 2012 roku, żeby sprawdzić, czy miliardy lat temu panowały tam warunki sprzyjające mikroorganizmom, a Perseverance, który dotarł na Marsa w 2021 roku, poszukuje śladów dawnego życia.

– Wydaje nam się, że patrzymy na materię organiczną, która zachowała się na Marsie przez 3,5 miliarda lat – mówi prof. Williams. - To naprawdę cenna wiedza, wskazująca, że dawna materia organiczna przetrwała, bo pozwala nam to ocenić, czy dane środowisko mogło nadawać się do życia. A jeśli chcemy szukać śladów życia w postaci zachowanego węgla organicznego, odkrycie to pokazuje, że jest to możliwe.

W eksperymencie wykryto ponad dwadzieścia substancji. Wśród nich znaleziono zawierającą azot cząsteczkę o strukturze przypominającej prekursory DNA – to coś, czego wcześniej na Marsie nigdy nie znaleziono.

Łazik zidentyfikował też benzotiofen, czyli duży, dwupierścieniowy związek siarki, który często trafia na planety wraz z meteorytami.

– To samo, co spadało na Marsa wraz z meteorytami, lądowało też na Ziemi i to prawdopodobnie te substancje dały początek życiu, jakie znamy na naszej planecie – zwraca uwagę prof. Williams.

Łazik przeprowadził wspomniany eksperyment w 2020 roku, w regionie krateru o nazwie Glen Torridon. To obszar bogaty w minerały ilaste, które wskazują na to, że kiedyś znajdowała się tam woda. Takie iły potrafią zatrzymywać i chronić cząsteczki organiczne znacznie lepiej niż inne minerały, dzięki czemu są idealnym miejscem do szukania tego typu związków.

– Teraz wiemy już, że w płytkich warstwach pod powierzchnią Marsa zachowały się duże i złożone cząsteczki organiczne, a to daje nadzieję, że przetrwały tam również związki, które mogłyby być jednoznacznym dowodem na istnienie życia – podsumowuje prof. Williams.

Tymczasem – przypominają eksperci – kolejne misje, w tym misja marsjańska Rosalind Franklin oraz Dragonfly (Tytan) mają także zabrać ze sobą podobny system do szukania związków organicznych.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/