Fot. Adobe Stock

Znalezione w Polsce żółwie trójpazurzaste sprzed 12 mln lat przesuwają znany zasięg ich występowania

W trzech stanowiskach w południowej Polsce paleontolodzy znaleźli skamieniałości żółwi trójpazurzastych sprzed ok. 12 mln lat: czaszkę oraz fragmenty pancerza. Znaleziska przesuwają znany zasięg występowania tej grupy zwierząt - znacznie dalej na północ niż wcześniej sądzono.

  • Rekonstrukcja życia Paradoxophidion richardoweni z późnego eocenu (37 milionów lat temu) w Anglii. Grafika: Jaime Chirinos, z arch. Georgiosa Georgalisa.
    Życie

    Nowy gatunek węża sprzed 37 mln rzuca światło na wczesną ewolucję „zaawansowanych węży”

    Wśród dzisiejszych węży dominujące są te z grupy Caenophidia. Paleontolodzy opisali i nazwali nowy gatunek węża sprzed 37 mln lat. To odkrycie rzuca światło na nie do końca poznane wciąż początki ewolucji tej grupy. Interesujący jest też sam wąż – z mozaiką cech anatomicznych z bardzo różnych grup.

  • 12.09.2025 PAP/Piotr Polak
    Życie

    Powstała baza żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od triasu po dziś

    Informacje na temat blisko 300 okazów żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od ok. 215 mln lat temu po dziś – objęła baza danych stworzona przez naukowców z Instytutu Paleobiologii PAN. W otwartym dostępie można znaleźć informacje o okazach, ich zdjęcia i modele 3D.

  • Rekonstrukcja wyglądu jurajskiego żółwia z Krzyżanowic autorstwa Bogusława Waksmundzkiego.
    Życie

    Ślady na pancerzach jurajskich żółwi – zapisem złożonych relacji tych zwierząt z innymi organizmami

    Naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego zainteresowały licznie występujące i niejednorodne dołki na pancerzach „polskich” żółwi żyjących 150 mln lat temu. Ich analizy wykazały, że te ślady m.in. pasożytnictwa czy ataku drapieżnika, w szerszej perspektywie są zapisem relacji żółwi z innymi organizmami.

  • Toń morska w jurze i w kredzie. Arch. Macieja Pindakiewicza
    Życie

    Ryby zdetronizowały głowonogi i zdominowały oceany na przełomie kredy i jury

    Morza w okresie jurajskim nie przypominały tych dzisiejszych, ponieważ wtedy dominowały głowonogi, których najbliżsi dzisiejsi krewniacy to kałamarnice i mątwy. Zmiana nastąpiła na przełomie jury i kredy, kiedy to ryby zaczęły przejmować oceany – wykazały badania paleontologów m.in. z PAN.

  • Źródło: prof. Kamilla Pawłowska z UAM
    Życie

    Niezwykłe zapisy obecności nosorożca włochatego w polskich zbiorach: badaczka UAM kontynuuje prace

    Nieznane dotąd dla nauki czaszki nosorożców włochatych czy okazy uznane za zaginione w Polsce zbadała prof. Kamilla Pawłowska z UAM, w ramach międzynarodowego projektu badawczego. W poszukiwaniu szczątków tego wymarłego gatunku prześledziła ponad sto miejsc w kraju.

  • Rekonstrukcja diadektyda z łuskami na brzuchu wraz z odciskami Ichniotherium z płyty piaskowca. Rysunek Frederika Spindler.
    Życie

    Płaz sprzed 300 mln lat z ogonem pokrytym łuskami – nowy trop w temacie ewolucji

    Diadektid to płaz żyjący 300 mln lat temu na terenie dzisiejszych Sudetów. Naukowcy odnaleźli ślad jego ogona, na którym zauważyli rzędy łusek – jak u gadów. Odkrycie sugeruje, że łuski, które pomogły zwierzętom wyjść na ląd i go podbić, wyewoluowały wcześniej niż sądzono.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Małopolskie/ Kość, znaleziona w Książnicach nad Rabą, należy do mamuta

    Olbrzymia kość, którą wędkarz przypadkowo znalazł w maju w Książnicach na brzegu Raby w Małopolsce, należy do dorosłego mamuta – wykazały badania. Zwierzęta te zamieszkiwały w plejstocenie, czyli epoce lodowcowej, cały obszar obecnej Polski.

  • Rekonstrukcja przyżyciowa Ajkaceratops jako enigmatycznego dinozaura ptasiomiednicznego. Autor: Edyta Felcyn-Kowalska
    Życie

    Europejski ceratops był jednak innym typem dinozaura

    Był uważany za najmocniejszy dowód na obecność ceratopsów (dinozaurów rogatych) poza Azją i Ameryką Północną. O odkryciu pisano nawet w „Nature”. Naukowcy z PAN w swoich badaniach podają to jednak w wątpliwość, wykazując, że skamieniałości należały raczej do innej grupy dinozaurów.

  • Źródło: Facebook/ Instytut Paleontologii PAN i PeerJ
    Życie

    Ponownie zbadano pradawnego krokodylomorfa z Załęcza Wielkiego

    Naukowcy ponownie zbadali szczątki prehistorycznego gada morskiego, znalezionego jeszcze w XX w. we wsi Załęcze Wielkie (woj. łódzkie). Ten daleki krewniak współczesnych krokodyli miał około 4 m długości i wyraźny uraz szczęki, którego prawdopodobnie nabawił się w pierwszych latach życia - ustalili badacze.

Najpopularniejsze

  • Skan notatek prof. Wacława Borowego. Źródło: Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Rękopisów

    Biblioteka UW: wolontariusze potrzebni do odczytania rękopisów, których nie rozumie AI

  • Zmiana diety żubrów rozregulowuje ich rozród

  • Psycholog: gwałtowne przerwanie gry komputerowej w złości to ważny sygnał

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Fot. Adobe Stock

    Zespół policystycznych jajników zmienił nazwę

  • Naukowcy podejrzewają, dlaczego większość ludzi jest praworęczna

  • Raport: nie wszystkie produkty ultraprzetworzone szkodzą zdrowiu

  • Wirusolog: Ebola nie przenosi się drogą powietrzną

  • Chemikalia obecne w środowisku mogą zakłócać rozwój kości u niemowląt

10.03.2026. Na zdjęciu prof. Paweł Rowiński. PAP/Radek Pietruszka

Prof. Rowiński: erozja wolności akademickiej jest stopniowa i często niezauważalna

Erozja wolności akademickiej następuje dziś stopniowo i często niezauważalnie – powiedział PAP prof. Paweł Rowiński, prezes Europejskiej Federacji Akademii Nauk (ALLEA). Dodał, że nie polega ona na otwartych zakazach czy cenzurze, ale na presji politycznej, ekonomicznej czy instytucjonalnej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera