Jedzenie czterech-sześciu porcji produktów pełnoziarnistych dziennie może korzystnie wpływać na masę ciała, obwód talii, ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu i glukozy. Łącznie zmiany te wspierają zdrowie układu sercowo-naczyniowego - informuje „European Heart Journal».

Naukowcy przeanalizowali 87 randomizowanych badań klinicznych z udziałem ponad 6,5 tys. osób z Azji, Europy, Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii i Brazylii. Wykazali, że większe spożycie pełnych ziaren wiązało się z poprawą wielu parametrów jednocześnie. Osoby jedzące ich stosunkowo dużo miały przeciętnie niższą masę ciała i mniejszy obwód talii. Obniżały się również stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i triglicerydów, poziom glukozy na czczo oraz skurczowe ciśnienie tętnicze. Zmniejszało się także stężenie interleukiny 6 (IL-6), czyli cząsteczki uczestniczącej w procesach zapalnych.

Jak ustalili badacze, każde dodatkowe 48 g suchej masy pełnych ziaren na dobę wiązało się ze spadkiem masy ciała o 0,2 kg, obwodu talii o 0,22 cm, cholesterolu całkowitego o 0,10 mmol/l, cholesterolu LDL o 0,07 mmol/l i skurczowego ciśnienia krwi o 0,82 mmHg.

Zmiany poszczególnych parametrów były więc niewielkie, jednak znaczenie ma to, że poprawa zachodziła w wielu obszarach jednocześnie.

- Produkty pełnoziarniste mogą korzystnie wpływać na zdrowie układu sercowo-naczyniowego poprzez kilka niewielkich zmian działających razem, a nie jeden duży efekt dotyczący pojedynczego czynnika ryzyka - podkreśliła kierująca badaniem dr Helda Tutunchi z Tabriz University of Medical Sciences w Iranie.

Jak wyjaśniła, mianem produktów pełnoziarnistych określa się te, w których zachowane są wszystkie trzy główne części ziaren: otręby, zarodek i bielmo. Mogą mieć różną formę, np. płatków, mąki wykorzystywanej do wypieku pieczywa, kasz czy makaronów. Od produktów z oczyszczonych zbóż różnią się tym, że w ich przypadku zachowane są również zewnętrzne, bogate w błonnik części ziarna.

Badacze sprawdzili też, przy jakich ilościach korzyści są największe. Pierwsze efekty dla części parametrów obserwowano już przy 30-40 g suchej masy dziennie, natomiast najsilniejsze zmiany pojawiały się zazwyczaj przy 60-100 g.

Odpowiada to ok. 115-190 g gotowych produktów, czyli mniej więcej czterem-sześciu porcjom. Jak wyjaśnili autorzy, taką ilość można uzyskać, zjadając np. owsiankę, kilka kromek pełnoziarnistego pieczywa oraz porcję brązowego ryżu.

Naukowcy zaznaczyli, że ich badanie nie sprawdzało, czy jedzenie pełnych ziaren zmniejsza liczbę zawałów serca, udarów mózgu i zgonów z powodu chorób układu krążenia. Mierzyło jedynie czynniki ryzyka tych problemów.

Autorzy towarzyszącego publikacji komentarza zwrócili natomiast uwagę na rodzaj produktów. Większość objętych metaanalizą badań dotyczyła produktów nieprzetworzonych lub mało przetworzonych, takich jak brązowy ryż, owies, żyto czy tradycyjne pełnoziarniste pieczywo. Nie wiadomo, czy takie same korzyści przynoszą wysoko przetworzone wyroby, do których jedynie dodano pełne ziarna.

- Nasze odkrycia dostarczają praktycznych wskazówek dotyczących ilości produktów pełnoziarnistych potrzebnych do osiągnięcia znaczącej poprawy czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Zwiększenie ich spożycia to stosunkowo prosta, dostępna i niedroga strategia dietetyczna, która może uzupełniać inne interwencje związane ze stylem życia i leczeniem - podsumowała dr Tutunchi.

Publikacja jej zespołu ukazała się w „European Heart Journal".

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ agt/