Jak wynika z badań z udziałem ponad 300 kobiet starzenie się ludzi na poziomie molekularnym ma wyraźnie indywidualny przebieg. Działają na nie różne czynniki, w tym środowisko.
Badanie przeprowadzili i opisali na łamach magazynu „Science” naukowcy z King’s College London.
W projekcie o nazwie MultiMuTHER wykorzystali dane z badania TwinsUK, w którym przez osiem lat obserwowano 335 kobiet-bliźniaczek, wielokrotnie mierząc ekspresję genów we krwi oraz stężenia prawie 1200 metabolitów w surowicy.
Interesowało ich kilka rzeczy.
Po pierwsze sprawdzili, które geny i metabolity zmieniały się z upływem czasu oraz jak zmiany te różniły się między poszczególnymi typami komórek.
Zbadali również, w jaki sposób na aktywność molekularną wpływały genetyka, cykle sezonowe, pora dnia i zanieczyszczenie środowiska.
Dowiedzieli się również, w jaki sposób ekspresja genów i metabolizm są ze sobą powiązane zarówno w wybranym momencie, jak i w trakcie procesu starzenia.
Wyniki wskazały, że starzeniu towarzyszą rozległe zmiany w molekularnym obrazie organizmu.
W ciągu średnio sześciu lat zmiany zaobserwowano w przypadku ponad 5 tys. genów i 181 metabolitów - wiele z nich było związanych z chorobami zależnymi od wieku, takimi jak zaburzenia kardiometaboliczne i neurodegeneracyjne.
Procesy te były jednak silnie zindywidualizowane, co sugeruje, że osoby w tym samym wieku metrykalnym mogą podążać bardzo różnymi biologicznymi ścieżkami starzenia.
Wyniki ujawniły również złożoną przebudowę układu odpornościowego - oznakom osłabienia odporności nabytej towarzyszyło utrzymywanie się lub wzrost aktywności niektórych elementów odporności wrodzonej.
Badacze wyjaśniają, że może to przyczyniać się do przewlekłego stanu zapalnego w późniejszym wieku.
Autorzy stwierdzili ponadto, że na molekularne procesy związane ze starzeniem się wpływ miało narażenie na czynniki środowiskowe, a także zegar biologiczny i cykle sezonowe.
- Zrozumienie indywidualnych różnic w przebiegu zmian zachodzących z czasem będzie miało kluczowe znaczenie dla przyszłych zastosowań medycyny precyzyjnej - zwracają uwagę autorzy publikacji.
Jak wyjaśniają, tzw. profile multiomiczne, czyli szerokie zestawy pomiarów obejmujące geny, metabolity i inne sygnały biologiczne pozwalają szczegółowo ocenić stan fizjologiczny danej osoby na poziomie molekularnym.
Profile te mogą więc pomóc wcześniej wykrywać ryzyko chorób i precyzyjniej dobierać odpowiednie interwencje.
Wykorzystanie tych możliwości wymaga jednak odróżnienia normalnych zmian molekularnych związanych ze starzeniem od zmian wynikających z chorób.
Marek Matacz (PAP)
mat/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
