Jak przypominają specjaliści z Emory University (USA), np. w Stanach Zjednoczonych rak płuca jest najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów, a długotrwałe narażenie na zanieczyszczenie powietrza stanowi dobrze udokumentowany środowiskowy czynnik ryzyka.

Jednak - dodają naukowcy - znacznie mniej wiadomo o tym, jakie zmiany zachodzą w organizmie po kontakcie z zanieczyszczonym powietrzem i w jaki sposób prowadzą one do choroby.

W badaniu przedstawionym w magazynie „Nature Communications” wykryli oni zwiastujące rozwój nowotworu molekularne zmiany pojawiające się we krwi osób przez długi czas narażonych na zanieczyszczenie powietrza. Można je było wykryć na kilka lat przed rozpoznaniem u uczestników raka płuca.

W swojej analizie ujęli próbki krwi ponad 1350 osób bez choroby nowotworowej, uczestniczących w projekcie ACS Cancer Prevention Study.

Wykryte zaburzenia dotyczyły m.in. procesów zapalnych, stresu oksydacyjnego, usuwania toksyn oraz metabolizmu energetycznego, czyli mechanizmów związanych ze zwiększonym ryzykiem raka płuca.

- Zanieczyszczenie powietrza na zewnątrz jest klasyfikowane jako czynnik rakotwórczy dla ludzi, a w badaniach epidemiologicznych związek z rakiem płuca jest często najsilniejszy wśród osób, które nigdy nie paliły. To wskazuje, że w organizmie zachodzą tutaj istotne procesy biologiczne, ale nadal nie rozumiemy ich mechanizmów. Badania takie jak to, analizujące mierzalne zmiany w organizmie pojawiające się na wiele lat przed diagnozą, pomagają nam stopniowo wypełniać tę lukę w wiedzy - zaznacza dr Ying Wang z Emory University, współautorka badania.

Według ekspertów zidentyfikowane przez nich zmiany biologiczne mogą w przyszłości pomóc w opracowaniu testów krwi pozwalających wykrywać osoby o podwyższonym ryzyku raka płuca.

Wyniki pokazują też znaczenie profilaktyki polegającej na ograniczeniu ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza

- Szczególnie ekscytujące w tym badaniu jest to, że udało nam się zidentyfikować mierzalne zmiany w metabolomie (czyli zestawie wszystkich metabolitów - przyp. PAP) krwi związane z narażeniem na zanieczyszczenie powietrza na wiele lat przed rozpoznaniem raka płuca. Nowe wyniki dają nam wyraźniejszy obraz procesów biologicznych łączących zanieczyszczenie powietrza z rakiem płuca. Po dalszym potwierdzeniu, być może pewnego dnia pomogą wskazywać osoby o podwyższonym ryzyku oraz ocenić, czy narażenie na zanieczyszczenie powietrza powinno być uwzględniane w przyszłych strategiach profilaktyki i badań przesiewowych - mówi prof. Donghai Liang z Emory Unviersity, jeden z głównych autorów publikacji.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/