Fot. Adobe Stock

Znalezione w Polsce żółwie trójpazurzaste sprzed 12 mln lat przesuwają znany zasięg ich występowania

W trzech stanowiskach w południowej Polsce paleontolodzy znaleźli skamieniałości żółwi trójpazurzastych sprzed ok. 12 mln lat: czaszkę oraz fragmenty pancerza. Znaleziska przesuwają znany zasięg występowania tej grupy zwierząt - znacznie dalej na północ niż wcześniej sądzono.

  • Rekonstrukcja życia Paradoxophidion richardoweni z późnego eocenu (37 milionów lat temu) w Anglii. Grafika: Jaime Chirinos, z arch. Georgiosa Georgalisa.
    Życie

    Nowy gatunek węża sprzed 37 mln rzuca światło na wczesną ewolucję „zaawansowanych węży”

    Wśród dzisiejszych węży dominujące są te z grupy Caenophidia. Paleontolodzy opisali i nazwali nowy gatunek węża sprzed 37 mln lat. To odkrycie rzuca światło na nie do końca poznane wciąż początki ewolucji tej grupy. Interesujący jest też sam wąż – z mozaiką cech anatomicznych z bardzo różnych grup.

  • 12.09.2025 PAP/Piotr Polak
    Życie

    Powstała baza żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od triasu po dziś

    Informacje na temat blisko 300 okazów żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od ok. 215 mln lat temu po dziś – objęła baza danych stworzona przez naukowców z Instytutu Paleobiologii PAN. W otwartym dostępie można znaleźć informacje o okazach, ich zdjęcia i modele 3D.

  • Rekonstrukcja wyglądu jurajskiego żółwia z Krzyżanowic autorstwa Bogusława Waksmundzkiego.
    Życie

    Ślady na pancerzach jurajskich żółwi – zapisem złożonych relacji tych zwierząt z innymi organizmami

    Naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego zainteresowały licznie występujące i niejednorodne dołki na pancerzach „polskich” żółwi żyjących 150 mln lat temu. Ich analizy wykazały, że te ślady m.in. pasożytnictwa czy ataku drapieżnika, w szerszej perspektywie są zapisem relacji żółwi z innymi organizmami.

  • Toń morska w jurze i w kredzie. Arch. Macieja Pindakiewicza
    Życie

    Ryby zdetronizowały głowonogi i zdominowały oceany na przełomie kredy i jury

    Morza w okresie jurajskim nie przypominały tych dzisiejszych, ponieważ wtedy dominowały głowonogi, których najbliżsi dzisiejsi krewniacy to kałamarnice i mątwy. Zmiana nastąpiła na przełomie jury i kredy, kiedy to ryby zaczęły przejmować oceany – wykazały badania paleontologów m.in. z PAN.

  • Źródło: prof. Kamilla Pawłowska z UAM
    Życie

    Niezwykłe zapisy obecności nosorożca włochatego w polskich zbiorach: badaczka UAM kontynuuje prace

    Nieznane dotąd dla nauki czaszki nosorożców włochatych czy okazy uznane za zaginione w Polsce zbadała prof. Kamilla Pawłowska z UAM, w ramach międzynarodowego projektu badawczego. W poszukiwaniu szczątków tego wymarłego gatunku prześledziła ponad sto miejsc w kraju.

  • Rekonstrukcja diadektyda z łuskami na brzuchu wraz z odciskami Ichniotherium z płyty piaskowca. Rysunek Frederika Spindler.
    Życie

    Płaz sprzed 300 mln lat z ogonem pokrytym łuskami – nowy trop w temacie ewolucji

    Diadektid to płaz żyjący 300 mln lat temu na terenie dzisiejszych Sudetów. Naukowcy odnaleźli ślad jego ogona, na którym zauważyli rzędy łusek – jak u gadów. Odkrycie sugeruje, że łuski, które pomogły zwierzętom wyjść na ląd i go podbić, wyewoluowały wcześniej niż sądzono.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Małopolskie/ Kość, znaleziona w Książnicach nad Rabą, należy do mamuta

    Olbrzymia kość, którą wędkarz przypadkowo znalazł w maju w Książnicach na brzegu Raby w Małopolsce, należy do dorosłego mamuta – wykazały badania. Zwierzęta te zamieszkiwały w plejstocenie, czyli epoce lodowcowej, cały obszar obecnej Polski.

  • Rekonstrukcja przyżyciowa Ajkaceratops jako enigmatycznego dinozaura ptasiomiednicznego. Autor: Edyta Felcyn-Kowalska
    Życie

    Europejski ceratops był jednak innym typem dinozaura

    Był uważany za najmocniejszy dowód na obecność ceratopsów (dinozaurów rogatych) poza Azją i Ameryką Północną. O odkryciu pisano nawet w „Nature”. Naukowcy z PAN w swoich badaniach podają to jednak w wątpliwość, wykazując, że skamieniałości należały raczej do innej grupy dinozaurów.

  • Źródło: Facebook/ Instytut Paleontologii PAN i PeerJ
    Życie

    Ponownie zbadano pradawnego krokodylomorfa z Załęcza Wielkiego

    Naukowcy ponownie zbadali szczątki prehistorycznego gada morskiego, znalezionego jeszcze w XX w. we wsi Załęcze Wielkie (woj. łódzkie). Ten daleki krewniak współczesnych krokodyli miał około 4 m długości i wyraźny uraz szczęki, którego prawdopodobnie nabawił się w pierwszych latach życia - ustalili badacze.

Najpopularniejsze

  • 11.02.2026. Wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego Karolina Zioło-Pużuk. PAP/Paweł Supernak

    Zioło-Pużuk: koniec z gonitwą za punktami, liczyć się będzie poziom badań i jakość miejsca pracy

  • Popularyzatorzy Nauki poszukiwani! Ruszają zgłoszenia do prestiżowego konkursu

  • Walka z dezinformacją ma być ustawową rolą uczelni. Prof. Jemielniak: ucierpią badania ryzykowne

  • Badaczka: sinice zakwitły w tym roku wyjątkowo wcześnie; to efekt dużych upałów

  • Prezydent wręczył ponad 100 nominacji profesorskich

  • New Dehli. Fot. Adobe Stock

    W końcu wieku w wielkich miastach będzie mieszkało 38 proc. wszystkich ludzi

  • Odkryto, dlaczego z wiekiem przybywa tłuszczu na brzuchu

  • Brak aktywności fizycznej to systemowa porażka, a nie tylko kwestia stylu życia

  • Im więcej wypijamy kawy, tym mniejsze ryzyko poważnych schorzeń wątroby

  • Kanada/ 11-letni chłopiec zmarł na wściekliznę po kontakcie z nietoperzem

Fragmenty wyolbrzymionych figur antropomorficznych. Zniszczenia powstały pod wpływem czynników atmosferycznych. Źródło: dr Paweł Polkowski

Egipt/ Prehistoryczni twórcy petroglifów świadomie niuansowali przedstawianą rzeczywistość

Prehistoryczni twórcy petroglifów z Oazy Dachla przedstawiali relacje ludzi i zwierząt na co najmniej dwa sposoby. Wyolbrzymione postacie harmonijnie współistnieją ze zwierzętami, zaś zupełnie inne pojawiają się w scenach polowań. Z analizy wynika, że świadomie opowiadano o różnych aspektach rzeczywistości.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera